îãåøéí ðåñôéí
	ùéçú äùáåò 1883 - ëì äîãåøéí áøöó
	ìîçå÷ àú öäìåú äùîçä
	éù çãù
	'áùìç' å'ùéøä' – çéáåø äôëéí
	éøéãú äîï
	ìãáø áùáç äàøõ
	öéôééä ìùéøä äâãåìä
	áò÷áåú äñåñ äðîìè
	øöéúé ìùàåì
	ùðä çãùä ìàéìðåú
	ñ÷è, ðåèòéí!

îñ' 1883, òøá ùáú-÷åãù ôøùú áùìç, é"á áùáè ä'úùô"â (03.02.2023)

öòéøé àâåãú çá"ã

éåöà ìàåø òì-éãé äîøëæ ìòæøé ùìéçåú

ú"ã 14 ëôø çá"ã 60840, èì' 073-3731777

òåøê: îðçí áøåã  Ÿ  éå"ø: äøá éåñó éöç÷ äëäï àäøåðåá

  òîãä ùáåòéú

ìîçå÷ àú öäìåú äùîçä

öøéê ìâøåí ìàåéáéðå ìäáéï ùëì ôéâåò ùéòùå àöìðå, éâøåø îééã ôâéòä ÷ùä éåúø áàéðèøñéí ùìäí åéçæ÷ òåã éåúø àú àçéæú äéäåãéí áàøöðå

äîçæä ùì äîåðé òøáéí øå÷ãéí åöåäìéí ìîùîò äéãéòä òì äøöç äðúòá ùì éäåãéí úîéîéí áìéì ùáú – äøúéç àú äãí. äìá äúôìõ ìøàåú àú îçì÷é äîîú÷éí, úàáé äãí. æòí àéï-àåðéí îéìà àåúðå ìîøàä äáòåú äùîçä åäöçå÷ ùì òøáéí äòåáãéí åäìåîãéí àöìðå, åîúáøø ùäí úåîëé èøåø øöçðé áëì îåáï äîéìä.

àê äúîåðåú äàìä âí ìéîãå àåúðå ëîä ù÷øéú äéà ääâãøä 'èøåø éçéãéí'. äí ìâîøé ìà éçéãéí. äí ôåòìéí áùìéçåú öéáåø ùîñéú àåúí, îâáä àåúí, úåîê áäí åîùìí ìîùôçåúéäí ÷öáàåú ðãéáåú òì ôåòìí äðúòá.

ìëï äòéñå÷ áîôâò äéçéã, òí ëì çùéáåúå, àéðå äòé÷ø. äîøãó àçø äîøöçéí, äôâéòä áäí, àèéîú áúéäí – àéðí ðåúðéí úùåáä àîéúéú åðçøöú ìèøåø, ëé ùèéôú äîåç ùì ùðàú éùøàì úöîéç òåã åòåã îôâòéí.

äîùååàä úùúðä

éù ãøê àçú åéçéãä ìáìåí àú äèøåø – ìâøåí ìàåëìåñééä äòøáéú ìäú÷åîí ðâãå. áøåø ùæä ìà é÷øä îúåê àäáú éùøàì. æä é÷øä àí ðöìéç ìâøåí ìöéáåø äòøáé ìçåù ùäèøåø äîëåÌåï ðâãðå ôåâò áå äøáä éåúø. àå-àæ, àí é÷øä ôéâåò èøåø, äí ìà éòìæå åéöäìå, ëé éäéä áøåø ìäí ùàñåï äøáä éåúø âãåì éðçú òëùéå òìéäí.

äòé÷øåï äæä ôùåè ëì-ëê, àáì ðîðòéí îìôòåì òì-ôéå áùì äøöåï ìäéîðò îì÷øåà ìéìã áùîå – îìçîä áéï òîéí. ìëï îúééçñéí ìèøåø ëàì òáøééðåú ôìéìéú, ùáä îçôùéí àú äòáøééï äúåøï åîëðéñéí àåúå ìëìà. ëàï èîåðä äèòåú äâãåìä.

ùåå áðôùëí ùäúâåáä òì äôéâåò áìéì ùáú äééúä äçìèú îîùìä ìä÷éí òåã ùáòä ééùåáéí çãùéí àå ùáò ùëåðåú çãùåú áéøåùìéí. îäø îàåã äéå çéåëé äùîçä ðîç÷éí îôðéäí ùì äçåââéí äòøáéí.

àå úâåáä áãîåú äøéñä îééãéú ùì îàåú îáðéí áìúé-çå÷ééí ùðáðå áéãé äòøáéí. äîñø ùöòã ëæä äéä îòáéø çã åçì÷ – òã òëùéå àåìé äòìîðå òéï, àáì ëùùåôëéí àú ãîðå, ëì îáðä áìúé-çå÷é ééäøñ îééã.

àéï ùåí ñô÷ ùàí úéð÷è îãéðéåú ò÷áéú ëæàú, îäø îàåã úùúðä äîùååàä îï ä÷öä àì ä÷öä. àåéáéðå éáéðå ùëì ôéâåò ùéòùå àöìðå, éâøåø îééã ôâéòä ÷ùä éåúø áàéðèøñéí ùìäí åéçæ÷ òåã éåúø àú àçéæú äéäåãéí áàøöðå. ñîëå òìéäí ùëáø éãàâå ìîðåò ôéâåòéí.

úâåáä ùäéà ðçîä

úâåáä ëæàú îúá÷ùú âí áìé ÷ùø ìäøúòú äèøåø. äîñåøú äéäåãéú îàîéðä áúôéñä ùääðöçä äøàåéä ùì é÷éøéðå äéà òì-éãé áðééï åòùééä ùì äãáøéí ùäéå é÷øéí ììéáí. ëàùø éäåãéí ðøöçéí áùì òöí çééäí áàøõ éùøàì– àéï äðöçä øàåéä îúðåôä çãùä ùì áðééä áðçìú àáåúéðå.

æå âí äðçîä äàîéúéú ùàôùø ìúú ìáðé îùôçåúéäí ùì ä÷øáðåú, áøàåúí ùãîí ùì é÷éøéäí ìà ðùôê ìùååà, åùîúåê äùáø åäëàá ðåöøå çééí çãùéí, å"éìãéí îùç÷éí áøçåáåúéä" ùì äùëåðä äçãùä àå äééùåá äçãù ù÷îå òì ùîí. áîîùìä äðåëçéú éåùáéí àðùéí ùîáéðéí æàú, åäìååàé ùéð÷èå àú äöòãéí äçéåðééí äàìä.

æå îìçîä òí ùåðàé éùøàì öîàé ãí; ìà 'èøåø éçéãéí'

  éù çãù

ôòéìåú è"å áùáè

áúé çá"ã î÷ééîéí ôòéìåú îéåçãú ìøâì è"å áùáè. äîøëæ ìòæøé ùìéçåú äôé÷ îàøæé ùé îéåçãéí, åáäí ôéøåú åîñøéí ä÷ùåøéí ìúåëðå ùì äéåí, ìäðçìú îùîòåúå ùì øàù äùðä ìàéìðåú.

ëéðåñ äùìåÌçåÉú äòåìîé

áùáåò äáà ééôúç áò"ä áðéå-éåø÷ äëéðåñ äòåìîé ùì äùìåÌçåÉú – ðùåú äùìåçéí îëì ÷öååé úáì. ëùìåùú-àìôéí ùìåçåú öôåéåú ìáåà ìëéðåñ, ìäúçæ÷ éçã åìãåï ááòéåú äîéåçãåú ùòéîï îúîåããú ùìéçú çá"ã – îçéðåê äéìãéí áî÷åîåú ðéãçéí åòã ôòéìåú öéáåøéú á÷øá ðùéí åáðåú. áéåí øàùåï ùìàçø îëï ééòøê áðéå-â'øñé àéøåò äöãòä îøùéí.

ñãøú 'ôéðú ääìëä'

äåôéòä ñãøä áú ùìåùä ëøëéí – 'ôéðú ääìëä', îúåê éåúø îùìåùéí ùðåú äåôòú äîãåø áòìåï 'ùéçú äùáåò'. ùìåùú äëøëéí îàâãéí éåúø îàìó åçîù-îàåú úùåáåú áëì úçåîé ääìëä, îàú äøá éåñó-ùîçä âéðæáåøâ. ìäæîðåú: bit.ly/ôéðú_ääìëä.

  ùìçï ùáú

'áùìç' å'ùéøä' – çéáåø äôëéí

ùáú æå ð÷øàú áùðé ùîåú: 'áùìç' – ùÅí äôøùä, å'ùáú ùéøä' – òì ùí ùéøú äéí. äùí 'áùìç' ÷ùåø òí ôøòä ("áùìç ôøòä"), ùäåà äãîåú äéøåãä áéåúø, åàéìå äùéøä îéåçñú ìáðé éùøàì, äòåîãéí áîòîã øåçðé òìéåï áéåúø, ùëï àãí äòåñ÷ áäåãéä ìáåøà åáùéøä äøé äåà îøåîí îëì îâáìåúéå.

ìôé æä ðøàä ùùðé äîåèéáéí äîøëæééí ùì äùáú ñåúøéí æä àú æä. àéê ùéøä ÷ãåùä ùì áðé éùøàì ÷ùåøä ì"áùìç ôøòä"? åìà ø÷ ä÷ùø áéðéäí èòåï äñáø, àìà âí äòåáãä ùàæëåø ôøòä ÷åãí ìùéøä.

äðùîä àéðä öøéëä úé÷åï

ääñáø ÷ùåø ááéàåø ùàìä àçøú. éãåò ùéøéãú äðùîä îäòåìîåú äøåçðééí ìâåó áùø-åãí âåøîú ìä éøéãä áîòîãä äøåçðé, äîùåìä ìðôéìä "îàéâøà øîä ìáéøà òîé÷úà" [=îââ âáåä ìáåø òîå÷]. éøéãä æå ìà ðåòãä ìöåøê äðùîä òöîä, ùëï äéà àéðä æ÷å÷ä ìúé÷åï. äðùîä éåøãú ìòåìí ëãé ùòì-éãä éæëê äàãí àú ðôùå äáäîéú, àú âåôå äâùîé åàú äçì÷ áòåìí äâùîé äùééê àìéå.

ðùàìú äùàìä, äìåà äðùîä áäéåúä áùîééí ùøä ùéøé äìì ì÷á"ä, åëúåá ùùéøú äðùîåú âáåää àó îùéøú äîìàëéí. ëéöã îååúøéí òì ëê úîåøú æéëåê äâåó åäðôù äáäîéú åëå'? àìà ùãåå÷à òì-éãé òáåãú äðùîä áòåìí îúâìä àåø àìå÷é ðòìä éåúø îæä ùîàéø áäéëì äðùîåú ÷åãí éøéãúä ìòåìí.

ä÷ìéôä äúäôëä

âí ôúéçä ôøùúðå, "áùìç ôøòä àú äòí", àîðí òåñ÷ú áôøòä, àáì ìà áãîåúå àìà áúåòìú ùâøí ìáðé éùøàì ëàùø ùéìç àåúí îîöøéí. äúåøä îìîãú ëéöã îä'÷ìéôä' äøòä òöîä ðåöø àåø ùì ÷ãåùä, ááçéðú 'àúäôëà çùåëà ìðäåøà' – äôéëú äçåùê ìàåø (áìùåï ñôø äæåäø).

òðééï æä îøåîæ âí áùîå ùì ôøòä. ôøòä àåúéåú 'äòåøó', ãáø äøåîæ ìäôðééú òåøó ì÷á"ä. åáä áòú ðàîø áæåäø ëé ôøòä îééöâ àåøåú àìå÷ééí âáåäéí îàåã ùîúôøöéí áàåôï 'ôøàé' – "àúôøéòå ëì ðäåøéï". îöá æä ùì äôéëú äøò ìèåá ðòìä éåúø îùéøú áðé éùøàì òì ùôú äéí. äùéøä áàä îî÷åí ùáå äøò äúáèì åçãì îìäôøéò ì÷ãåùä, åàåìí "áùìç ôøòä" îééöâ àú äôéëú äøò òöîå ì÷ãåùä.

îúåê äéøéãä úáåà äòìééä

ääåøàä îæä áòáåøðå: éäåãé îáéè ñáéáå åøåàä àú äçåùê äùåøø áòåìí, ùî÷åøå áâìåú äîøä, åòåùä çùáåï ùâí äåà ùøåé áîöá éøåã. àåîøéí ìå: àì úù÷ò áééàåù, åàì úáåà áèøåðéä ëìôé ä÷á"ä. òìéê ìãòú ùòì-éãé äéøéãä úáåà òìééä âãåìä éåúø.

äåøàä æå ú÷ôä áîéåçã ëàùø îãåáø áòáåãä äøåçðéú òí äæåìú. àéï ìäáéè àì çéöåðéåúå, ùòìåìä ìäéøàåú ùìéìéú. éù ìãòú ùæå ø÷ äòèéôä äçéöåðéú ùì äðùîä, ùäéà äôðéîéåú. öøéê ìäúîñø ìîùéîä ìäàéø àú äæåìú, òã ùâí äåà éäéä "ðø ìäàéø". åëàùø îúîéãéí áòáåãä äæå, ìáñåó îàéøéí àú çùëú äâìåú ááçéðú "ìéìä ëéåí éàéø", åîú÷ééí äééòåã "åä' éäéä ìê ìàåø òåìí" (éùòéä ñ,ë).

(úåøú îðçí úùì"ä, ôøùú áùìç)

  îï äîòééï

éøéãú äîï

ðéñéåï äùôò

"ìîòï àðñðå äéìê áúåøúé" (ùîåú èæ,ã). äîï äéä ááçéðú ðéñéåï ìëì àçã åàçã àí äåà áàîú çøã ìãáø ä'. ëé ìäéåú îåáèç áôøðñä áøååç, áìé ãàâåú åìäéùàø çøã ìãáø ä', æä ðéñéåï âãåì éåúø îìäéåú òðé åìäàîéï áä'.

(äîâéã îîæøéèù)

ùîçä ùäéà äëðä

"åäéä áéåí äùéùé åäëéðå" (ùîåú èæ,ä). 'åäéä' ìùåï ùîçä. äùîçä ùéù ìàãí áéåí äùéùé ì÷øàú áåà äùáú – äéà âåôà äëðú îöååä ìùáú.

(çéãåùé äøé"í)

úëìéú äáéèåì

"åðçðå îä ëé úìéðå òìéðå" (ùîåú èæ,æ). âãåì äðàîø áîùä åàäøåï éåúø îîä ùðàîø áàáøäí, ãàéìå áàáøäí ëúéá "åàðåëé òôø åàôø", åàéìå áîùä åàäøåï ëúéá "åðçðå îä".

(çåìéï ôè)

ëìì òöîå òí äòí

îä áéï "òôø åàôø" ì"åðçðå îä"? àìà ùîùä ìà äæëéø àú äîéìä 'àðåëé' åëìì òöîå òí ùàø äòí – "åðçðå îä".

(äáòù"è)

òðååä ëìôé äòí

äâãìåú äéà áëê ùàáøäí àîø æàú ì÷á"ä, åðâãå éúáøê àéï îöéàåú ìùåí àãí. àáì îùä åàäøåï àîøå "åðçðå îä" ìáðé éùøàì, ùäí ëàéï åëàôñ ìòåîú éùøàì, áä áùòä ùäéå äâãåìéí ùáéùøàì; åæä çéãåù âãåì.

(ëúá ñåôø)

ä÷ìú äçèà

"åéàîø îùä... áùîåò ä' àú úìåðåúéëí àùø àúí îìéðéí òìéå"(ùîåú èæ,éá). ìîä ùéðä îùä åàîø ùáðé éùøàì îúìåððéí òì ä', åäìåà áôñå÷ ðàîø ''åéìåðå ëì òãú áðé éùøàì òì îùä åòì àäøåï''? éù ìåîø ùáëååðä äñá îùä àú úìåðåúéäí ìòáø ä', ëãé ìä÷ì àú äçèà, ùëï òáéøåú ùáéï àãí ìçáøå ÷ùåú îòáéøåú ùáéï àãí ìî÷åí.

(îâðæðå äòúé÷)

àéï ìñîåê òì äðñ

"åáðé éùøàì àëìå àú äîï àøáòéí ùðä, òã áåàí àì àøõ ðåùáú" (ùîåú èæ,ìä). áîãáø çéå äéäåãéí áâ' æëåéåú: îï – áæëåú îùä; áàø – áæëåú îøéí; òððé äëáåã – áæëåú àäøåï. àáì ëùáàå ìàøöí, ìàøõ ðåùáú, ðøîæ ìäí ùìà éñîëå òåã òì ðéñéí àìà ùòìéäí ìçéåú áæëåú òöîí, îéâéò ëôéäí.

(øáé îøãëé-âéîôì éôä)

÷èðåú àîåðä àå ÷îöðåú

"åéåúéøå àðùéí îîðå òã áå÷ø" (ùîåú èæ,ë). îúåê àìä ùìà ùîòå á÷åì ä' åäåúéøå îï äîï äéå ùòùå ëï îôðé ÷èðåú äàîåðä, ùìà äàîéðå ëé ìîçøú ééøã îï èøé, åäéå ùòùå ëï îçîú ÷îöðåú. àùø ì÷èðé äàîåðä – "åé÷öåó òìéäí îùä" åäåëéçí, åòì îé ùðäâå ëê îçîú ÷îöðåú, äòåðù äéä – "åéøåí úåìòéí åéáàù", ùæä òåðùå åñåôå ùì ÷îöï, ùìà úäéä ìå ùåí äðàä îëì îä ùäåà öåáø.

(òéèåøé úåøä)

  àîøú äùáåò

ìãáø áùáç äàøõ

ôòí àçú äâéò îëúá îàøõ éùøàì ìàçã îáðé áéúå ùì øáé îùä-öáé îñååàøàï, åáå ñåôø òì ÷èèä ùàéøòä áàçã îáúé äëðñú áöôú, áòéöåîå ùì éåí äëéôåøéí, åáîäìëä ðåúöå ñôñìéí åàó ùÄîùåú áéú äëðñú.

úåëï äîëúá ðåãò ì÷äì äçñéãéí, åâøí ìëåìí òåâîú ðôù øáä. ëòáåø ëîä éîéí ðú÷áì îëúá ùðé, åîîðå òìä ëé äîëúá äøàùåï äéä îåâæí åîðåôç, åëé ëì äàéøåò ìà äéä àìà çéìåôé ãáøéí áéï ëîä îúôììéí åúå ìà.

ðäøä ðùôëä òì ôðé äöãé÷, åäåà áé÷ù ìñôø æàú ìçñéãéå, àê ëåìí ëáø ðñòå ìáéúí. àîø äöãé÷ áöòø: "ëîä âãåì ëåçå ùì äùèï. ëùäâéò äîëúá äøàùåï, ùãéáø áâðåúä ùì äàøõ, äéä ëàï òí øá, åàéìå ëùáà äîëúá äùðé, äîñðâø òì àøõ éùøàì, àéï ëàï àéù!".

  âàåìäôãéä

öéôééä ìùéøä äâãåìä

àÈæ éÈùÑÄéø. áùéøä ùùøå îùä åáðé éùøàì àçøé ÷øéòú éí ñåó øîåæä äùéøä ùðùéø áæîï äâàåìä. ëê ðàîø áâîøà (ñðäãøéï öà,á): "àîø øáé îàéø, îðééï ìúçééú äîúéí îï äúåøä? ùðàîø 'àÈæ éÈùÑÄéø îÉùÑÆä åÌáÀðÅé éÄùÒÀøÈàÅì àÆú äÇùÌÑÄéøÈä äÇæÌÉàú ìÇä''. 'ùø' ìà ðàîø àìà 'éùéø', îëàï ìúçééú äîúéí îï äúåøä".

îä äòðééï ùëàùø îùä øáðå é÷åí áúçééú äîúéí, éùéø îçãù àú äùéøä ùùø áùòú ÷øéòú éí ñåó? îñáéø äøáé îìéåáàååéèù (úåøú îðçí, ëøê ñâ, òî' 86) ùéöéàú îöøéí äéà òðééï ðöçé, ùäøé àôéìå ááåà äâàåìä éåñéôå ìäæëéø àú éöéàú îöøéí, ëôé ùðàîø áîùðä (ñåó ôø÷ à ááøëåú) "ëì (éîé çééê) – ìäáéà ìéîåú äîùéç", ùàôéìå ëàùø éáåà äîùéç éåñéôå ìäæëéø àú éöéàú îöøéí, åîîéìà éàîø îùä øáðå àú äùéøä ùàîøå éùøàì áòú éöéàúí îîöøéí.

ãáø æä îåáï àó áôùèåú äëúåáéí: äìåà éù öéååé (ùîåú éâ,â) "æÈëåÉø àÆú äÇéÌåÉí äÇæÌÆä àÂùÑÆø éÀöÈàúÆí îÄîÌÄöÀøÇéÄí", ùéù ìæëåø àú éöéàú îöøéí; åäôéøåù äôùåè áæä äåà, ùéù ìæëåø æàú úîéã. åîëéååï ùäæëéøä ùì éöéàú îöøéí äéà òðééï ðöçé, îåáï ùâí àæ éàîø îùä àú äùéøä, ëôé ùàîøäÌ áùòú ÷øéòú éí ñåó.

äÇùÌÑÄéøÈä äÈòÂùÒÄéøÄéú. äîãøù àåîø (îëéìúà ùîåú èå,à) ùäùéøä ùòí éùøàì ùø àçøé ðñ ÷øéòú éí ñåó äéà äøàùåðä áñãøä ùì òùø ùéøåú, åäòùéøéú úäéä áæîï äâàåìä. äùéøä äòúéãä úäéä ùåðä îùéøú îöøéí, áëîä äáãìéí. äàçã: "ëì äùéøåú ëåìï ÷øåàåú áìùåï ð÷áä", îùåí ù"äúùåòåú ùòáøå äéä àçøéäí ùòáåã". àáì "äúùåòä äòúéãä ìäéåú àéï àçøéä ùòáåã, ìëê ÷øåàä áìùåï æëø", ëôé ùðàîø (éùòéä îá,é) "ùÑÄéøåÌ ìÇä' ùÑÄéø çÈãÈùÑ".

äáãì ùðé: "àîø ìäí ä÷á"ä ìéùøàì: áòåìí äæä àîøúí ìôðéé ôòí àçú 'æÆä àÅ-ìÄé', àáì ìòúéã ìáåà àúí àåîøéí àåúå ãáø á' ôòîéí, ùðàîø (éùòéä ëä,è) 'åÀàÈîÇø áÌÇéÌåÉí äÇäåÌà, äÄðÌÅä àÁìÉ÷ÅéðåÌ æÆä ÷ÄåÌÄéðåÌ ìåÉ åÀéåÉùÑÄéòÅðåÌ; æÆä ä' ÷ÄåÌÄéðåÌ ìåÉ, ðÈâÄéìÈä åÀðÄùÒÀîÀçÈä áÌÄéùÑåÌòÈúåÉ'" (ùîåú øáä, ñåó ôøùä ëâ).

àú äîéìä 'æä' àôùø ìåîø ø÷ òì ãáø âìåé, ùðéöá îåì äòéðééí. ëàùø áðé éùøàì àîøå "æä à-ìé", àçøé ÷øéòú éí ñåó, ôéøåù äãáø ùøàå àæ àú ä÷á"ä ëáéëåì åäéå éëåìéí ìäøàåú áàöáò åìåîø: "æä à-ìé". àáì áâàåìä äòúéãä úäéä äúâìåú ëôåìä, åìëï ðùéø àæ ôòîééí 'æä'.

ääúâìåú äàìå÷éú ùòìéä àîøå áðé éùøàì "æä à-ìé" äééúä ùì ðéñéí. áùòú ÷øéòú éí ñåó äúâìä áòåìí ëåçå äàéï-ñåôé ùì ä÷á"ä, òã ù"øàúä ùôçä òì äéí îä ùìà øàä éçæ÷àì", ëîàîø çæ"ì. àáì æå äúâìåú ùäòåìí àéððå áùì ì÷áìäÌ. ìëï ëùçåìôú åòåáøú àåúä äúâìåú, äòåìí ðùàø áîöáå äðçåú.

àê éù ñåâ ùðé ùì äúâìåú: âéìåé äàîú äôðéîéú ùì äòåìí òöîå. ä÷á"ä îâìä ëé çå÷é äèáò òöîí, åàó äâùîéåú ùì äòåìí, äí áòöí àìå÷åú. ääúâìåú äæàú, úäéä áâàåìä äòúéãä. ìëï áùéøä ùúéàîø ìòúéã ìáåà ééàîø ôòîééí "æä" – ëðâã ùúé ääúâìåéåú äàìå÷éåú ùéúøçùå àæ – âéìåé äàìå÷åú ùîòì ìòåìí åâéìåé äàìå÷åú ùáúåê äòåìí òöîå.

  îòùä ùäéä

áò÷áåú äñåñ äðîìè

äàéùä éöàä îééã ìîåùáä åäúçððä ááëé ìôðé áòìä ùéçåñ òì îùôçúå åéúôðä ì÷áìú èéôåì øôåàé, àê äåà ñéøá. "àí âí àðé àòæåá àú äîåùáä, æä éäéä çåøáðä äâîåø. àéððé éëåì ìúú éã ìëê!", èòï

çåìä å÷åãç îçåí éöà äçåìä ìéøåùìéí, øëåá òì ñåñå. äãøê äàøåëä, úçú äùîù ä÷åôçú, äçîéøä àú îöáå. çåîå òìä òåã åëåçåúéå ëìå. äåà öðç îäñåñ åäúîåèè òì äàøõ áìá äùîîä, ñîåê ìøîìä. àí îéùäå ìà éáåà îééã ìòæøúå, æä éäéä ñåôå.

ø' éåàì-îùä ñìåîåï òîã áøàù ÷áåöú éäåãéí éøàé-ùîééí, úåùáé éøåùìéí äòúé÷ä, ùáìéáí áòøä àäáú äàøõ. äí ðéñå ìøëåù ÷ø÷òåú äøàåéåú ìäúééùáåú éäåãéú áàøõ éùøàì.

á÷éõ úøì"ç (1878) éöàå òí ñìåîåï áï ä-40 ëîä îéãéãéå – ãåã âåèîï, éäåùò ùèîôôø, æøç áøðè åòåã ëîä éäåãéí ùðòðå ì÷øéàúå. äí ùîå àú ôòîéäí ì÷ø÷òåúéå ùì òøáé ðåöøé, èéàï ùîå.

ëùäâéòå ìàãîåú, äñîåëåú ìëôø àîìáñ, ðôìä øåçí ùì çáøé ä÷áåöä. îøàä ôðéäí äöäåáåú ùì äúåùáéí æòæò àåúí. âåôí äéä ëçåù åîòéðéäí ðéáèå çåìé åëàá.

äúáøø ùîé ðçì äéø÷åï äôëå ìî÷åø îçìåú. øåòé öàï äùìéëå ìúåëå ðáìåú. äáéöåú äâãåìåú ùøöå éúåùéí ùäôéöå àú îçìú ä÷ãçú. çáøé ä÷áåöä äçìéèå ùäàãîåú äàìä àéðï øàåéåú ìäúééùáåú.

áúåê ëê ðåãò ìñìåîåï òì àãîåú äøçå÷åú îîé äéø÷åï äîæåäîéí, äùééëåú ìàãí åùîå ÷ñø. ñìåîåï åâåèîï çáøå ôðå àì äã"ø îæàø÷é, øåôà éååðé îôåøñí, ùéç÷åø áòáåøí àú äàæåø.

ëùáàå ìî÷åí ñìåîåï, âåèîï, ùèîôôø, áøðè åäøåôà – çùëå òéðéäí. îøàä äúåùáéí äéä æää ìîøàä ùøàå áçì÷åúéå ùì èéàï. ã"ø îæàø÷é èéôñ òì âáòä åäçì ìñ÷åø àú äàæåø. äåà ùí ìá ùöéôåøéí àéðï ðøàåú áùèç, åæä äéä áòáåøå ñéîï îáùø øòåú.

îñ÷ðúå äééúä ðçøöú: "äî÷åí àéðå øàåé ìîâåøé àãí". âåèîï äøâéù ùäòåìí çùê áòãå. äåà äáéè áçáøå ñìåîåï, ùäøëéï øàùå áùúé÷ä. âí âåèîï ëáù ôðéå á÷ø÷ò.

äãîîä ðîùëä ëîä øâòéí, åàæ ôìè ñìåîåï áù÷è: "åáëì-æàú...". "ððñä!", ÷øà ùèîôôø á÷åì ðøâù.

âåèîï ðôì òì öååàøé çáøéå åôøõ ááëé ðøâù, åëì äçáøéí ôøöå âí äí ááëé. "ìîøåú äëåì ððñä, åáòæøú ä' ðöìéç!", äëøéæå ááéèçåï.

áòøá øàù çåãù àá ðçúí äçåæä. "áçåãù àá çøá áéú äî÷ãù åâìéðå îàøöðå", àîø ñìåîåï ìçáøéå, ìàçø çúéîú äòñ÷ä, "åäðä àðå æåëéí åéîé äçåøáï ðäôëéí ìéîéí ùì áðééï. áæàú ðôúç ìòîðå ôúç ùì ú÷ååä, åìëï ð÷øà ìðçìúðå äçãùä ôúç ú÷ååä".

ìàçø øëéùú ä÷ø÷òåú äúîñø ñìåîåï áëì ðôùå ìôéúåç äîåùáä äçãùä. áùðú úø"î (1880) ôøöä áî÷åí ÷ãçú ÷èìðéú åäôéìä çììéí øáéí. äîúééùáéí çùùå, åøåáí ðîìèå îäî÷åí, î÷öúí ìéôå åäàçøéí ìéøåùìéí.

ø÷ îúé îñôø, îäîñåøéí åäðàîðéí áéåúø, ðåúøå áîåùáä, åáäí ñìåîåï. åàåìí îçìú ä÷ãçú ìà ôñçä âí òìéå, åäåà ðôì ìîùëá. çééí ðáìø, çáøå ùì ñìåîåï, ùòîã ìöéãå ëì äòú, ò÷á áãàâä àçø îöáå äîéãøãø ùì çáøå.

"àðà, ñò ìéøåùìéí ì÷áì èéôåì øôåàé", äúçðï, ììà äåòéì. ëùøàä ëé çáøå òé÷ù áãòúå, òãëï àú çðä-ôøåîä, æåâúå ùì ñìåîåï, ùòæáä âí äéà ìéøåùìéí, áîöáå ä÷ùä ùì áòìä.

äàéùä éöàä îééã ìîåùáä åäúçððä ááëé ìôðé áòìä ùéçåñ òì îùôçúå åéúôðä ì÷áìú èéôåì øôåàé, àê äåà ñéøá. "àí âí àðé àòæåá àú äîåùáä, æä éäéä çåøáðä äâîåø. àéððé éëåì ìúú éã ìëê!", èòï.

æåâúå ùáä ìéøåùìéí áîôç ðôù åùìçä àì áòìä àú çáøå äèåá, éåñó øéáìéï. äåà äáäéø ìñìåîåï ëé éòãëï àú äøá ùîåàì ñìðè áîöáå, åäøá éâæåø òìéå ìòìåú îééã ìéøåùìéí. ëùùîò ñìåîåï àú ãáøéå äúøëê, òìä òì ñåñå åéöà ìéøåùìéí, àê ìéã øîìä äúîåèè åùëá òì äàøõ çñø àåðéí.

áàåúï ùòåú òùä îøãëé äåéæãåøó, àçã îöòéøé ôúç-ú÷ååä, àú ãøëå ìáéúå. àú äñåñ ùòìéå øëá ùëø îúåùá øîìä. áàîöò äãøê ôúç ìôúò äñåñ áøéöä îäéøä ìëéååï øîìä. îøãëé äçì ìøåõ àçøéå.

áòåãå øõ îöà ôúàåí àú ñìåîåï îåèì çöé îòåìó òì äàøõ, åñåñå ìöéãå. "îä àéøò ìê?", ùàì áãàâä. ñìåîåï ìà äöìéç ìäåöéà äâä îôéå. îøãëé éöà ìøîìä, ùëø òâìä åì÷ç àú ñìåîåï ìéøåùìéí.

ùìåùä ùáåòåú äéä ñìåîåï ùøåé áñëðú çééí, òã ùáçñãé ä' äáøéà. áòåãå îúàåùù, øëù àãîåú åäúçéì ìáññ àú äîåùáä éäåã, áòáåø ôìéèé ôúç ú÷ååä. äåà òöîå òáø àìéä òí îùôçúå åäúâåøø áä ùáò ùðéí. ìàçø ùäåèá îöá äáøéàåú áôúç ú÷ååä çæø ñìåîåï ìîåùáä, åæå ðäôëä ìéîéí ìòéø åàí áéùøàì.

(òì-ôé 'ø' éåàì îùä ñìåîåï, ôåòìå åúåìãåúéå')

  øöéúé ìùàåì

òí äøá ìééá ìééáîï

îåîçä ìúåøú äðéâåï åîçáø ñôøéí òì äðâéðä

äàí ëì îåæé÷ä îúàéîä ìáéú äëðñú åìùåìçï äùáú åäçâ àå ùéù îåæé÷ä ùìéìéú áîäåúä?

øáéí ðåèéí ìçùåá ùîåæé÷ä äéà ãáø ðéèøìé åòðééï ùì èòí àéùé. æå úôéñä ùâåéä áéñåãä. àëï, éù òðééï ùì ñâðåðåú îåæé÷ìééí, ëîå îåæé÷ä îæøçéú åàùëðæéú åëãåîä, àê äîåæé÷ä áëììä äéà ùôä ùîòáéøä úëðéí. ëùí ùîéìéí éëåìåú ìäòáéø îñø çéåáé àå ùìéìé, ëê äîåæé÷ä.

ëì úòùééú äîåæé÷ä, åáôøè áéîéðå, îáåññú òì äòåáãä ùäîåæé÷ä îùôéòä òì äúåãòä åîòåøøú áðå øâùåú. ìîùì, áñøèéí îùúîùéí áîåæé÷ä ùîééöøú øâù ùì îúç. áôøñåîåú îùúîùéí áîåæé÷ä îðéôåìèéáéú.

éù îåæé÷ä ùîòåøøú áðå øâùåú ùì ùîçä, åìòåîúä îåæé÷ä ùîòåøøú øâùåú ùì ôøé÷ú òåì. éù îåæé÷ä ùîòåøøú âòâåòéí åëîéää ìøåçðéåú, åéù îåæé÷ä ùîòåøøú øâùåú ùì ééàåù åãéëàåï.

àôéìå áèëðé÷ä ùì äîåæé÷ä éù ñåâéí ùåðéí. éù îåæé÷ä äîáåññú òì äøîåðéä, åäéà îòåøøú áðå øâùåú ùì àçãåú åúéàåí, ìòåîú îåæé÷ä ùð÷øàú àðäîåøðéä, ùîúàôééðú áãéñåððñ åöøéîä. æå ùôä îåæé÷ìéú äîùãøú à÷øàéåú åäôê äàçãåú.

áîåáï æä àéï ëì-ëê îùîòåú ìîéìéí äîåìáùåú òì äîåæé÷ä, àìà äòé÷ø äåà äúåëï ùì äîåæé÷ä òöîä. îåæé÷åìåâ îåîçä éåëì ìçùåó åìäñáéø àú äúåëï ùì îåæé÷ä ëìùäé.

îåæé÷ä çñéãéú î÷åøéú, åáîéåçã ðéâåðé çá"ã, îáèàéí øâùåú ÷ãåùéí ùì àäáú ä', ùîçä, òøâä ì÷ãåùä åëãåîä, åàìä îùôéòéí äùôòä çéåáéú òì äðôù. ìòåîú æä, îåæé÷ä áòìú úåëï ùìéìé âåøîú ìàãí äùôòä ùìéìéú.

ìëï îåáà áôåñ÷éí ùìà ìäùîéò îåæé÷ä ùìéìéú àôéìå ìúéðå÷ áï éåîå, îôðé ùäéà îùôéòä òìéå ìøòä, àó-òì-ôé ùàéï äåà îáéï àú äîéìéí; åìäôê, ìäùîéò ìå îåæé÷ä ùì ÷åãù.

  ôéðú ääìëä åîðäâ

ùðä çãùä ìàéìðåú

ùàìä: îä îùîòåúå ääìëúéú ùì 'øàù äùðä ìàéìðåú'?

úùåáä: éù áúåøä îöååú ä÷ùåøåú áôéøåú äàéìðåú, åäï îùúðåú òì-ôé äùðéí. ìòðééï æä îåðéí àú äùðä îè"å áùáè, ùáå îñúééîú äùðä ä÷åãîú åîúçéìä ùðä çãùä.

òã è"å áùáè ëáø éøãå áãøê ëìì øåá âùîé äùðä, åòìä ùøó çãù áàéìðåú. ìëï ëì çðèú ôøé ùäòõ îåöéà îëàï åàéìê – ùééëú ìùðä äçãùä.

ôéøåú àøõ éùøàì çééáéí áäôøùú úøåîåú åîòùøåú. îöååä æå ëåììú äôøùú 'úøåîä âãåìä' (ìëåäï), 'îòùø øàùåï' (ììåé) åîîðå 'úøåîú îòùø' (ìëåäï). ðåñó òì ëê éù ìäôøéù òåã îòùø, ùééòåãå îùúðä ìôé äùðéí: áùðéí à,á,ã,ä ìîçæåø ùðåú äùîéèä – 'îòùø ùðé', åàéìå áùðéí â,å ìùîéèä – 'îòùø òðé' (éáåì ùðú äùîéèä òöîä ôèåø îîòùøåú).

äùðä ùîúçéìä òëùéå áè"å áùáè äéà ùðú 'îòùø ùðé' (ùðä à ìùîéèä), åìëï äôéøåú ùéçðèå îëàï åàéìê çééáéí áäôøùú îòùø æä.

è"å áùáè ÷åáò âí ìâáé òõ ùòáøå òìéå ùìåù ùðåú 'òøìä'. äôéøåú ùçðèå îè"å áùáè ùì äùðä äøáéòéú – àéðí 'òøìä'.

îðäâ éùøàì ùìà ìåîø 'úçðåï' áéåí æä. éù äìåáùéí áâãé çâ, åáéï äñôøãéí éù äðåäâéí ìåîø ìé÷åèéí îäúð"ê åîäæåäø åëå', áøåç äôñå÷ "ëé äàãí òõ äùãä".

î÷åøåú: øîá"í äì' îòùø ô"è ä"á. ùå"ò àå"ç ñé' ÷ìà ñ"å. îâ"à åôø"ç ùí. äùìîä ìùå"ò àãä"æ ùí (ðãôñ áñåó ç"à ÷òè,à) ñ"ç. éå"ã ñé' øöã ñ"ã. ñé' ùìà ñòéôéí éæ, ðè, ÷ëä. ìé÷åèé îäøé"ç ç"â ÷èå, á. ñôø 'ôøé òõ äãø' (úé÷åï ìè"å áùáè).

  çééí éäåãééí

ñ÷è, ðåèòéí!

"ìà äáðúé àéê àãîä îãáøéú öçéçä àîåøä ìäöîéç òðáé ééï. äôìà ÷øä, åëòáåø æîï äåæîðúé ìçæåú áîå òéðéé áëøîéí äéôäôééí ùöîçå ùí"

ùéçú äèìôåï äæàú èìèìä àú çééå ùì ùîåàì ñ÷è. æå äééúä ÷øéàú îöå÷ä ùì úåùá éöäø. "äòøáéí îú÷øáéí ìééùåá ùìðå îéåí ìéåí", àîø äàéù. "äãøê äéçéãä ìáìåí àú ääú÷øáåú äæàú äéà ðèéòú ëøí ùéçöåõ áéðéðå åáéðí. äçìèðå ìðèåò àøáòú-àìôéí òöé âôï". "ðå, åîä öøéê áòáåø æä?", ùàì ñ÷è, ùáàåúí éîéí äéä òñå÷ ááéñåñ äéùéáä áùëí.

"çñø ìðå ø÷ ãáø àçã – ëñó", àîø ìå úåùá éöäø. ä÷øéàä òåøøä àú ñ÷è. "äñëåí ìà äéä âãåì áîéåçã", äåà ðæëø. "äú÷ùøúé ìëîä éãéãéí åîëøéí áçå"ì, åäöìçúé ìàøâï àú äúøåîä äîãåáøú. äùâúé àú äîèøä åçùáúé ùàðé éëåì ìòùåú åé òì äîöååä äçùåáä äæàú".

çáøéí ùàìå: "îä àéúðå?"

ñ÷è (61), úåùá äøöìéä, ðåìã åâãì áàøä"á. áäéåúå áï 29 òìä ìàøõ. "ëì çéé âãìúé òì ääëøä ùäîäåú ùìðå äéà àøõ éùøàì, òí éùøàì åòì-ôé úåøú éùøàì", äåà îñôø. "äúâåøøúé áùåîøåï ùáò-òùøä ùðä, åçùúé àú äçéáåø äôéæé ìàãîú àøõ ä÷åãù. ùí âí äëøúé ìòåî÷ àú äçáø'ä äèåáéí, çìåöé ääúééùáåéåú. äáðúé ùà÷ãéù àú çéé ìàøõ éùøàì".

ëîä ùòåú àçøé ùñéãø ìúåùáé éöäø àú ùúéìé äâôï, ÷éáì ùéçú èìôåï îúåùá àìåï îåøä. "îä àéúðå?", ùàì. ñ÷è ðøúí ùåá, îúåê äúìäáåú, åâééñ áòáåøí àú äîùàáéí äëìëìééí. áúåê ëîä éîéí ÷éáì òåã åòåã ùéçåú èìôåï: "çáøéí îëì îéðé ééùåáéí áéäåãä åùåîøåï áé÷ùå ùàãàâ âí ìäí. äáðúé àú äçùéáåú äâãåìä ùì äàçéæä á÷ø÷ò, áàîöòåú ðèéòú òöé äôøé".

ùãëï ùì òöé ôøé. ñ÷è áðèéòä

ìà ø÷ äééè÷

ñ÷è øúí ìøòéåï ÷áåöú éãéãéí, øåáí îäéëøåúå áçå"ì, åîéñã àú ôòéìåúå áîñâøú '÷øï òí éùøàì çé'. áîäìê çöé äéåáì ùçìó ñééò ìðèéòú éåúø îçöé îéìéåï òöé ôøé áàøõ: áâåìï, áá÷òú äéøãï, áðâá, áâáåì îöøéí åëîåáï áùåîøåï.

"÷éáìúé ôòí àçú ôðééä îééùåá áðâá, ùáå äúîåããå òí ðéñéåðåú äùúìèåú òì ÷ø÷òåú", îñôø ñ÷è. "áééùåá øöå ìðèåò çîùú-àìôéí òöé âôï, àáì ìà äáðúé àéê àãîä îãáøéú öçéçä àîåøä ìäöîéç òðáéí ìééï. äôìà ÷øä, åëòáåø æîï äåæîðúé ìçæåú áîå òéðéé áëøîéí äéôäôééí ùöîçå ùí, ìèòåí îäòðáéí äîúå÷éí åâí ìùúåú îäééï äàéëåúé. áòéðéé øàéúé àú äúîîùåú áøëúå ùì ä÷á"ä".

ñ÷è ðæëø áòåã ñéôåø: "éù éäåãéí é÷øéí áàçã äééùåáéí ùîâãìéí øéîåðéí, ãåø ùìéùé ùì ç÷ìàéí. äí ñáìå îçøí àéøåôé òì úåöøúí. ëùäâùúé ìäí ñéåò, àçã äç÷ìàéí ùí ôøõ ááëé. äåà àîø ìé: 'àó àçã ìà îúééçñ àìéðå. ëåìí øåöéí ìäù÷éò áäééè÷. ìîé áëìì àëôú îç÷ìàåú?'. ãáøéå äîøâùéí ðçøúå áìéáé åäîçéùå ìé òã ëîä ÷øéèé ùðùðä àú äâéùä ìç÷ìàåú áàøõ".

äæãîðåú ìîòùä îùîòåúé

äåà øåàä òøê âãåì áñéåò ìôøðñú äç÷ìàéí. "äöìçðå ìáññ àú ôøðñúí ùì ëîàä îùôçåú ç÷ìàéí", äåà îñôø áèåï ðìäá. "àðçðå âí î÷ôéãéí ìòáåã òí ç÷ìàéí ùî÷ôéãéí òì ÷éåí äîöååú äúìåéåú áàøõ – úøåîåú åîòùøåú, ùîéèä, åùîéøä òì äùáú".

àúø ùä÷éí ðäôê ììäéè á÷øá éäåãéí áçå"ì. áàúø éëåì ëì àçã ìúîåê áç÷ìàåú áàøõ òì-éãé 'øëéùú' òõ àçã àå éåúø. "îôòéí ìøàåú éäåãé îî÷ñé÷å ÷åðä òõ, àå éäåãé îùé÷âå ä÷åðä çîéùä òöéí. ëê éäåãé äúôåöåú ðòùéí ùåúôéí ááðééï äàøõ", äåà àåîø áñéôå÷. "è"å áùáè îãâéù àú äîöååú äúìåéåú áàøõ, åæå ääæãîðåú ùì ëåìðå ìòùåú ãáø îùîòåúé áééùåá äàøõ åáäâáøú äàçéæä áä".