îãåøéí ðåñôéí
	ùéçú äùáåò - ëì äîãåøéí áøöó âéìéåï 2071
	ìäùôéò òì îä ùééëúá ìîòìä
	éù çãù
	ëìé îôåàø ìëáåã äîìê
	øàù äùðä
	ëëì äéåöà îôéå
	äëúøú ä÷á"ä ìîìê äòåìí
	äîìàëéí îçëéí
	äáèçú äøá äú÷ééîä
	øöéúé ìùàåì
	ú÷éòåú àçøé äîöååä
	ëì àçã éëåì ìú÷åò áùåôø

îñ' 2070, òøá ùáú-÷åãù øàù-äùðä, ë"è áàìåì ä'úùô"å (11.09.2026)

öòéøé àâåãú çá"ã

éåöà ìàåø òì-éãé äîøëæ ìòæøé ùìéçåú

ú"ã 14 ëôø çá"ã 60840, èì' 073-3731777

òåøê: îðçí áøåã  Ÿ  éå"ø: äøá éåñó éöç÷ äëäï àäøåðåá

  òîãä ùáåòéú

ìäùôéò òì îä ùééëúá ìîòìä

àîðí éù çùéáåú øáä ìéåæîä àðåùéú åìôòéìåú áðé-äàãí, àáì îå÷ãé ääëøòä äàîéúééí àéðí îöåééí ëàï àìà ìîòìä, åäí ð÷áòéí áøàù äùðä

ëì îä ùéúøçù áùðä äáàä òìéðå ìèåáä éé÷áò áøàù äùðä äîú÷øá. áéåí æä ðëúá âåøìå ùì ëì àãí éçéã åðçúëéí âí òðééðéä ùì ëì îãéðä åîãéðä. ëê àðå àåîøéí áúôéìú äçâ: "åòì äîãéðåú áå ééàîø, àéæå ìçøá åàéæå ìùìåí, àéæå ìøòá åàéæå ìùáò".

ëì äàéøåòéí ùçååéðå áîäìê äùðä äçåìôú ëáø ð÷áòå ìîòùä áéîéí äðåøàéí àùú÷ã. àéìå ðéúðä ìðå äàôùøåú ìäöéõ á'ñôøéí' ùì îòìä, äééðå øåàéí ùí ëáø ìôðé ùðä ëé ëåçåú öä"ì éëáùå àú ãøåí ìáðåï; ëé äùìèåï áååðöåàìä éåçìó áæëåú îáöò öáàé ùì àøä"á; ëé àøä"á åéùøàì éùîéãå àú öáàä åàú éëåìåú äâøòéï ùì àéøàï; ëé îãéðåú äîôøõ éåú÷ôå áèéìéí; ëé ùéèôåï ÷ùä éôâò áðôàì.

äçìèåú øàùé îãéðåú

úôéìåú äéîéí äðåøàéí îù÷ôåú àú äøåáã äðñúø ùì àéøåòéí åîäìëéí. ôòîéí ðãîä ìðå ëé àðçðå îðäìéí àú äãáøéí, åîúáøø ùàîðí éù çùéáåú øáä ìéåæîä àðåùéú åìôòéìåú áðé-äàãí, àáì îå÷ãé ääëøòä äàîéúééí àéðí îöåééí ëàï àìà ìîòìä. àðçðå öøéëéí ìôòåì åìäùúãì, àáì ä÷á"ä äåà ä÷åáò àí ðøàä äöìçä áîòùé éãéðå.

äãáøéí ðëåðéí ìëì àãí, åòì àçú ëîä åëîä ìîäìëéäí ùì øàùé îãéðåú. "ìÆá îÆìÆêÀ áÌÀéÇã ä', òÇì ëÌÈì àÂùÑÆø éÇçÀôÌÉõ éÇèÌÆðÌåÌ", ðàîø áñôø îùìé (ëà,à). àåîøéí òì ëê çæ"ì: "æëä äòåìí, ä÷á"ä îèä ìéáå ìâæéøåú èåáåú... åëì âæéøä ùéåöàä îôéå àéðä éåöàä îìëúçéìä àìà îìôðé ä÷á"ä".

ôøùðéí åîåîçéí îðñéí ìäòøéê îãåò øàùé îãéðåú ÷éáìå äçìèåú ëàìä åàçøåú. ëì ääñáøéí äîìåîãéí àéðí àìà ëñåú çéöåðéú. äñéáä äàîéúéú àåìé àéðä éãåòä àôéìå ìøàùé äîãéðåú òöîí. äí ðäâå ëê îùåí ùëê ð÷áò áøàù äùðä áùðä ùòáøä.

æä ëåçí äîéåçã ùì äéîéí äàìä, ùáäí àðçðå éëåìéí ì÷áåò àú âåøìä ùì äùðä äçãùä. áúôéìåú äéîéí äðåøàéí àðçðå îúôììéí ìáéòåø äøåò åäøùò: "åäøÄùÑÀòÈä ëåìä áòùï úëìä, ëé úòáéø îîùìú æãåï îï äàøõ".

ùîçä ìàøöê

òì àøõ éùøàì ðàîø "àÆøÆõ àÂùÑÆø... úÌÈîÄéã òÅéðÅé ä' àÁìÉ÷ÆéêÈ áÌÈäÌ, îÅøÅùÑÄéú äÇùÌÑÈðÈä åÀòÇã àÇçÂøÄéú ùÑÈðÈä". äùâçúå äîéåçãú ùì ä÷á"ä òì àøõ éùøàì îúçãùú áëì 'øàùéú äùðä', åáéåí æä ð÷áò îä ùé÷øä áàøõ 'òã àçøéú ùðä'. áøàù äùðä àðçðå âí îá÷ùéí áîéåçã "ùîçä ìàøöê åùùåï ìòéøê", åáååãàé îú÷áìåú úôéìåúéðå ìôðé àãåï òåìí.

îåì àøåï ä÷åãù äôúåç ðá÷ù áúôéìú 'àáéðå îìëðå': "áèì îçùáåú ùåðàéðå. äôø òöú àåéáéðå. ñúåí ôéåú îñèéððå åî÷èøéâÅðå. äøí ÷øï éùøàì òîê. ëìä ãáø åçøá åøòá åùáé åîùçéú îáðé áøéúê".

àðçðå îàîéðéí åáèåçéí ëé úôéìåúéðå ééòðå, åðøàä àú äúâùîåúï áîäìê äùðä äáàä. åáòé÷ø àðçðå îééçìéí ìîéìåé äúôéìä äâãåìä – "öîéçú ÷øï ìãåã òáãê, åòøéëú ðø ìáï-éùé îùéçê"; ùðæëä ëé äùðä äáàä ì÷øàúðå úäéä ùðú äâàåìä äàîéúéú åäùìîä òì-éãé îùéç öã÷ðå.

"äøí ÷øï éùøàì òîê". ùðä èåáä åîúå÷ä ìëì áéú éùøàì

  éù çãù

æéëåé äöéáåø áùåôø

áéåí äùðé ùì øàù äùðä ééöàå àé"ä àìôé çñéãé çá"ã ìæÇëåú éäåãéí áîöååä äâãåìä ùì ú÷éòú ùåôø. äí éá÷øå àöì îàåùôæéí áîøëæéí äøôåàééí, àðùé ëåçåú äáéèçåï, ÷ùéùéí ááúé àáåú åëãåîä, åéàôùøå ìäí ìùîåò ú÷éòú ùåôø. öòéøé çá"ã äëùéøå îàåú îî÷åøáé áúé çá"ã ìú÷åò áùåôø åäí éæÇëå àú ùëðéäí áîöååä äâãåìä.

áéú äëðñú äôúåç

áúé çá"ã áøçáé äàøõ î÷éîéí éåúø îçîù-îàåú àúøé úôéìä îéåçãéí ìéåí äëéôåøéí, áòáåø öéáåø ùàéðå øâéì ììëú ìáéú äëðñú ëì éîåú äùðä. äúôéìåú ðòøëåú áîàäìéí âãåìéí åîîåæâéí, áàåìîåú öéáåøééí åááúé çá"ã, åäáàéí âí ðäðéí îäãøëä îñåãøú áîùê äúôéìä. øùéîú àúøé äúôéìä áàúø chabadisrael.co.il.

ôãéåï ëôøåú

îðäâ éùøàì ì÷ééí ì÷øàú éåí äëéôåøéí àú îðäâ äëôøåú, åìúú àú úîåøúï ìöã÷ä. æàú äæãîðåú ðàåúä ì÷ééí àú äîðäâ äçùåá, åâí ìúú öã÷ä ìîåñãåú äòåñ÷éí ëì éîåú äùðä áîòùé öã÷ä åçñã åáäôöú àåø äéäãåú áãøëé ðåòí åáàäáú éùøàì. àôùø ìúøåí ìáúé çá"ã áàúø chabadisrael.co.il.

  ùìçï ùáú

ëìé îôåàø ìëáåã äîìê

øàù äùðä îëåÌðä áúôéìä (òì-ôé äâîøà) "æä äéåí úçéìú îòùéê". áúåøú äçñéãåú åä÷áìä îåñáø òì-ôé äñåã àéê ééúëï ùäéåí äùéùé ìáøéàä – éåí áøéàú àãí äøàùåï – îåâãø 'úçéìú îòùéê'. àáì îàçø ùäúåøä, òì ëì øáãéä, äéà úåøä àçú, öøéê ìîöåà äñáø òì ëê âí áãøê äôùè.

ääìëä ÷åáòú ùîöá ùì èäøä àå èåîàä çì ø÷ òì ëìé ù'ðâîøä öåøúå'. ëìåîø, ëãé ùçåîø âìí ééçùá 'ëìé', ùçìéí òìéå ãéðé èåîàä åèäøä, òìéå ìäâéò ìøîú âéîåø îñåéîú. ëì òåã äçåîø ìà äâéò ìøîä æå, àéï ìå îòîã ùì ëìé ëìì.

ëååðú äéåöø

ãåâîä ìëê: éøéòú òåø éëåìä ìùîù ìîâååï ùéîåùéí – îëéñåé ôùåè åòã ëìé îôåàø áéåúø, äëåì òì-ôé øöåï áòìéä, åëååðú äáòìéí ÷åáòú îúé 'ðâîøä öåøúå': àí äáòìéí ééòã àú äòåø ìëéñåé áìáã, ääâãøä 'ëìé' çìä òìéå áøâò ùäåà øàåé ìùîù ëéñåé; àê àí ééòã àåúå ìùîù ëìé îôåàø åé÷ø òøê, ðãøù òéáåã ðåñó, åø÷ áúåí äúäìéê ëåìå ééçùá 'ëìé'.

ëê âí ááøéàú äòåìí: òã äéåí äùéùé àîðí ðéëøä áòìåúå ùì ä÷á"ä òì äòåìí, áàåôï ùì "îä øáå îòùéê ä'", àáì òãééï ìà ðøàúä äàìå÷åú ëôé ùäàãí îñåâì ìøàåúä, ëôé ùàëï àéøò áôåòì, ëùðáøà äàãí åäåà äëøéæ: "áåàå ðùúçååä åðëøòä, ðáøëä ìôðé ä' òåùðå". äãáø ãåîä ìòåø ùáúçéìä àôùø ìçùåá ùäåà ðåòã ìùîù ëéñåé áìáã, àê ìáñåó îúáøø ùøöåï äéåöø äåà ìòùåú îîðå ëìéí îôåàøéí. ìëï ëì îä ùðáøà òã äéåí äùéùé àéðå àìà äëðä ì'úçéìú îòùéê', ùëï îìàëú äáøéàä èøí äåùìîä.

ùìîåú çãùä ááøéàä

ìéúø ãéå÷: àéï äëååðä ù÷åãí ìëï äòåìí äéä 'çöé ëìé' åìáñåó ðòùä 'ëìé ùìí', àìà ùîìëúçéìä ìà äéä ëàï 'ëìé' ëìì, ëé ëì òåã 'ìà ðâîøä öåøúå' àéï òìéå ùí ëìé. òã úçéìú äéåí äùéùé äéä äòåìí îåëï ø÷ ìâéìåé äàìå÷é ùì "áøàùéú áøà àìå÷éí" – 'àÎìåäéí' áâéîèøééä 'äèáò'. ìàçø îëï âéìä ä÷á"ä ãøâú àìå÷åú ðòìéú éåúø – ùí äåé'ä, åæàú òìÎéãé áøéàú äàãí.

ùìà ëëì äáøåàéí, äàãí ìà ðáøà áãéáåø, àìà "åéôç áàôéå ðùîú çééí" – äåëðñä áå ðùîä àìå÷éú (ù÷ãîä ìòåìí). òì-éãé éöéøú äàãí ä÷á"ä äáéò àú øöåðå ùúëìéú äáøéàä äéà ìäáéàä ìäëøä áîìëåúå.

ìäúòìåú úîéã

îëàï éù ììîåã äåøàä áòáåãú ä': áëì ùìá àôùø ìäúòìåú òåã éåúø. âí àí ðøàä ùäâòðå ìùéà, òãééï äéåöø îòåðééï áëìé îôåàø éåúø. àó-òì-ôé ùääéùâ ä÷åãí äéä äèåá áéåúø áéçñ ìîä ùðãøù áàåúå ùìá, äøé ìðåëç äâéìåé äçãù ùì áòì äáéú – ðãøùú òáåãä ðòìéú åîøåîîú éåúø.

åëê òáåãú çåãù àìåì äééúä éôä åèåáä ìùòúä, åàåìí òëùéå òìéðå ìäåñéó åìäúòìåú – ìöòåã àì òéø äîìåëä åìäéëðñ ìôðÇéé åìÄôðéí, ìàøîåï äîìê.

(úåøú îðçí, ëøê òâ, òî' 259)

  îï äîòééï

øàù äùðä

úé÷åï ùìí

ëàùø øàù äùðä çì áùáú éù ìðå éåí èåá åîìà èåáä: ëé ëéãåò, øàù äùðä äåà úé÷åï ìðôù; éåí èåá – úé÷åï ìøåç; åùáú – úé÷åï ìðùîä. òëùéå, ëùøàù äùðä çì áùáú, äúé÷åï äåà áùìîåú, ìëì ùìåùú äãáøéí éçã.

(øáé çðåê-äòðéê îàìëñðãø)

ëúéáä ìèåáä áìáã

ëàùø øàù äùðä çì áùáú äëúéáä îåëøçú ìäéåú ìèåáä, ëé îåúø ìëúåá áùáú ø÷ áî÷øä ùì ôé÷åç ðôù, ëãé ìäöéì àú áðé éùøàì îä÷èøåâéí, àáì ìà çìéìä ìäôê.

(øáé ìåé-éöç÷ îáøãéö'á)

ãéï àñåø ìùðåú

"ìîåçì òååðåú áãéï" (îúåê äúôéìä). ãéï î÷åáì äåà àöì ä' éúáøê ìîçåì ìéùøàì àú òååðåúéäí – åãéï àñåø ìùðåú.

(ðäø ùìåí)

úøåòä – ùáéøä

"àùøé äòí éåãòé úøåòä" (îôñå÷é äú÷éòåú). ú÷éòú ùåôø òðééðä ùáéøú äçåîøéåú åäéùåú. 'úøåòä' îìùåï ùáéøä, ëîå ùðàîø 'úøåÉòÅí áùáè áøæì' (úäéìéí á,è). ìëï àéï úå÷òéí áùáú, ëé àéï áä òáåãú äùáéøä åäáéøåø. àáì áî÷ãù äéå úå÷òéí, ëé ùí äú÷éòä àéðä ìùí áéøåø, àìà ìäåñôú ùìîåú òìéåðä éåúø.

(ñôø äîàîøéí îìå÷è)

ìà ìùëåç

øáé ùìîä ÷ìåâø äèéó ôòí àçú îåñø ìúå÷ò áùåôø åàîø ìå: àîðí ðëåï ùú÷éòú ùåôø äéà 'çåëîä åàéðä îìàëä', àáì ìîòï äùí, öøéê âí ùìà ìùëåç ëé "øàùéú çåëîä – éøàú ä'".

ëàï áùáú, ëàï áçåì

ëúåá àçã àåîø: "ùáúåï æéëøåï úøåòä", åëúåá àçã àåîø: "éåí úøåòä éäéä ìëí"? ìà ÷ùéà: ëàï áéåí èåá ùçì ìäéåú áùáú, ëàï áéåí èåá ùçì ìäéåú áçåì.

(øàù äùðä ëè,á)

òîì øåçðé

áéîåú äçåì äòîì âùîé, åàéìå áùáú äòîì øåçðé. ëùøàù äùðä çì áùáú, éù áæä äåøàä ùëì äùðä öøéê ìäéåú òé÷ø äòîì áòáåãú ä', åäòîì äâùîé èôì ìå. éúøä îæå, éù ìäëðéñ øåçðéåú âí ìòîì äâùîé. àîðí äàãí òåáã ëãé ìäøååéç àú ìçîå, àê äåà òåùä æàú ìùí ùîééí – ëãé ùéåëì ìúú öã÷ä, ìùìí ùëø ìéîåã, ùéäéä ìå øàù ôðåé ìòñå÷ áúåøä åëãåîä.

(äøáé îìéåáàååéèù)

òøáåú ìèåáä

"òøåá òáãê ìèåá, àì éòù÷åðé æãéí" (îôñå÷é äùåôø). "ëì éùøàì òøáéí æä áæä", äï ìîöååú äï ìòáéøåú. ìëï àðå îá÷ùéí îøéáåðå ùì òåìí:  "òøåá òáãê ìèåá", òæåø ìðå ùðåëì ìäéåú "òøáéí æä áæä" àê åø÷ "ìèåá", ìîòùéí èåáéí, å"àì éòù÷åðé æãéí", ùìà àâéò çìéìä ìîöá ùéòù÷å àåúé äøùòéí – ùäí ééòùå ùåúôéí ìîöååú ùìé, åàðé – ùåúó ìòáéøåú ùìäí.

(øáé îùä-ìééá îñàñåá)

  àîøú äùáåò

ëëì äéåöà îôéå

äøá éåñó-ùìîä ëäðîï, äøá îôåðéáæ', äéä ðåäâ ìñòåã àú ñòåãåú äùáú åäçâ òí øòééúå áçãø äàåëì ä÷èï, òí áðé äéùéáä. åàåìí áøàù äùðä äééúä äøáðéú éåùáú ìáãä áî÷åîä, åäøá ìà äùúúó áñòåãä. äúìîéãéí ùàìå àåúä äéëï äøá, åäéà àîøä ùäåà ñåòã ìáãå ááéú.

ìéîéí ñéôø äøá àú ôùø äãáø: ùðä àçú ùää áàøöåú-äáøéú áéîé øàù äùðä, åâáéø î÷åîé äæîéï àåúå ìñòåã òì ùåìçðå àú ñòåãåú äçâ. äøá çùù ùää÷ôãä òì äëùøåú ááéú äâáéø àéðä ëôé äøàåé, àê âí ìà øöä ìôâåò áå. ìëï äúçî÷ áúåàðä ùáéîé øàù äùðä, îôðé ÷ãåùú äéîéí åîòìúí, äåà øâéì ìàëåì ìáãå, àôéìå áìé áðé îùôçúå.

äâáéø ÷éáì àú äúéøåõ åäøá ñòã ìáãå áîìåðå. àê îàæ, áëì ùðä áéîé øàù äùðä, âí ëàùø ùää ááéúå, ñîåê ìúìîéãéå åáðé îùôçúå, äéä ñåòã àú ñòåãåú äçâ ìáãå, ëãé ùìà éùðä îï äãéáåø ùéöà îôéå.

  âàåìäôãéä

äëúøú ä÷á"ä ìîìê äòåìí

úÌÀ÷ÄéòÈä. ùìåù ôòîéí áëì éåí àðå îúôììéí: "ú÷ò áùåôø âãåì ìçéøåúðå". äúôéìä äæàú îáåññú òì ìùåï äôñå÷ (éùòéä ëæ,éâ) äîðáà ùáæîï äâàåìä éú÷ò ä÷á"ä "áùåôø âãåì" – "åÀäÈéÈä áÌÇéÌåÉí äÇäåÌà éÄúÌÈ÷Çò áÌÀùÑåÉôÈø âÌÈãåÉì".

øîæéí øáéí éù áîöååú äú÷éòä áùåôø áøàù äùðä. úåøú äçñéãåú ùîä ãâù òì ùðé äéáèéí òé÷øééí: à) òì-éãé äùåôø ðòùéú äëúøúå ùì ä÷á"ä ìîìê òì òí éùøàì åòì äòåìí, ëîðäâ äîìëéí, ùáòú äëúøúí úå÷òéí áùåôøåú; á) äùåôø îòåøø ìúùåáä åîáèà àú öò÷ú ìéáå ùì äéäåãé.

ùðé äãáøéí ÷ùåøéí æä áæä. ëùéäåãé áà áøàù äùðä ìäëúéø àú ä÷á"ä ìîìê åîá÷ù: "îìåê òì äòåìí ëåìå áëáåãê", îåöâú ìå äùàìä: äìåà áùðä ùòáøä äéä ä÷á"ä îìê òì äòåìí; äàåÌîðí îéìàú àú øöåðå? ìëï ìôðé ääëúøä çééáú ìáåà òáåãä ùì úùåáä. äéäåãé öøéê ìùåá áúùåáä ùìîä òì îòùéå áòáø, åàæ éåëì ìá÷ù áàîú åáúîéí ùä÷á"ä éîìåê òì äòåìí.

äùåôø âí îáèà àú öò÷ú ìéáå ùì äéäåãé, àú ëàá ðôùå òì ùðúøç÷ îàåø ä÷ãåùä. öò÷ä æå îáèàú àú øöåðå äòîå÷ ùì ëì éäåãé ìäéåú ÷øåá àì ä' åìòåáãå. åæå òáåãú äúùåáä ùì øàù äùðä – öò÷ä îäîòî÷éí äôðéîééí áéåúø ùì äìá äéäåãé. äöò÷ä îâéòä òã òöîåúå åîäåúå éúáøê, åîòåøøú áå àú äøöåï ìîìåëä. ëê òí éùøàì îëúéø àú ä÷á"ä ìîìê òì òí éùøàì åòì äòåìí ëåìå.

  àäáú éùøàì

äîìàëéí îçëéí

áàéâøú ì÷øàú øàù äùðä úùî"â äøáé îìéåáàååéèù îãâéù àú çùéáåúä ùì àäáú éùøàì. åëê äåà ëåúá: "äøé äáåøà äåà 'îìê ùäùìåí ùìå', åäåà îòðé÷ àú äëåç, åãåøù ùéùøåø 'ùìåí äáøéåú'... ãáø æä î÷ì àôåà àú ÷éåí äöéååé 'åàäáú ìøòê ëîåê', òã ìéãé îòùä áôåòì åîëì äáçéðåú.

"ìëì äàîåø ÷ùø îéåçã ìäëðä ìøàù äùðä – äëúøú äîìê ùäùìåí ùìå – ëåìì, åòé÷ø, ùìåí åàäáú éùøàì áàåôï îåùìí, ùðåöøú àçãåú éùøàì – 'ìàçãéí ëàçã îîù', åëåìí 'ëàéù àçã áìá àçã' îëúéøéí àú ä÷á"ä áøàù äùðä ì'îìê éùøàì', åáøöåï, åéúøä îæå – áùîçä, åäãáø îúáöò áàåôï ëæä ùäåà îùôéò òì äñáéáä ëåìä, åä÷á"ä îåëø ë'îìê äòåìí', ëôé ùæä äéä áøàù äùðä äøàùåï òì-éãé àãí äøàùåï...

"åéäé øöåï ùéäéä, ëôé ðåñç äñéåí ùì ëì úôéìú äòîéãä áëì éåí: 'áøëðå àáéðå ëåìðå ëàçã áàåø ôðéê', åëôé ùîôøù àãîå"ø äæ÷ï (áòì äúðéà åäùåìçï òøåê) ùëàùø éù 'ëåìðå ëàçã' îáéà äãáø îééã àú 'áøëðå àáéðå áàåø ôðéê'".

äøáé îäø"ù îìéåáàååéèù àîø: "îàåú îìàëéí îçëéí áøàù äùðä ùéäåãé éàîø ãáøé ùáç òì çáøå. äîìàëéí éåãòéí ùä÷á"ä îúàååä ìùîåò àú ùáçí ùì éùøàì. äåà îúàååä ìùáçï ùì éùøàì éåúø îúôéìúí ùì öãé÷éí" (ñôø äùéçåú úù"ã, òî' 5).

  îòùä ùäéä

äáèçú äøá äú÷ééîä

îúðâãé äøá éãòå ùìà éåëì ìäùìéí òí ðåëçåúå ùì çæï 'îú÷ãí', åáååãàé ìà éúôìì áîçéöúå, ãáø ùéâøåí ìå ìäãéø àú øâìéå îáéú äëðñú äâãåì. æå äééúä îèøúí

ñòøä òæä èìèìä àú ä÷äéìä äéäåãéú áòéø áÆøÆâÀñÇñ ùáäåðâøéä. øáé àáøäí-éäåãä ùååøõ ùéîù áøáðåú äòéø òì îé îðåçåú ùáò-òùøä ùðéí, òã ùîçìå÷ú ÷ùä ôøöä áòéø. ÷áåöä ÷èðä îáðé ä÷äéìä, ùðñçôä àçø éåîøåúéå ùì òñ÷ï î÷åîé, äçìéèä ìôâåò áñîëåúå ùì äøá åìäúðëì ìå.

äí ôðå àì ëîä îáðé ä÷äéìä, ùìà äöèééðå áéøàú ùîééí éúøä, åäñéúå àåúí ìäãéç àú ø' ðôúìé-öáé, äçæï äååúé÷ ùì áéú äëðñú. áî÷åîå äöéòå ìäáéà çæï îåãøðé, ùéáåà òí î÷äìä î÷öåòéú.

îúðâãé äøá éãòå ùìà éåëì ìäùìéí òí ðåëçåúå ùì çæï 'îú÷ãí', åáååãàé ìà éúôìì áîçéöúå, ãáø ùéâøåí ìå ìäãéø àú øâìéå îáéú äëðñú äâãåì. æå äééúä îèøúí, áùàéôä ùòì-éãé ëê úöåîöí äùôòú äøá òì éäåãé äòéø.

îùìçåú ùì çæðéí áòìé ùí äåæîðå ìîáçðéí ìôðé åòãä îéåçãú, òã ùðú÷áìä ääçìèä ìîðåú àú éöç÷, çæï ùáà îàå÷øàéðä áìååééú î÷äìä. àéù îçáøé äååòãä ìà èøç ìáãå÷ àú èéáå åîéãú éøàú äùîééí ùì äçæï äçãù. ùîåòåú ò÷ùðéåú øéððå òìéå ùäåà îåôéò òí î÷äìúå ááúé îøæç îôå÷ô÷éí, àê äãáø ìà äèøéã àú çáøé äååòãä.

äúëðéú äöìéçä: áøàù äùðä úøì"è (1878) äãéø äøá àú øâìéå îáéú äëðñú äâãåì, åáîùê ùðä úîéîä äúôìì ááúé ëðñú ÷èðéí.

áéú äëðñú äâãåì ááøâññ

áéåí ùéùé, òøá ùáú îáøëéí àìåì, äåôúòå éäåãé äòéø. îåãòä ùðúìúä áôúç áéú äëðñú äâãåì áéùøä ëé äøá ééùà ãøùú äúòåøøåú áùáú, áùòä àøáò àçø äöåäøééí. äòéø ñòøä. äùîåòåú ôùèå ëàù áùãä ÷åöéí. äéå ùàîøå ùäøá òåîã ìäëøéæ òì äúôèøåúå, åàçøéí èòðå ùéèéç ãáøé úåëçä ÷ùéí.

áùòä äéòåãä äéä áéú äëðñú îìà òã àôñ î÷åí. äøá òìä àì áéîú àøåï ä÷åãù åôúç áôìôåì úåøðé îòîé÷. áñéåîå ôðä àì ä÷äì åàîø:

"äéîéí äðåøàéí îîùîùéí åáàéí. áéîéí àìä ëì àçã åàçã îá÷ù ìäúáøê áùðä èåáä. éäåãéí é÷øéí, àðé îá÷ù îëí, àì úéúðå ìçæï åìî÷äìúå ìòáåø ìôðé äúéáä. òùå úùåáä òì äòáø åùôøå àú îòùéëí îëàï åäìàä!".

áîäìê ãáøéå äñúåáá äøá åôúç àú àøåï ä÷åãù. á÷åì îùúð÷ îáëé àîø: "ãòå ëé ëì îìçîúé äéà ìùí ùîééí åìà ìëáåãé. àðé îáèéç ìëí áìá ùìí: áøàù äùðä ä÷øåá äçæï äæä ìà éúôìì ááéú äëðñú!". áîéìéí àìä ñééí äøá àú ãøùúå.

'àòîåã ìöéãê áòú öøä'. öéåðå ùì ä'÷åì àøéä'

äãøùä òåøøä úâåáåú ðñòøåú. ðàîðé äøá éãòå ùãáøéå ìà éùåáå øé÷í. îúðâãé äøá åäòéúåðåú äîùëéìéú äî÷åîéú çââå. "äâí øáä ùì áøâññ áðáéàéí?", ìâìâå äëåúøåú, ùðéñå ìäöéâ àú äøá ëðáéà ù÷ø. äøá òöîå ëúá ìúìîéãå: "ñäãé áîøåîéí ùëååðúé äééúä ìùí ùîééí, àåìé éòùå ãáøéé øåùí áìéáí".

çåãù àìåì çìó. ÷åìåú äàéîåðéí ùì éöç÷ äçæï åî÷äìúå äãäãå áòéø. îåöàé ùáú ñìéçåú òáø åãáø ìà äùúðä. øàù äùðä äú÷øá, å'ðáåàú' äøá ðøàúä øçå÷ä îìäúâùí.

áë"ç àìåì, éåîééí áìáã ìôðé øàù äùðä, ðùîòä ãôé÷ä ÷ìä áãìú áéú äøá. áôúç òîãä àéùä áìúé-îåëøú îäòéø áøãéö'á, åáéãä ëúá áéú ãéï. "òâåðä àðé", áëúä äàéùä, "áòìé ðèù àåúé ìôðé ùðéí. áòú äàçøåðä ðåãò ìé ùäåà ùåää ëàï".

"îä ùîå?", ùàì äøá.

"éöç÷", äùéáä, "àê äåà îåëø ë'éöç÷ äçæï'".

äøá ðçøã. àçøé òåã ëîä ùàìåú ìà ðåúøå òåã ùåí ñô÷åú áìéáå.

äåà äåøä ìàéùä ìäîúéï ááéú äëðñú äâãåì áùòú îðçä. ëùéöç÷ äåôéò, æò÷ä ìòáøå äàéùä: "éöç÷, àúä ëàï?!".

äçæï àéáã àú òùúåðåúéå åäçì ìöòåã àçøéä áøàù îåøëï ìòáø áéú äøá, å÷äì ñ÷øðéí øá öòã áò÷áåúéäí.

îúðâãé äøá ðáäìå åîéäøå ìôðåú àì øàù äòéø, áèòðä ëé îãåáø áòìéìä ùäøá èôì òì äçæï. øàù äòéø ùìç ôìåâú ùåèøéí ìç÷åø àú äòðééï. åàåìí ëùéöç÷ øàä àú äùåèøéí, ðú÷ó çøãä åäåãä îééã: "ëï, æå àùúé!". äùåèøéí àæ÷å àåúå åì÷çåäå ìáéú äîòöø.

ëòáåø éåîééí, áéåí øàù äùðä úø"î, ðëðñ äøá áøàù îåøí ìáéú äëðñú äâãåì. àì äúéáä ðéâù ø' ðôúìé-öáé, äçæï äååúé÷, áìé æîøé ìéååé. áìá ðùáø åáøâù ùì ÷ãåùä äåáéì àú äúôéìä. äîùëéìéí åäîúðâãéí äøëéðå àú øàùéäí áäëðòä, åäùìåí ùá ìùøåú áòéø.

äîòùä äôìàé äéëä âìéí åäúôøñí áëì øçáé äåðâøéä. ëùðùàì äøá àçøé ëï îðéï ùàá àú äúòåæä ìäáèéç ÷áì òí åòãä ùäçæï ìà éúôìì, äùéá áôùèåú: "áöòéøåúé âééñúé ñëåí âãåì ìîèøåú öã÷ä áòáåø ä'ãáøé çééí' îöàðæ. äåà áéøê àåúé àæ: 'àòîåã ìöéãê áòú öøä'. ìà äéä ìé ñô÷ ëé ìòú äæàú ëåÌåðä äáèçúå".

(òì-ôé '÷åì àøéä')

  øöéúé ìùàåì

òí äøá éöç÷ âåìãáøâ
øàù éùéáú çá"ã îâãì äòî÷

îä äîùîòåú ùì øàù äùðä áúôéñú äçñéãåú?

øàùéú, òðééðå ùì øàù äùðä äåà ÷áìú îìëåúå ùì ä÷á"ä. éäåãé àåîø ì÷á"ä: "àúä äîìê ùìé, 'àéï ìðå îìê àìà àúä', åàéððé éëåì áìòãéê". æå äîäåú äòîå÷ä ùì éäåãé – "àðà òáãà ã÷åá"ä". ìëï äåà îá÷ù áøàù äùðä ùä÷á"ä éîìåê òìéå, ëé æå îöéàåúå äàîéúéú ùì éäåãé, "àðé ðáøàúé ìùîù àú ÷åðé".

éù ð÷åãä îòðééðú ùäøáé îãáø òìéä áøàù äùðä úùè"å. äåà îöééï àú ôúâí øáåúéðå ðùéàéðå òì äöåøê ìéé÷ø îàåã àú äùòåú ùì øàù äùðä. îãåò æä çùåá ëì-ëê? ëé òðééðå ùì øàù äùðä äåà ëîå äøàù ùì äàãí, äëåìì àú ëì äàéáøéí åäåà äðåúï ìäí àú çéåúí, ëê øàù äùðä ëåìì áúåëå àú ëì éîåú äùðä åäåà î÷åø äùôò ùìäí. ìëï çùåá ëì-ëê ùä'øàù' éäéä ëøàåé.

ôòîéí øáåú áøàù äùðä éäåãé òåîã áîöá ùì äúòåøøåú åäúîñøåú ì÷á"ä, àáì ääúòåøøåú äæàú ìà úîéã îú÷ééîú ìàåøê ëì äùðä. òì ëê àåîøéí àú äëìì 'âåôà áúø øéùà àæéì' – äâåó äåìê àçøé äøàù. ëàùø áåçðéí àú îöáå ùì éäåãé, îñúëìéí àéê òîã áøàù äùðä. àí áøàù äùðä äåà äéä ëøàåé, äøé äðôéìä ùàåìé ÷øúä áäîùê àéðä îáèàú àú îäåúå äàîéúéú. äøáé îáéà áä÷ùø æä àú äôñå÷ (áøàùéú ëà,éæ) "áÌÇàÂùÑÆø äåÌà ùÑÈí" – ùäàãí ðùôè ìôé îöáå 'ùí'.

åëãé ùä'øàù' éäéä ëøàåé çùåá ìçæ÷ àú ääú÷ùøåú ì'øàù áðé éùøàì', ìðùéà äãåø, åäãáø îñééò ùâí äçéáåø ùì ëì äùðä ì'øàù äùðä' éäéä ëøàåé.

  ôéðú ääìëä åîðäâ

äøá ùîòåï âãñé

ú÷éòåú àçøé äîöååä

ùàìä: äàí îåúø ìú÷åò áùåôø áøàù äùðä àçøé ùëáø éöàå éãé çåáä?

úùåáä: àñøå çëîéí ìú÷åò áùåôø áùáúåú åáéîéí èåáéí îùåí 'òåáãéï ãçåì', åéù áëê îùåí æìæåì éåí èåá. áøàù äùðä ùçì áùáú àñøå çëîéí àú äú÷éòåú îçùù ùàãí ùàéðå éåãò ìú÷åò éé÷çðå áéãå åéìê ììîåã àöì äá÷é, åéòáéøðå àøáò àîåú áøùåú äøáéí.

àó áøàù äùðä ùçì áçåì àñøå çëîéí ìú÷åò áùåôø ú÷éòä ùìà ìöåøê, àçøé ùäàãí ëáø éöà éãé çåáúå. åàåìí ú÷éòåú ìäúàîï, ëãé ìú÷åò ëøàåé – îåúø (ëùøàù äùðä çì áùáú àñåø ìú÷åò áùáú âí ëãé ìäúàîï, ëé éù  áëê ùðé àéñåøéí: à) äàéñåø ìú÷åò áùáú; á) äàéñåø ìú÷åò åìäúàîï áéåí èåá øàùåï áùáéì éåí èåá ùðé).

ìàçø ùàãí ëáø éöà éãé çåáúå áú÷éòåú ùùîò, äàí îåúø ìå ìú÷åò ú÷éòåú ðåñôåú òì-ôé îñåøú àáåúéå? – ãðå äôåñ÷éí àí éù áëê ÷öú îöååä, åäðåäâ ìú÷åò ìöåøê æä – éù ìå òì îé ìñîåê.

ðùéí ôèåøåú îîöååú ú÷éòú ùåôø, îëéååï ùäéà îöååú òùä ùäæîï âøîà, åàåìí áîøåöú äùðéí ÷éáìå òìéäï äðùéí ìùîåò ú÷éòåú ùåôø áøàù äùðä. îåúø ìâáø ìú÷åò áùåôø âí áòáåø ðùéí áìáã, åàí ëáø éöà éãé çåáúå, ìà éáøê äåà àú äáøëåú, àìà àçú äðùéí úáøê áòáåø ëåìï. áçì÷ î÷äéìåú äñôøãéí, äðåäâéí áùéèú îøï, äðùéí àéðï îáøëåú òì îöååú òùä ùäæîï âøîà.

éìãéí ùòãééï ìà äâéòå ìîöååú – îåúøéí ìú÷åò ìòöîí, âí àçøé ùùîòå ú÷éòåú ááéú äëðñú, åäí úå÷òéí ëãé ììîåã ìú÷åò áùåôø, îôðé ùîöååä òì äâãåìéí ììîã àú ä÷èðéí åìçðëí áîöååú.

î÷åøåú: ùå"ò äîçáø ñé' ú÷ôç ñ"ä, ú÷ôè ñ"å, ú÷öå ñ"à. ùå"ò àãä"æ ñé' ú÷ôç ñ"ã, ú÷ôè ñ"á, ú÷öå ñ"á. ùå"ú àáðé ðæø àå"ç ñé' úîç. ùå"ú îùéá ãáø ñé' ìå. çåè ùðé øàù äùðä òî' ôã. éì÷åè éåñó éîéí ðåøàéí òî' úëç.

  çééí éäåãééí

ëì àçã éëåì ìú÷åò áùåôø

äîâéã ùéòåø îéøåùìéí, ùîçæé÷ àåñó ùåôøåú ðãéø åðòùä îåîçä áúçåí, îñáéø ìîä àéï 'ùåôø ÷ì' å'ùåôø ÷ùä', åàéê ëì àçã éëåì ìú÷åò åìæÇëåú àú äøáéí

úòåãú æäåú. äøá îøãëé ùôéøà (39), âãì á÷äéìä ìéèàéú ááðé-áø÷, åëéåí îúâåøø áùëåðú âéìä áéøåùìéí. îùîù îâéã ùéòåø áéùéáä ìáòìé úùåáä. ìöã òáåãúå äçéðåëéú ðäôê áùðéí äàçøåðåú ìîåîçä áúçåí äùåôøåú, åáçåãù àìåì äåà éåöà ìîñò äøöàåú áøçáé äàøõ.

äñáø òì î÷åí ä÷øï áøàù äàéì (öéìåí: ëéëø äùáú)

äúçìä. äëåì äúçéì áäùâçä ôøèéú, ëàùø çéôùå úå÷ò áùëåðä ùìé, áâéìä, åçùáúé: ìîä ìà àöéò àú òöîé? ÷ðéúé ùåôø ôùåè, åäãáøéí äúâìâìå áîäéøåú. ìîãúé àú ääìëåú, äòî÷úé îòè áèëðé÷ä, åäú÷éòåú éöàå èåáåú. îàæ ðùàáúé ìúåê äòåìí äæä. àðé áåã÷ ëì äæîï ùåôøåú, îãáø òí éöøðéí îåáéìéí, åçå÷ø àú äðåùà ìòåî÷. çåãù àìåì äåà 'äçåãù ùìé', ùáå àðé îñô÷ äøöàåú åäãøëåú.

äðâùä. ÷ùä îàåã ìäáéï àú îäåúå ùì äùåôø áìé äîçùä ùáÀîÇøàä: àéê äùåôø éåùá òì øàù äàéì, îäå ùåôø ìà îòåáã, åîä ääáãì áéï äùéèåú äùåðåú. àðé îáéà àéúé ñåâéí ùåðéí ùì ùåôøåú, åàçøé ùòä äöéáåø éåöà òí úîåðä áäéøä. äùåôøåú ðåëçéí àöìé ááéú ëì äùðä, åëì äîùôçä åäéìãéí ñáéá æä.

èòåú. îàåã îôøéò ìé ùàðùéí îúôúéí ìùìí ñëåîé òú÷ òì ùåôøåú. ìà úîéã äîçéø îåöã÷. àôùø ìîöåà ùåôøåú îòåìéí åîäåãøéí áîçéøéí æåìéí. çáø ñéôø ìé òì ëååðúå ììëú ìîåîçä îñåéí ì÷ðåú ùåôø é÷ø, åäôðéúé àåúå àì îåîçä àçø, ùâáä îîðå çöé îçéø.

àåñó. áîøåöú äùðéí ä÷îúé àåñó îéåçã ùì ùåôøåú, åáäí ðãéøéí åîéåçãéí. äùåôø äé÷ø áéåúø ùìé äåà ÷øï ùì éòì – çéä îåâðú ùðãéø îàåã ìäùéâ àú ÷øðéä. îåáï ù÷ðéúé àåúä ëçå÷. áàçú ääøöàåú ùìé äîøöä ùìôðéé äöéâ úîåðä ùì éòì, åáàåúå øâò äåöàúé àú ÷øï äéòì äàîéúéú îäúé÷ ùìé, åäåà òîã ðãäí.

àåñó äùåôøåú ááéúå ùì äøá ùôéøà (öéìåí: ùåùé ùåéîø)

äúàîä. øáéí áèåçéí ùàéï äí éëåìéí ìú÷åò, åàçøé äãøëä ÷öøä îâìéí ùäí éëåìéí. àéï 'ùåôø ÷ì' å'ùåôø ÷ùä'. éù ùåôø ùîúàéí ìàãí îñåéí åùåôø ùàéðå îúàéí ìå. äñåã èîåï áôÌÄéÈä, ùöøéëä ìäúàéí ìîáðä äùôúééí.

äöìçä. ôòí àçú äøöéúé ì÷äì ùì ì÷åéé øàééä åùîéòä. ðòø öòéø, ì÷åé øàééä, áé÷ù ìðñåú àú ëåçå áú÷éòú ùåôø. äåà äöäéø îøàù ùáçééí ìà éöìéç åùàéï ìå îåùâ àéê úå÷òéí. ëòáåø ëîä ã÷åú ùì ðéñéåðåú åäúàîä ðëåðä, ôúàåí äöìéç ìäåöéà ÷åìåú öìåìéí åçæ÷éí îï äùåôø. äùîçä äòöåîä åäàåø ùäöéôå àåúå áàåúå øâò äéå ùååéí áòáåøé àú ëì ääøöàä.

àéîä. àó-òì-ôé ùàðé îðåñä åîëéø àú ääìëåú, áëì ùðä îçãù îòîã äú÷éòåú îøèéè åîáéà àéúå äúøâùåú òöåîä å'àéîú ÷äì' çéåáéú. ùðä àçú ìà äöìçúé ìú÷åò áéåí äùðé ùì øàù äùðä, áâìì ôöòéí ëåàáéí ùäúôúçå ìé áúåê äôä, åîéùäå àçø äçìéó àåúé.

äéâééðä. ëãàé îàåã ìçèà àú äùåôø áàìëåäåì ìôðé ùîòáéøéí àåúå ìàãí àçø. áëì äøöàä ùìé àðé î÷ôéã ìçèà äéèá àú äùåôøåú, åø÷ àæ îàôùø ì÷äì ìðñåú ìú÷åò.

òöä. äòöä äèåáä áéåúø ùìé ìîé ùøåöéí ììîåã ìú÷åò äéà ôùåè ìäúàîï åìà ìôçã. äìçõ ùì îòîã äú÷éòåú áøàù äùðä òìåì ìâøåí ùìà éöìéçå ìäåöéà ÷åì áðéñéåï äøàùåï. ìà ìäéáäì îäáåùä, àìà ì÷çú ðùéîä åìú÷åò îçãù. åâí àí ÷øä ùìà äöìçúí ìú÷åò, ðñå ùåá áùðä äáàä. ìà ìäøéí éãééí.

æëåú. ìôòîéí äçééí îæîðéí ìðå äôúòåú, åôúàåí öøéê ùúãò ìú÷åò. ëôé ùøàéðå áéîé ä÷åøåðä, àå ëùéù çåìéí ìà òìéðå, àå ÷ùéùéí ùàéðí éëåìéí ìáåà ìáéú äëðñú. áùðä äøàùåðä ùìé áâéìä äúìäáúé ëì-ëê îäòåáãä ùàðé éåãò ìú÷åò, åúìéúé îåãòä áùëåðä ùîé ùøåöä ìùîåò ùåôø îåæîï ìáåà àìéé. áñåó áà æ÷ï àçã, åàîøúé ìòöîé: "áøåê äùí, ëê áãéå÷ îúçéìéí".