îï äîòééï

çðåëä

èäøú ääéëì

"ùëùðëðñå éååðéí ìäéëì èéîàå ëì äùîðéí ùáäéëì" (ùáú ëà,á). ä'äéëì' áòáåãú ä' äåà ëåç äáéðä, åëãé ùäáéðä úäéä ëøàåé, òìéä ì÷áì àú äùôò îð÷åãú äçåëîä, ùáä éù äøâùä ùì áéèåì. åàåìí äéååðéí 'èéîàå ëì äùîðéí', áùàéôä ùäùëì éäéä îðåú÷ îð÷åãú äáéèåì. úé÷åï äòðééï ðòùä òì-éãé "ôê àçã ùì ùîï ùäéä îåðç áçåúîå ùì ëåäï âãåì", ùäéà ð÷åãú äàîåðä, ùáä àéï äéååðéí éëåìéí ìâòú.

(úåøä àåø)

áñéñ ùì àîåðä

Øìùðä àçøú ÷áòåí åòùàåí éîéí èåáéí áäìì åäåãàäØ (ùáú ëà,á). ìîä ìà ÷áòå àú çðåëä îééã áùðä äøàùåðä? îôðé ùáùðä äøàùåðä øàå áòéðééí àú äðñ åìà øöå ì÷áåò àú äçâ òì çåù äøàééä ãåå÷à. äîúéðå òã ìùðä äàçøú, ùäéå îé ùâãìå áéðúééí åìà øàå áòéðéäí àú äðéñéí, àìà ùîòå òìéäí åäàîéðå áäí, åàæ ãåå÷à – ÷áòåí åòùàåí éåí èåá, ëãé ùéäéå ìäí áñéñ åúå÷ó ùì àîåðä.

(ùàøéú îðçí)

 îôéöéí áàäáä

ìåé÷ åéñôéù

áï 10

úåùá øéðúéä

ìåîã áúìîåã úåøä çá"ã áàìòã. îçì÷ áëì ùáåò àú 'ùéçú äùáåò' ááúé äëðñéåú áîåùáéí øéðúéä, îæåø åðåôê

àðçðå ùìåçéí áîåùáéí øéðúéä, îæåø åðåôê, åáëì ùáåò àðé îçì÷ àú äòìåï ááúé äëðñú áùìåùú äîåùáéí.

àú äçìå÷ä àðé òåùä áøâì. ìôòîéí äàçéí ä÷èðéí ùìé îöèøôéí àìéé åòåæøéí ìé.

ëùàðé îâéò ìáéú äëðñú àðé ùîç ìøàåú ùäàðùéí îúòðééðéí á'ùéçú äùáåò', ÷åøàéí àåúå åìå÷çéí àåúå äáéúä. æä ðåúï ìé ìäøâéù òã ëîä äçìå÷ä äæàú çùåáä ìàðùéí åúåøîú ìàååéøú äùáú ùìäí.

  îòùä ùäéä

äðàöéú îåì ðøåú äçðåëä

áòåã äðøåú ãåì÷éí ðùîòä äùøé÷ä ùñéîðä àú ùòú ëéáåé äàåøåú áîçðä. ááú àçú ëáúä ëì äúàåøä, åäàåø ùá÷ò îäöøéó äñâéø àú äîòùä

"àåùååéõ àéðä øçå÷ä îëàï!", äéå àðùé äàñ-àñ îèéçéí ùåá åùåá áàåæðé äáðåú, ëãé ìäáäéø ìäï îä éäéä âåøìï àí éòæå ìçøåâ îäô÷åãåú.

äúðàéí áîçðä áøñìàå-äåðãñôìã, úú-îçðä ùì îçðä äøéëåæ âøåñ-øåæï, äéå îùåôøéí éçñéú. ì÷øàú ñåôä ùì îìçîú äòåìí äùðééä äåòñ÷å áå ëàìó ðùéí áîôòìé ðù÷. äîáðéí äéå çãùéí, îéèä ìëì àñéøä, îæøï åùúé ùîéëåú. åàåìí äðùéí ðãøùå ìòáåã ùúéí-òùøä ùòåú áòáåãä îôøëú, åäøòá, äîëåú åääùôìåú äéå çì÷ áìúé-ðôøã îäùâøä.

ìàä ðåéîï-åééñ äééúä àçú îàåúï àñéøåú. úô÷éãä äéä ìçúåê îúëåú ìçì÷éí îãåé÷éí. äôé÷åç òì äúåöøú äéä äãå÷, áëì ùòä òâåìä. ääøâùä ùäéà åçáøåúéä ùåúôåú ìééöåø ëìé ðù÷ äîåôðéí ëðâã áðé òîä – äééúä ðåøàä.

äéà åàøáò îçáøåúéä äçìéèå ìçáì áúåöøú äîôòì. áòæøú àñéøéí öøôúéí, ùùéúôå òéîï ôòåìä, ôâîå àú úåöøé òáåãúï, òì àó äñéëåï äâãåì ùäéä ëøåê áîòùä.

ëù÷øáå éîé äçðåëä äçìéèä ìàä ùçééáéí ìçâåâ àú äçâ. "öøéê ìçæ÷ àú øåçï ùì äáðåú", çùáä áìéáä. "ëåìðå òééôåú åîéåàùåú, åäçâ éëåì ìäôéç áðå øåç çãùä".

ùáåò ìôðé äçâ äçìä ìôòåì. ìöåøê òáåãúä ÷éáìä ôñåìú çåèéí ìðé÷åé äîëåðåú. äéà áçøä çåèé ëåúðä îúàéîéí åäçáéàä àåúí úçú äîæøï ùìä. çáøä äáçéðä áîòùéä åúäúä ìôùøí, åìàä ñéôøä ìä òì úëðéúä ìäëéï çðåëééä, åáé÷ùä îîðä ìòæåø ìä ìäùéâ çîéùä úôåçé àãîä ìà îáåùìéí.

çáøúä äúìäáä îäøòéåï åäáèéçä ìñééò. áúåê æîï ÷öø äéå áøùåúï úôåçé äàãîä. ìàä çúëä ëì àçã ìùðé çöàéí, åâéìôä áúåëå çìì ÷èï. îçåèé äëåúðä ùæøä ôúéìéí ã÷éí.

áàåîõ øá âðáä ìàä ôçéú ùîï îëåðåú, åòëùéå ëáø äéä áéãéä ëì äöéåã äãøåù.

äâéò äòøá äøàùåï ùì çðåëä. òùøéí åàøáò äáðåú ùáçãø éùáå òì îéèåúéäï åäîúéðå áãøéëåú ìäãì÷ú äçðåëééä. äùîåòä òáøä îôä ìàåæï, åáðåú îçãøéí ñîåëéí äöèøôå âí äï.

ìàä äöéáä àú úôåç äàãîä ùðäôê ìçðåëééä, åáéãééí øåòãåú äöéúä àù åàîøä á÷åì çðå÷ àú ùìåù äáøëåú. ãîòåú ùì òöá åùîçä ðîäìå æå áæå. òí ääãì÷ä ôöçå ëì äáðåú áùéøú 'îòåæ öåø éùåòúé', ùøåáï éãòå òì-ôä. äãì÷ú äçðåëééä äæëéøä ìëåìï ëéöã çââå àú äçðåëä ááúéäï, åäãáø øéâù àåúï òã îàåã.

ìàä øàúä àú ääùôòä äèåáä ùì äòøá òì çáøåúéä, åäééúä îùåëðòú ùòùúä àú äãáø äðëåï. "âí îçø ðãìé÷ ðøåú", äáèéçä.

áîùê àøáòä òøáéí äëåì òáø ëùåøä. åàåìí áòøá äçîéùé ääãì÷ä äúòëáä îòè, åáòåã äðøåú ãåì÷éí ðùîòä äùøé÷ä ùñéîðä àú ùòú ëéáåé äàåøåú áîçðä. ááú àçú ëáúä ëì äúàåøä, åäàåø ùá÷ò îöøéôï äñâéø àåúï.

äùåîøú äðàöéú îéäøä àì î÷åø äàåø. äéà äééúä áèåçä ùäàñéøåú îàåúúåú ìîèåñé äàåéá, ëãé ìäôåê àú äîçðä ìîèøä. äéà ôúçä áúðåôä àú äãìú åðãäîä îäîçæä ùðâìä ìòéðéä. äáðåú éùáå òì îéèåúéäï åëåìï ùøåú éçãéå.

"àëèåðâ!" (æäéøåú!), öò÷ä ìàä, àáì áòåø÷éä ÷ôà äãí. áòéðé øåçä øàúä àú äòåðù äöôåé ìä, áòåã òùøéí åàøáòä æåâåú òéðééí îáéèåú áä áçøãä.

"îä ÷åøä ôä?!", ùàâä äùåîøú.

ìàä, ùäúàåùùä îòè, äâéáä: "âáøúé äîô÷çú, äùáåò éù ìðå çâ ìæëø äîëáéí, âéáåøéí îòèéí ùðéöçå àåéáéí øáéí".

ìéîéí ñéôøä ìàä: "áàåúå øâò ìà çùáúé òì îä ùàîøúé ìä. âí ìà ùàôúé ìäéåú âéáåøä. åàåìí ðàìöúé ìòðåú, îôðé ùäùàìä äåôðúä àìéé. ðøàä ùëòéï ãéáå÷ ãéáø îúåëé".

ìúãäîúï äòöåîä ùì äáðåú äùåîøú ääîåîä äáéèä áäï åáìé ìåîø îéìä ðåñôú, äñúåááä åéöàä.

äáðåú äçìå ìäúàåùù îääìí. øàùåðä äééúä ùøä, çáøúä äèåáä ùì ìàä, ùàîøä ìä ëé öøéê ìëáåú îäø àú äðøåú.

"ëéáéúé àú äðøåú, äçáàúé àú úôåçé äàãîä åäìëúé ìéùåï, àê ìà äöìçúé ìäéøãí", ñéôøä ìàä. "æîï øá òáø òã ùùøä ôðúä àìéé áìçù: 'àú éùðä?'. òðéúé ùìà.

"äéà àîøä: 'äàí äùúâòú òí äðàåí äæä ùìê?'. äùáúé ùìà çùáúé ëìì òì îä ùàðé îãáøú. äàí æä ñéîï ùàðé ëáø ìà éëåìä ìùìåè òì òöîé? ùàìúé àú ùøä. äéà äùéáä ùìà, àê äåñéôä åàîøä ùäí îëéøéí àåúé åëé áãøê ëìì àðé çåùáú åø÷ àçø-ëê îãáøú, åìëï äãáø îãàéâ àåúä. 'ìëé ìéùåï åàì úçùáé òì æä', äîìéöä ìé ùøä".

ááå÷ø ÷øä äìà-ééàîï. àó àçú îäáðåú ìà ðòðùä. ìäôê, äùåîøú ùáé÷øä áöøéó áìéìä áçøä áðåú îúåê äçãø ùì ìàä ìñééò áäáàú äàøåçä, úô÷éã ùäòðé÷ áãøê ëìì úåñôú îæåï.

ëùìàä çùùä ìâùú, ÷øàä ìä äùåîøú. "áæîï ùäåñéôä ìé úåñôú ãééñä", ñéôøä ìàä, "çùáúé òì àåúå ìéì çðåëä. ùåëðòúé ùàëï äãáø äéä ëãàé".

(òì-ôé òãåúä ùì ðåéîï-åééñ, á'äàéùä áùåàä')

  øöéúé ìùàåì

òí äøá ìåé äëè

îðäì áéú çá"ã ùçîåï, àéìú

äàåÌîðí çñéãåú çá"ã ñáåøä ùäùëì öøéê ìäåáéì àú äàãí áëì ãøëéå?

çñéãåú çá"ã (øàùé úéáåú çëîä, áéðä, ãòú) àëï îãâéùä îàåã àú çùéáåú äùëì åääáðä áòáåãú ä' åáëì ãøëé äàãí, åàéðä îñúô÷ú áøâù ñôåðèðé åáàîåðä ôùåèä áìáã.

òé÷øåï îøëæé áçá"ã ÷åáò ù'äîåç ùìéè òì äìá' (áéëåìúå ùì äùëì ìùìåè òì äøâùåú). åëîä ð÷åãåú áæä:

äáðä åäúáåððåú ëáñéñ ìøâù: úåøú çá"ã îìîãú ùøâùåú àîéúééí ëìôé äáåøà (ëîå àäáú ä' åéøàú ùîééí) öøéëéí ìðáåò îúåê äúáåððåú åäáðä ùëìéú îòîé÷ä áâãåìú ä' åáãøëéå, åìà ø÷ îúåê äúòåøøåú øâùéú øâòéú.

äðçééú äøâùåú: úô÷éã äùëì ìà ø÷ ìòåøø øâùåú, àìà âí ìëååðí åìòãðí. ìà ìäéåú îùåòáã ìøâùåú àå ìãçôéí áìúé-ðùìèéí, àìà ìäáéà ìéãé äøîåðéä, ùáä äùëì úåôñ àú 'òîãú äðäâ' åîðçä àú ôòåìåú äìá.

ùéîåù áëì äëåçåú: äàãí îöåÌåä ìäùúîù áëì ëåçåúéå ìòáåãú ä', åáëìì æä äùëì ùðéúï ìå. àé-ùéîåù áùëì ìäáðú äáåøà äåà ááçéðú çéñøåï áòáåãú ä'.

òí æä àé-àôùø ìáññ àú òáåãú ä' òì ùëì áìáã. øàùéú, äùëì îåâáì åàéðå éëåì ìúôåñ àú îìåà äîöéàåú äàìå÷éú. ùðéú, äñúîëåú éúøä òì äùëì òìåìä ìäåáéì ì÷øéøåú øâùéú. åùìéùéú, äúðäìåú ùäéà òì-ôé äùëì áìáã úäéä îåâáìú ìîéãú äúôéñä åääáðä. ìëï ðãøù äéäåãé âí ìàîåðä ôùåèä åìîñéøú ðôù ùìîòìä îîä ùäùëì úåôñ åîáéï.

ìñéëåí, àëï äùëì öøéê ìäåáéì àú äàãí, áäéåúå ëìé îøëæé ìäáðä åìùìéèä òì äøâùåú åäîòùéí; àê ëì æä ìöã ääëøä ùäùëì òöîå îåâáì åàéðå îù÷ó àú îìåà äòåöîä ùáòáåãú äáåøà.

  ôéðú ääìëä åîðäâ

äøá ùîòåï âãñé

ùìéç áàô÷ä ú"à, øàù ëåìì 'ùîï ìîàåø'

äæîðä åîðéòéä

ùàìä: äàí îåúø ìäæîéï àãí ìñòåãú ùáú ááéúé, ëùàðé éåãò ùéñøá àå ùëáø äåæîï ìîéùäå àçø?

úùåáä: ùàìä æå úìåéä îàåã áîðéò ùì îöéò ääöòä. äúåøä îñôøú òì àçé éåñó ù"ìÉà éÈëÀìåÌ ãÌÇáÌÀøåÉ ìÀùÑÈìÉí", åøù"é îôøù ùæä ùáçí – "ùìà ãéáøå àçú áôä åàçú áìá". çæ"ì àîøå ùàçã îàìä "ùä÷á"ä ùåðàí" äåà "äîãáø àçã áôä åàçã áìá".

òì äàãí ìäúðäâ áãøê ùì úåëå ëáøå, äééðå ùôéå åìéáå ùååéí, åìäéæäø îìåîø àôéìå îéìä àçú áìùåï çì÷ä åîôúä, îôðé ùâåðá áæä àú ãòú äáøéåú. åëï áîòùä, ùìà éøàä òöîå òåùä èåáä ìæåìú åáàîú àéðå òåùä æàú, îôðé ùâåøí ùéçæé÷å ìå èåáä áçéðí.

ìëï àñåø ìàãí ìäôöéø áçáøå ìñòåã àöìå, ëùéåãò ùçáøå ìà éñëéí, åàéìå äéä éåãò ùçáøå ééòðä – ìà äéä îæîéðå, îôðé ùáäæîðä æå ùëðå îçæé÷ ìå èåáä áçéðí.

åàåìí àí äåà ðåäâ ëãøê äòåìí åîöéò ìçáøå áàãéáåú ôòí àå ôòîééí ìñòåã àöìå, åàéðå îôöéø áå, àó-òì-ôé ùéåãò ùçáøå ìà ééòðä – îåúø, îôðé ùæä ëáåãå ùéæîéðå àåúå ìñòåãä; åàí ééîðò îìòùåú æàú, äãáø ééúôñ ëàé-àëôúéåú îîðå àå àôéìå ëáéæéåï.

ëîå-ëï, àí äîæîéï òåùä æàú ëãé ìëáã àú çáøå áòéðé äáøéåú, ùéøâéù îçåæø åîëåáã – îåúø. âí àí ääæîðä áàä îúåê øöåï ìôééñ çáø äëåòñ òìéå, ëãé ìäøáåú ùìåí áéðéäí, àó ùäåà éåãò ùäçáø ìà éáåà – îåúø ìäæîéðå ëãé ìôééñå åìäñéø ùðàúå.

àí äåà áàîú øåöä ìàøç àú çáøå, åìëï äåà îôöéø áå, âí àí äåà éåãò ùäçáø ìà ééòðä – àéï áëê âðéáú ãòú, îëéååï ùäåà îòåðééï áàîú ìàøçå òì ùåìçðå.

î÷åøåú: ôñçéí ÷éâ ò"á. çåìéï ôæ ò"á. øîá"í äì' ãòåú ô"á ä"å. ùå"ò çå"î ñé' øëç ñòé' å-æ åáñî"ò ùí ñ"÷ ç, åáñé' ùôá ùí ñ"à. ëðä"â äâä"è àåú éá. ùå"ò àãä"æ äì' àåðàä åâðéáú ãòú ñòé' éá-éã.

  çééí éäåãééí

àåø çðåëä áùáé äñåøé

ùîåðä çåãùéí áéìä éåñé áëìà äñåøé, åùí âéìó áçðåëä ñáéáåï îñáåï. æéëøåðåú îäìáéáåú åäçðåëééä îä÷éáåõ, åðéöçåï äøåç ùäàéø ìå àú äçåùê

úòåãú æäåú. éåñé úåø (72), úåùá ðúðéä, áï ÷éáåõ èéøú öáé, ðôì áùáé äñåøé áîìçîú éåí äëéôåøéí. äéä áéï 53 äùáåééí äéùøàìéí ùñáìå ùîåðä çåãùéí ùì úåôú. áäøöàåúéå äåà îñôø òì äàîåðä åäæéëøåðåú îéìãåúå, ùðúðå ìå ëåç ìùøåã, åáîéåçã òì çðåëä áëìà, ùäéä áòáåøå ðñ ùì àåø áúåê äçåùê.

éåñé úåø åäñáéáåï ùùåçæø

éìãåú. ðåìãúé ìäåøéí ðéöåìé ùåàä, îî÷éîé ä÷éáåõ. âãìúé ááéú ùçéðê ìòøëé úåøä åòáåãä, ìàäáú éùøàì åàøõ éùøàì.

äùáé. äâòúé ìîåöá äçøîåï éåí ìôðé ôøåõ äîìçîä, ëîçìéó ìçééì ùéöà ìàæëøä. ëùäîåöá ðôì, äñúúøúé òí çáøéí ùáòä éîéí áîçéìåú úú-÷ø÷òéåú, îçôù îæåï åîéí. ôðñ ùì çééì ñåøé äàéø òìéé ëùùëáúé úçú äîéèä. îáèéðå ðôâùå. æä äéä äøâò äîùôéì áéåúø áçéé. ðì÷çúé áùáé, åäéå àìä ùîåðä çåãùéí ùì úåôú. àáì äàîåðä ùîøä òìéé.

çðåëä. áçðåëä, áúðàéí-ìà-úðàéí, âéìôúé ñáéáåï îñáåï, ëãé ìùîç àú äçáøéí áëìà. äåà äæëéø ìé àú ñáéáåðé äòõ ùàáà äéä îáéà ìðå áëì ùðä. áòéðé øåçé øàéúé àú äçðåëééä á÷éáåõ. øéç äìáéáåú ùì àéîà òìä áàôé. äøâùúé ìøâò àú äçåí åäàåø ùì äáéú.

ì÷åí. äñáéáåï îæëéø ìé àú äôñå÷ "ùáò ééôåì öãé÷ å÷í". àöáòåúéé áëìà äéå ðôåçåú îäòéðåééí, åáëì-æàú áé÷ùúé ìéöåø ñáéáåï. áòæøú ëôéú òõ âéìôúé áçúéëú ñáåï, òì çùáåï äðé÷éåï ùìðå, åäôëúé àåúå ìñáéáåï ÷èï. ôéøåøé ôéç ùâéøãúé î÷éøåú äùéøåúéí ùéîùå ìé ëöáò, åáäí ëúáúé àú äàåúéåú ð-â-é-ù (ðñ âãåì éäéä ùí). æä äéä áòáåøðå ñîì ùì úôéìä åú÷ååä.

äñáéáåï ùùåçæø

àåø. ìéîéí ùÄçæøúé àú äñáéáåï åäåà ðøàä áúîåðä. âí ôéøåøé äôçí ùäôëå ìãéå äéå áòéðéé ðñ ÷èï åäîçùä îøâùú ùâí îúåê äçåùê àôùø ìéöåø àåø. àçøé äîäìåîä ùñôâðå áùîçú úåøä ìôðé ùðúééí, ëåìðå ðôìðå, åëòú àðå îúçéìéí áùé÷åí.

úôéìä. áøâòéí ä÷ùéí áéåúø áöéðå÷, ëùçùáúé ùñåôé ÷øåá, ðàçæúé áúôéìä. äôñå÷ "îîòî÷éí ÷øàúéê ä'", îéìà àåúé øåç çééí. âåôé äúùåù äúçæ÷ åäééàåù ðäôê ìú÷ååä. ÷øéàú ùîò áëìà äòìúä æéëøåðåú îàáà, ìéã îéèúé ááéú äéìãéí. ëúáúé úôéìåú ìçáøéé, åøàéúé àéê äï ðåúðåú ëåç ìëåìí. äöìçúé ìäâðéá îäëìà ãó úôéìä, ùäçáàúé áúåê áâãéé.

úôéìä áëúá éã (öéìåí: æéå àåøï)

öîéçä. àçøé ùçøåøðå äîãéðä ìà éãòä ìäúîåãã òí äùáåééí. ìà äéä îòðä ðôùé ìôåñè-èøàåîä. áúéí äúôø÷å, ìöòøðå. îä÷åùé äâãåì öîçúé áøåê äùí, åëéåí àðé éåöø éöéøåú éåãàé÷ä áéãééí ùñôâå îëåú áñåøéä. äñåäø äáèéç ùìà àòùä áäï ëìåí, àáì áòæøú äàîåðä âéìéúé àú ëåçåú äéöéøä ùáé.

âéìåó. äáåìèéí áîâååï äîåöøéí ùàðé îééöø äí áúé îâéìä îéåçãéí å÷åôñàåú îäåãøåú ìàúøåâ. éù áäí ùéìåá ùì òöéí åâéìåôéí, òí ðâéòåú ùì ëñó åòéèåøéí òí òáåãú àîðåú.

ñôø. àðé îñééí òëùéå ëúéáú ñôø ùòåñ÷ áðåùà äàîåðä. òöí äéëåìú ì÷ééí îöååú åìéöåø úôéìä îúåê ôéç, áúåê úðàé äùáé ä÷ùéí, ëùäçééí äéå úìåééí òì áìéîä, àéï îøâù îæä.

îäôëä. ëúåùá ùëåðú àâîéí áðúðéä æëéúé ìäëéø àú ùìéç çá"ã, äøá øôàì ìåéåá. äåà çåìì ëàï îäôëä ùì îîù. áîñéøåú àéï-÷õ ä÷éí îøëæ éäåãé, äôúåç ìëì éäåãé. äîøëæ ðòùä îå÷ã ùì úåøä, úôéìä åçñã, åäøéí àú äøîä äéäåãéú-úåøðéú áùëåðä ëåìä.

ôéåñ. äôòí äåëç ùñåâééú äùáåééí åäçèåôéí ìà äåæðçä ìøâò. ðòùå ëì äîàîöéí, åäúåöàåú îãáøåú áòã òöîï. áúåê äàúâø ìäùáú äçèåó äàçøåï îåëøçéí âí ìôúåç áîäìê ùì ôéåñ ëììé, ëé äîòøëä òì äàçãåú äôðéîéú äéà äçéåðéú áéåúø.