.jpg)
îñ' 1909, òøá ùáú-÷åãù ôøùú ò÷á, é"æ áîðçí-àá ä'úùô"â (04.08.2023)
öòéøé àâåãú çá"ã
éåöà ìàåø òì-éãé äîøëæ ìòæøé ùìéçåú
ú"ã 14 ëôø çá"ã 60840, èì' 073-3731777
òåøê: îðçí áøåã Ÿ éå"ø: äøá éåñó éöç÷ äëäï àäøåðåá
òîãä ùáåòéú
ìøàåú àåø åìà ùçåø
æä äæîï ìâééñ àú ëì äëåçåú ìèéôåç äàäáä ìàøõ éùøàì. éù áàøõ ëì-ëê äøáä ãáøéí ðôìàéí. äáä ðôðä ìòáøí àú îáèðå
áùáåò ùòáø, áò÷áåú äç÷é÷ä òì öîöåí òéìú äñáéøåú, øëù îèä äîàá÷ ùì ääééè÷ àú ùòøé äòéúåðéí äâãåìéí áàøõ åîøç àåúí áöáò ùçåø. îòáø ìãéåï òì äëñó äòöåí äîåù÷ò á÷îôééï äæä, øàåé ìúú àú äãòú òì äîñø ä÷ùä åçñø äôøåôåøöéåú ùäåà îòáéø.
àôùø ìäúååëç òì ç÷é÷ä ëæàú àå àçøú. àôùø ìçùåá ùäéà îåèòéú åùâåéä. àáì æäå, àçøéä äëåì ëáø ùçåø îùçåø? îðéï áàä øàééú òåìí ëæàú, ùîúàéîä àåìé ìéìã äîéèìèì áéï îöáé øåç?
åæä ìà ø÷ äîåãòåú áòéúåðéí, àìà ëæä äåà äëéååï ùàìéå îåáéìéí îøáéú ëìé äú÷ùåøú. äàçã îúçøä áøòäå áöéåø çééðå áöáòéí ÷åãøéí. äëåì øò, ùìéìé, îãëà, äøåñ. àéï àôéìå ÷øï àåø àçú.
àéôä äôøåôåøöéåú
ééúëï ùîåáéìé ä÷îôééï ñáåøéí ùëéååï ëæä éòéì åàô÷èéáé, åëé äåà îöìéç ìäáäéì àðùéí åìøúåí àåúí ìôòåìåú îçàä. àáì äàí áðé-àãí ðáåðéí åîùëéìéí àéðí ÷åìèéí àú äîðéôåìöéä ùðòùéú òì âáí? äàåÌîðí âí äí ðñçôéí ìøàééú îöéàåú ÷åãøú åùçåøä?
äìåà ëì àãí áåâø éåãò ùäçééí îåøëáéí îàåøåú åöììéí. ìëì àãí îòìåú åçñøåðåú. áëì îöá éù éúøåðåú åîâøòåú. àðçðå øâéìéí ìøàåú úîåðä îàåæðú, ìù÷åì àú ëì äöããéí. àéê ÷øä ôúàåí ùäöìéçå ìäùçéø àú äçééí áàøõ åìùãø ìëì äòåìí, åâí ìàåéáéðå, úîåðä ùì çåøáï îåçìè – ääôê äâîåø îäîöéàåú?!
÷îôééï áà å÷îôééï äåìê, àáì äàååéøä ä÷åãøú äæàú òìåìä ìâøåí ðæ÷ ìà éùåòø. îé éåãò ëîä öòéøéí ðãçôéí áò÷áåúéä ìòæéáú äàøõ. îé éëåì ìäòøéê òã ëîä äéà îëøñîú áàäáú äàøõ, ùâí ÷åãí ìëï îöáä ìà äéä îøðéï.
æä äæîï ìâééñ àú ëì äëåçåú ìèéôåç äàäáä ìàøõ éùøàì. ìäëøä áééçåãä åá÷ãåùúä. ìäéåúä 'ôìèøéï ùì îìê' – àøîåðå ùì áåøà äòåìí. éù áàøõ ëì-ëê äøáä ãáøéí ðôìàéí. äáä ðôðä ìòáøí àú îáèðå.
ùéø äìì ìàøõ éùøàì
äôñå÷éí ùð÷øà äùáú áôøùú äùáåò îáèàéí áéèåé ðôìà àú ééçåãä ùì àøõ éùøàì. äúåøä îúàøú àú äùôò ùáä, àú ñâåìåúéä äîéåçãåú, åäòé÷ø – àú äéåúä "àÆøÆõ àÂùÑÆø ä' àÁìÉ÷ÆéêÈ ãÌÉøÅùÑ àÉúÈäÌ, úÌÈîÄéã òÅéðÅé ä' àÁìÉ÷ÆéêÈ áÌÈäÌ, îÅøÅùÑÄéú äÇùÌÑÈðÈä åÀòÇã àÇçÂøÄéú ùÑÈðÈä" – àøõ ùä÷á"ä, ëáéëåì, ùí áä úîéã àú òéðéå, öåôä åîáéè òì ëì äðòùÆä áä åùåîø åîâï òìéä åòì éåùáéä.
æëéðå æëåú ùìà æëå ìä òùøåú ãåøåú ùì éäåãéí – ìçéåú áàøõ àáåúéðå, áðçìä äðöçéú ùðúï ä÷á"ä ìòîå. æëåú æå äéà âí çåáä. òìéðå ìùîåø òì ÷ãåùú äàøõ, ìäáèéç àú ééçåãä åèäøúä, åìâãì áä ãåø éäåãé ùéúééçñ ìàøõ áàåúä àäáä åäúøâùåú ùøçùå ëìôéä ñáéðå åñáåúéðå.
÷ãåùú äàøõ âí îçééáú äúðäâåú äåìîú. áôìèøéï ùì îìê àé-àôùø ìäúðäâ ëîå áùå÷. äçéðåê ì÷ãåùú äàøõ îåìéã äëøä áöåøê ìäú÷ãù áòöîðå, áîçùáä, áãéáåø åáîòùä, ëãé ùðäéä øàåééí ìæëåú äâãåìä äæàú – ìçéåú ëéäåãéí áàøõ éùøàì, äàøõ äðáçøú ùðéúðä ìòí äðáçø.
.jpg)
àäáú äàøõ. ùôò àåø åéåôé (öéìåí éùøàì áøãåâå)
éù çãù
äéìåìú øáé ìåé-éöç÷
áéåí ùðé, ë' áîðçí-àá, éöåéï éåí äñúì÷åúå ùì äâàåï äî÷åáì øáé ìåé-éöç÷ ùðéàåøñåï, àáéå ùì äøáé îìéåáàååéèù. äåà ðñúì÷ áùðú úù"ã, áòéø àìîèé ùá÷æçñèàï, ìàçø ú÷åôú âìåú ÷ùä, ùâæøå òìéå äùìèåðåú ä÷åîåðéñèééí áøåñéä äñåáééèéú. øáéí éòìå ìöéåðå áàìîèé áéåí ääéìåìà.
äëðñú ñôø äúåøä äùîéðé
äëðñú ñôø äúåøä äùîéðé ùðëúá ìæëåúí ùì éìãé éùøàì, åàùø éåúø îùìåù-îàåú àìó éìãé éùøàì ÷ðå áå àåú, úäéä áò"ä áë' áîðçí-àá, áøçáú äëåúì äîòøáé, áîòîã çâéâé. áî÷áéì ðôúç äøéùåí ìñôø äúåøä äúùéòé ùì éìãé éùøàì, åî÷ååéí ìäùìéîå áîäìê äùðä ä÷øåáä (àôùø ìäéøùí áàúø kidstorah.org).
éøçé ëìä
áéåí øáéòé äùáåò, è"å áîðçí-àá, ðòøê áäéëì éùéáú úåîëé úîéîéí áëôø çá"ã îòîã 'éøçé ëìä' äîñåøúé – éåí òéåï åìéîåã ìòéìåé ðùîú øáé ìåé-éöç÷ ùðéàåøñåï. áîäìê äéåí äåùîòå ùéòåøéí îòîé÷éí áîâååï ñåâéåú, áðâìä åáçñéãåú, îôé øáðéí åøàùé éùéáåú.
ùìçï ùáú
äàåéáéí âéáåøéí åàðçðå ððöç
îùä øáðå îãáø àì áðé éùøàì ì÷øàú äîìçîä òí éåùáé àøõ ëðòï: "ëÌÄé úÉàîÇø áÌÄìÀáÈáÀêÈ, øÇáÌÄéí äÇâÌåÉéÄí äÈàÅìÌÆä îÄîÌÆðÌÄé àÅéëÈä àåÌëÇì ìÀäåÉøÄéùÑÈí? ìÉà úÄéøÈà îÅäÆí! æÈëÉø úÌÄæÀëÌÉø àÅú àÂùÑÆø òÈùÒÈä ä' àÁìÉ÷ÆéêÈ ìÀôÇøÀòÉä åÌìÀëÈì îÄöÀøÈéÄí".
áäîùê ùá îùä åîöééï àú âáåøúí ùì éåùáé äàøõ: "ùÑÀîÇò éÄùÒÀøÈàÅì, àÇúÌÈä òÉáÅø äÇéÌåÉí àÆú äÇéÌÇøÀãÌÅï ìÈáÉà ìÈøÆùÑÆú âÌåÉéÄí âÌÀãÉìÄéí åÇòÂöËîÄéí îÄîÌÆêÌÈ, òÈøÄéí âÌÀãÉìÉú åÌáÀöËøÉú áÌÇùÌÑÈîÈéÄí. òÇí âÌÈãåÉì åÈøÈí áÌÀðÅé òÂðÈ÷Äéí... îÄé éÄúÀéÇöÌÅá ìÄôÀðÅé áÌÀðÅé òÂðÈ÷?".
îñ÷ðä äôåëä
ðùàìú äùàìä: îãåò îùä øáðå îàãéø àú ëåçí ùì éåùáé äàøõ áúéàåøéí ùîæëéøéí àú ãáøé äîøâìéí? âí äí ñéôøå òì òÇí òÇæ, äéåùá áòøéí áöåøåú, åùéù áå éìéãé òð÷. "çæ÷ äåà îîðå!", èòðå áøîéæä ëìôé ä÷á"ä. åäðä âí îùä àåîø ùäâåééí äàìä "âãåìéí åòöåîéí îîê"!
ëàùø äîøâìéí úéàøå àú âáåøúí ùì úåùáé äàøõ ÷îä ñòøä âãåìä, åàéìå ëòú, äãáøéí äéåöàéí îôé îùä øáðå òåáøéí áù÷è! áøåø, äîñ÷ðä ùîùä øáðå îñé÷ äôåëä îæå ùì äîøâìéí: îùä ÷åáò ù"ä' àÁìÉ÷ÆéêÈ äåÌà... éÇùÑÀîÄéãÅí åÀäåÌà éÇëÀðÄéòÅí ìÀôÈðÆéêÈ, åÀäåÉøÇùÑÀúÌÈí"; áòåã äîøâìéí èòðå "ìÉà ðåÌëÇì ìÇòÂìåÉú". åòãééï úîåä îãåò îùä îùîéò áàåæðé áðé éùøàì ãáøéí ùòìåìéí ìäôéì òìéäí àéîä.
àåîø àú äàîú
æàú åòåã: òåîã îùä øáðå åðåùà àú ãáøéå ùáåò éîéí ÷åãí ôèéøúå, òøá äëðéñä ìàøõ. àéï ñô÷ ùäòöîú äàåéá ñîåê ìîìçîä àéððä úåøîú ìðçéùåú äìåçîéí.
àìà ùòì îùä ðàîø "îùä àîú åúåøúå àîú". ìëï îùä äéä çééá ìåîø àú äàîú ìáðé éùøàì. îúåê àäáúå äâãåìä ìáðé òîå áé÷ù ìäãâéù àú îòìúí äâãåìä, ùáéëåìúí ìðöç àôéìå âåééí øáéí, âãåìéí åòöåîéí.
éù ìê ëåçåú
ëòú äãáøéí î÷áìéí îùîòåú ùåðä ìâîøé. àéï àìä ãáøé äôçãä, àìà ãáøé äòöîä. äåà àåîø ìáðé éùøàì: àúí îñåâìéí ìâáåø àó òì äâéáåøéí áéåúø, àó ùäãáø àéððå àôùøé áîáè èáòé. àúí ÷ùåøéí òí ä÷á"ä ùäåà îòì ìèáò åúðçìå ðéöçåï îåáä÷.
éù ëàï äåøàä âí áòáåøðå, ùäøé äúåøä äéà ðöçéú: äúåøä àéððä îúëçùú ìðéñéåðåú äòåîãéí ìôðé äéäåãé. äéà éåãòú ùéäåãé òìåì ìäéáäì îäâåééí ùäåà ôåâù àå îä'âåé' ùá÷øáå – "à-ì æø ùéù áâåôå ùì àãí, äååé àåîø æä éöø äøò" (ùáú ÷ä,á). åòí æä äúåøä àåîøú ìéäåãé "ìà úéøà îäí!". ëùéäåãé îúîåãã òí ðéñéåðåú òìéå ìæëåø ùòöí äòåáãä ùä÷á"ä îðñä àåúå îåëéçä ùðéúðå ìå ëåçåú ðôùééí ìäúâáø òì äðéñéåï, åàó 'ìëáåù' àú 'àøõ éùøàì' äùééëú ìå åìîìà àú úô÷éãå áòåìí.
(úåøú îðçí, ëøê ñä, òî' 113)
îï äîòééï
ò÷á úùîòåï
ìäèåú àåæï
"åäéä ò÷á úùîòåï" (ãáøéí æ,éá). àãí öøéê ìùîåò åìäèåú àåæðå ìëì öòã ùäåà òåùä, àí äåà îîìà áæä àú øöåï ä'. òì ëì öòã ('ò÷á') ä÷ùéáå åúðå ãòúëí àí æä øöåï ä'.
(øáé îùä-ìééá îññåá)
ãåçä ìàçø æîï
"àí äîöååú ä÷ìåú ùàéï áðé-àãí îùâéçéï áäï àìà ùîùìéëéï àåúï úçú ò÷áéäï – úùîòåï" (úðçåîà). ìà îãåáø áàãí äîæìæì áçùéáåú äîöååú ä÷ìåú åàéðå æäéø áäï. äåà îëéø áçùéáåúï åîùúãì á÷éåîï, àìà ù"îùìéëí úçú äò÷á" – äåà ãåçä àú ÷éåîï òã ìàçø æîï, òã ìàçø ä'ò÷á'. äåà èåòï ùáøàù åøàùåðä òìéå ìãàåâ ùä'øàù', äééðå äãáøéí äçîåøéí, éäéå ëãáòé.
(äøáé îìéåáàååéèù)
ùîéøä áúåê ùîçä
'åäéä' ìùåï ùîçä. òì-éãé äùîçä úáåàå ìéãé ëê ù"úùîòåï àú äîùôèéí äàìä åùîøúí åòùéúí àåúí". "ëñôéí àéï ìäí ùîéøä àìà á÷ø÷ò", åîöååú àéï ìäï ùîéøä àìà áúåê ùîçä.
(ìá ùîç)
îãøéâä âãåìä
'åäéä' ìùåï ùîçä, åàéìå 'ò÷á' äåà áîùîòåú ùì òðååä åùôìåú. æå îãøéâä âãåìä: ùäàãí òðååúï åùôì øåç îúåê ùîçä åäúøåîîåú äøåç åìà îúåê òöáåú. ëîå ùîåáà á'çåáú äìááåú' ùäàãí öøéê ùéäéå áå ùôìåú áôðéí åùîçä áçåõ.
(ì÷åèé éäåùò)
àó á÷èðåú äîåçéï
'ò÷á' îñîì îãøéâä ðîåëä. àó àí úùîøå àú äîöååú îúåê ÷èðåú äîåçéï, áìé äáðú îùîòåúï åèòîï, àáì æä éäéä îúåê ùîçä – áëì-æàú "åùîø ä' àìå÷éê ìê àú äáøéú... àùø ðùáò ìàáåúéê". 'àáåú' äéà áçéðú îåçéï ãâãìåú. äãáø ééçùá ìëí ëàéìå äâòúí ìùåøùí åèòîí ùì äãáøéí.
(÷ãåùú àäøåï)
àôéìå äò÷á ùîò
ä'öîç öã÷', áäéåúå éìã ÷èï, ðáçï òì ôøùú äùáåò àöì ñáå, áòì äúðéà. ùàìå äøáé: îä ôéøåù äôñå÷ "ò÷á àùø ùîò àáøäí á÷åìé". äùéá äéìã: àáøäí ùîò àú öéååé ä' àôéìå áò÷áå. ðäðä äøáé îúùåáú äéìã åàîø: æäå ùàîø äëúåá "åäéä ò÷á úùîòåï". âí äò÷á öøéê ìùîåò àú äîöååä åìòùåúä.
(ñéôåøé çñéãéí)
äøâìééí îáññåú
"àí äîöååú ä÷ìåú ùàãí ãù áò÷áéå – úùîòåï" (øù"é). éù îöååú äúìåéåú áøàù äàãí åáìéáå åéù ùäï ðâã äò÷áéí, ëîåáà áâîøà (îëåú ëâ,á), ùøî"ç îöååú òùä äï ëðâã àéáøéå ùì äàãí. àîðí äøàù çùåá îï äøâì, àê òí æä áéñåñ äàãí äåà øâìéå, ùòìéäï äàãí òåîã. ëàìä äï äîöååú ä÷ìåú – ëì äáðééï îåùúú òìéäï.
(ùôú àîú)
åãàé úùîòå
'ò÷á' øåîæ ì'ò÷áúà ãîùéçà'. åàæ åãàé 'úùîòåï', ëôé ääáèçä ù÷åãí áéàú äîùéç é÷åéí "åùáÀúÈ òã ä' àìå÷éê" (ðéöáéí ì).
(ì÷åèé ùéçåú)
àîøú äùáåò
ðéîå÷ àìå÷é
ëùäçìå ìðùá á÷äéìåú éùøàì øåçåú ä'äùëìä' åäëôøðåú, äúôúçä îâîä á÷øá øáðéí îñåéîéí ìðñåú ìäñáéø àú äéäãåú áðéîå÷éí 'äâéåðééí' å'îãòééí'. àú ãéðé äëùøåú äñáéøå áðéîå÷éí áøéàåúééí åäéâééðééí åëãåîä.
øáé ìåé-éöç÷ ùðéàåøñåï, øáå ùì îçåæ é÷èøéðåñìá, äúðâã ðîøöåú ìâéùä æå. äåà äãâéù úîéã ùöøéê ì÷ééí àú äîöååú îôðé ùäï ãáø ä' – çå÷éí àìå÷ééí ùìîòìä îùëì àðåù.
ôòí àçú áàä àìéå àéùä åáéãä úøðâåìú ùðîöàä áä 'ùàìä'. äøá òééï áãáø åôñ÷ ùäòåó èøó. áçéåê òì ùôúéå àîø ìä: "ãòé ùòì-ôé äîç÷øéí äøôåàééí äúøðâåìú áøéàä ìâîøé, àê òì-ôé ääìëä àñåø ìàåëìä, îôðé ùäéà èøéôä"...
âàåìäôãéä
òùøä ðáéàéí ðùìçå
ðÆçÈîÇú äÇðÌÀáÄéàÄéí. ä÷á"ä îùâø òùøä ðáéàéí ìðçí àú òí éùøàì åìáùø ìå òì äâàåìä ä÷øåáä, àê òí éùøàì îñøá ìäúðçí, ëãáøé çæ"ì (ôñé÷úà øáúé ôøùä ëè,æ). ëì àçã åàçã îäðáéàéí àåîø ìáðé éùøàì ôñå÷ ùì ðçîä, àê áðé éùøàì èåòðéí ëìôéå: "äøé úðçåîéê ðúåðéí ìê. àúîåì àîøú (åëàï îåáà ôñå÷ áòì úåëï äôåê)... ìàéìå ðàîéï, ìøàùåðéí àå ìàçøåðéí?".
åàæ òùøú äðáéàéí çåæøéí àì ä÷á"ä åàåîøéí ìå: "òðééä ñåòøä ìà ðåçîä". ëðñú éùøàì îñøáú ìäúðçí. åáìùåï äôñé÷úà: "øéáåðå ùì òåìí, áé÷ùðå ìðçí àåúä åìà ÷éáìä. àîø ìäí ä÷á"ä: áåàå òéîé, àðé åàúí, åîðçîéí ìä – ðçîå ðçîå òîé éàîø àìå÷éëí".
äàáøáðàì (áôéøåùå ìðáåàú éùòéäå, úçéìú ôø÷ î) îñáéø ìîä äåæëøå ëàï òùøä ðáéàéí ãåå÷à. äåà îñáéø ùòùøú äðáéàéí îëåÌåðéí ëðâã òùø ð÷åãåú ùî÷ùåú òì òí éùøàì ì÷áì àú áùåøú äðçîä åäéùåòä åòìåìåú ìäáéàå ìéãé ééàåù îï äâàåìä. åàìä äï: à) äòí îåòè å÷èï. á) äòí òðé åãì. â) àéï îìê áéùøàì. ã) øéáåé äçèàéí åäòååðåú. ä) äàåéáéí îåùìéí áðå. å) äòí çìù åçñø ëåç. æ) äñúø ôðéí îä÷á"ä. ç) äàøõ àéðä îáåøëú. è) çåæ÷í åúå÷ôí ùì äâåééí. é) ìòâí ùì äâåééí ìòí éùøàì.
åîñëí äàáøáðàì: "äîä òùø àáéãåú âãåìåú ùàéáãå áâìåú, åìà ðúôééñå áééòåãé äðçîåú ùàîøå äðáéàéí äðæëøéí áòðééðí, ìôé ùëì àçã åàçã îäí àîø ñåúøå. åòðééï ëì æä, ùàðçðå áâìåú ìà ðúôééñ áðçîåú äðáåàåú, ìôé ùøàéðå áãáøéäí úåëçåú åðàöåú âí ëï, åàéï àðå îáéðéí ãáøé äðáéàéí åòðééðéäí... åìëï àîø ùäìëå ëåìí àöì äùí éúáøê åàîøå: ìà ÷éáìä îîðå úðçåîéï... ëìåîø, ùìà äñôé÷ æëåú äðáéàéí ìâàåìúí. åìëï àîø ä÷á"ä: àðé åàúí ðìê ìðçîäÌ, ëìåîø, ùäðéçåîéí äàîéúééí éäéå îàú äùí éúáøê åúùåòúå åëùúøàä áôåòì".
èÇòÂðÇú éÄùÒÀøÈàÅì. äøáé îìéåáàååéèù àåîø òì ëê (äúååòãåéåú úùî"ä ëøê ä, òî' 2780): "îëéååï ùèòðú ëðñú éùøàì äéà èòðä öåã÷ú, åáååãàé éåãò ä÷á"ä ùáðé éùøàì éèòðå ëï – àí ëï, ìîä ùåìç úçéìä àú äðáéàéí ùäí éðçîå àú ëðñú éùøàì?!
"åäáéàåø áæä – ùàîðí ä÷á"ä éåãò àú öåøëéäí åøöåðí ùì áðé éùøàì, àáì àó-òì-ôé-ëï, îëéååï ùøöåðå åçôöå áòáåãú äîÇèÈä, ìëï îîúéï òã ùáðé éùøàì éá÷ùå òì äâàåìä, 'àðå øåöéí îùéç òëùéå!', åàæ îîìà àú á÷ùúí úéëó åîééã, áøâò ëîéîøà. åëï äåà áðéãåï ãéãï – ùä÷á"ä îîúéï ùáðé éùøàì éèòðå åéàîøå ùàéðí îúôééñéí áðçîú äðáéàéí... åàæ î÷áì ä÷á"ä àú èòðúí, åîðçîí áòöîå – 'àðëé àðëé äåà îðçîëí'".
îòùä ùäéä
ìäöéì àú äòøÅáéí
áëì ÷áåöú ôìéèéí ðáçøå ùðé éäåãéí, ùòìéäí äåèìä äàçøéåú ìååãà ëé àéï á÷øá äéäåãéí îøâìéí ìèåáú äàåéá
÷øáðåúéä äøàùåðéí ùì îìçîú äòåìí äøàùåðä, ùôøöä áúùòä áàá úøò"ã (1914), äéå äéäåãéí: ëùù-îàåú àìó éäåãéí ùäúâåøøå á'úçåí äîåùá' ðöèåå ìòæåá îééã àú áúéäí åàú øëåùí åäåâìå îæøçä. äöàø ðé÷åìàé äùðé çùù ùäéäåãéí éùîùå îøâìéí áùéøåú äàåéá, åäðçéú òìéäí àú âæéøú äâéøåù.
îàåú àìôé ôìéèéí éäåãéí, çñøé ëåì, ðäøå àì ä÷äéìåú äéäåãéåú áòåî÷ øåñéä åàå÷øàéðä. âí äòéø é÷èøéðåñìá ùáàå÷øàéðä (ëéåí ãðéôøå) äúîìàä ôìéèéí.
àçú äëúåáåú äîøëæéåú ùàìéä ôðå äôìéèéí äééúä áøçåá îåñèåáéä 2. æä äéä áéúå ùì øáé ìåé-éöç÷ ùðéàåøñåï, àáéå ùì äøáé îìéåáàååéèù, øá äòéø åäîçåæ.
øáé ìåéÎéöç÷ ùðéàåøñåï
øáé ìåé-éöç÷ ä÷éí åòã äöìä, ùáå äùúúôå áëéøé äîðäéâéí áòéø, åäåà òîã áøàùå, òí æåâúå, äøáðéú çðä. äøá äôòéì àú ëì ÷ùøéå áùìèåï äøåñé åâééñ àú äàìéèä äéäåãéú äî÷åîéú ìèåáú äàåîììéí. äøáðéú àøâðä ôòéìåéåú ùì àéñåó îæåï, áéâåã åúøåôåú, åàéúåø î÷åîåú ìéðä.
áëì ùðåú äîìçîä (òã úøò"æ-1917) äéå áðé îùôçú ùðéàåøñåï îñåøéí ìâîøé ìäöìú éäåãéí. äí ãç÷å àú òðééðéäí äôøèééí, åä÷ãéùå àú ëì îòééðéäí ìôòåìåú ääöìä. âí ùìåùú áðéå ùì øáé ìåé-éöç÷ ùðéàåøñåï ôéðå àú î÷åîí ñáéá ùåìçï äùáú ìèåáú éìãé äôìéèéí, åäéå îâéùéí ìôìéèéí àú îðåú äàåëì ùìäí.
àçã äàîöòéí äàëæøééí ùð÷èå äùìèåðåú ëðâã äéäåãéí äéä âæéøú ä'òøÅáéí': áëì ÷áåöú ôìéèéí ðáçøå ùðé éäåãéí, ùòìéäí äåèìä äàçøéåú ìååãà ëé àéï á÷øá äéäåãéí îøâìéí ìèåáú äàåéá. äîùîòåú äééúä áøåøä: àí éúòåøø çùã ÷ì ùì øéâåì ëðâã éäåãé á÷äéìä, ä'òøÅáéí' éåîúå áéøééä.
àçã îàåúí 'òøÅáéí' äéä äøá îùä ôøéãðèì, ùáà òí îùôçúå ìé÷èøéðåñìá ëôìéè îìçîä. éåí àçã äåèì çùã ùååà ùì øéâåì òì àçã äéäåãéí äðúåðéí ìçñåúå, åäøá ôøéãðèì äåùìê îééã ìëìà. áðé îùôçúå äîåãàâéí ìà æëå ì÷áì ùåí îéãò òì âåøìå.
"âùå ìáéú äøá ùðéàåøñåï", éòöå ìäí éäåãé äî÷åí, "ùí éåëìå ìòæåø ìëí". øáé ìåé-éöç÷ ÷éáì àú áðé îùôçú ôøéãðèì åäàæéï ìãáøéäí áòéðééí ãåîòåú. äåà äáèéç ìòùåú ëîéèá éëåìúå.
øáé ìåé-éöç÷ äù÷éò àú ëì ëåçå áäöìú äøá ôøéãðèì. äåà ôðä àì àéùé îîùì áëéøéí, äôòéì ùúãìðéí åìà ðç ìøâò. îàîöéå ðëøëå ìòéúéí áñëðú ðôùåú îîùéú. ááé÷åøéå áëìà äòáéø ìàñéøéí äéäåãéí îëúáéí îáðé îùôçåúéäí, îòùä ùàéìå äéä îúâìä, äéä âåæø òìéå ãéï îååú.
"æåäé îöååú 'åäùéá ìá àáåú òì áðéí åìá áðéí òì àáåúí'", úéøõ øáé ìåé-éöç÷ áòðååä àú îòùéå äðåòæéí, ùäáéàå ìéãé çéãåù ä÷ùø áéï àá ìáðå.
øáé ìåé-éöç÷ äúáèà ëé "ìéåáàååéèù éåð÷ú àú øåçä îòùøú äøåâé îìëåú. æå äñéáä ùáòì äúðéà ðòöø áéãé äöàø. òìéðå îåèì äúô÷éã ìäåñéó ìôòåì ìîòï äöìú éäåãéí, âí àí ðéàìõ ìîñåø àú ðôùðå òì ÷éãåù äùí!".
÷øï àåø øàùåðä äééúä òí ðúéðú øùåú îäùìèåï äöáàé ìá÷ø àú ä'òøÅáéí' áëìà. æå äééúä äôòí äøàùåðä ùðåöø îôâù áéï îùôçú ôøéãðèì ìàáéäí, ùäéä ëìåà òã àæ áúà îáåãã åäîúéï ìâæø ãéðå.
äú÷ãîåú ðåñôú äééúä ëùàåùø ìøáé ìåé-éöç÷, ìàçø îàîöéí ëáéøéí, ìäëðéñ ìàñéøéí äéäåãéí àåëì ëùø åñôø úåøä. äí äåòáøå àæ éçã ìúà àçã, åëê äúàôùø ìäí ìàëåì åìäúôìì éçã.
öòã âãåì åçùåá ì÷øàú äùçøåø äéä ëàùø äú÷áìä á÷ùúå ùì øáé-ìåé éöç÷ ìäòáéø àú äøá ôøéãðèì ìãéøä ùëåøä áøçåá ÷éøôéèùðàéä. áôúç äãéøä äåöáå ùðé ùåîøéí, åäí àôùøå ìîá÷øéí âéùä çåôùéú. äøá ôøéãðèì åä'òøá' ùðàñø àéúå äçìå ìçéåú çééí ëîòè øâéìéí. äí æëå ìáé÷åøéí ùì îðäéâé ä÷äéìä äéäåãéú áòéø, åäãáø ðñê áäí ú÷ååä çæ÷ä ùäùçøåø ÷øá.
.jpg)
áéúå áé÷èøéðåñìá ùðäôê ëúåáú ìôìéèé äîìçîä
áéîé äñìéçåú áùðú úøò"å (1916) äâéòä áùåøú äùçøåø. äùîçä áòéø äééúä âãåìä. àú àîéøú äñìéçåú òùå äîùåçøøéí ááéú äëðñú ùáå äúôìì øáé ìåé-éöç÷.
äòéúåðàé àäøåï ôøéãðèì, áðå ùì äøá äîùåçøø, ðëç áîòîã åúéàø àú ùàéøò: "'î÷åø çééí òéîê îúáàø', ÷øàå äîùåçøøéí áøâù îúåê çåáøú äñìéçåú, 'ìçééí èåáéí îîê ðéùàø'. àú äîéìéí äàçøåðåú çæøå åàîøå äîùåçøøéí ëîä ôòîéí áòéðééí ãåîòåú, åòí éäåãéí ðåñôéí ùøáé ìåé-éöç÷ ôòì àöì äùìèåðåú ìäåùéòí äöáéòå ìëéååðå, áøöåðí ìäãâéù ëé äåà äéä æä ùäòðé÷ ìäí àú çééäí".
(òì-ôé 'úåìãåú ìåé éöç÷', îúåê ëúáé àäøåï ôøéãðèì)
øöéúé ìùàåì
òí äøá ùðéàåø-æìîï âåôéï
îùôéò éùéáú úåîëé úîéîéí ëôø çá"ã åîçáø 'ììîåã àéê ìäúôìì'
ìîä ìäúôìì úôéìä ÷áåòä äçåæøú åðùðéú îãé éåí åìà úôéìä àéùéú, ñôåðèðéú?
äàîú äéà ùîöååú äúôéìä äáñéñéú îï äúåøä äéà ùäàãí éá÷ù áëì éåí îäáåøà àú îä ùäåà öøéê, ìàçø ùé÷ãéí åéàîø àú ùáçå ùì äáåøà. åàåìí ìàçø çåøáï áéú äî÷ãù äøàùåï åâìåú ááì øàå òæøà äñåôø åáéú ãéðå ùáðé äòí àéðí éåãòéí ìäúôìì ëøàåé, åúé÷ðå àú ñãø äúôéìåú åàú ðåñç äúôéìä.
ñéãåø äúôéìä ëåìì áúåëå àú ëì äúôéìåú åäá÷ùåú, åäåà âí çåáø òì-ôé äñåãåú äôðéîééí ùì úåøú äðñúø, åìëï äúôéìä áðåñç äæä îú÷áìú éåúø.
ëùàãí îúôìì îúåê äúáåððåú áîéìéí ä÷ãåùåú ùì äúôéìä, äåà éîöà áä àú ëì îùàìåú ìéáå, åáöåøä äøáä éåúø èåáä îëôé ùéåëì ìáèà áëåçåú òöîå. äúôéìä îòðé÷ä ìå äëøä áâãåìú äáåøà, åîñééòú ìå ìäúøô÷ òìéå áàäáä åìäùìéê òìéå àú éäáå.
áúôéìú ùîåðä-òùøä øéëæå çëîé éùøàì àú ëì äîùàìåú äàéùéåú åäöéáåøéåú ùì éäåãé. îé ùöøéê øôåàä, éá÷ù àåúä ááøëú 'øôàðå'. îé ùæ÷å÷ ìôøðñä, éëååï ááøëú ä'ùðéí'. îé ùøåöä ìá÷ù ùä÷á"ä ééúï ìå úáåðä åòöä ðëåðä, éëååï ááøëú 'çåðï äãòú'.
àãí äîúôìì áëååðä îâìä áëì éåí îùîòåéåú çãùåú áîéìåú äúôéìä, ùîúçáøåú òí úçåùåúéå åàéøåòé éåîå. äåà çù ôúàåí ùîéìéí îñåéîåú îáèàåú áãéå÷ àú îä ùäåà îøâéù åøåöä ìáèà áàåúå æîï.
ìöã æä éù áäçìè î÷åí âí ìúôéìä ñôåðèðéú, ðåñó òì äúôéìä áðåñç ùúé÷ðå çëîéí (åìà áî÷åîä). éäåãé éëåì ìôðåú åìãáø òí ä÷á"ä ëáï äîúçðï àì àáéå, åòãééï úîéã èåá ì÷ùø âí àú äúôéìä äàéùéú òí ôø÷ úäéìéí, ùçåáø áøåç ä÷åãù.
ôéðú ääìëä åîðäâ
ôéðåé äùåìçï ÷åãí áøëú äîæåï
ùàìä: äàí øàåé ìôðåú àú äùåìçï ÷åãí áøëú äîæåï?
úùåáä: ëãé ùúçåì äáøëä òì äùåìçï éù ìäùàéø òìéå îòè îï äìçí, ëôé ùðàîø ááøëä (îìëéí-á ã,îâ) "àëåì åäåúø", åòãéó ìäùàéø îï äìçí ùàëìå áñòåãä æå. àí ìà ðùàø ìçí òì äùåìçï, àéï ìäáéà ëéëø ìçí ùìîä ìöåøê äáøëä, îëéååï ùæä äéä îðäâ òåáãé àìéìéí, ùòøëå ùåìçï ìòáåãä æøä, àáì àí ðùàø ìçí ùìí òì äùåìçï (ìîùì áùáú, ùáöòå çìä àçú îìçí îùðä åäùðééä ðùàøä) èåá ùìà ìäñéøå ìôðé áøëú äîæåï (åäàø"é æ"ì äçîéø úîéã ùìà ìäùàéø ìçí ùìí).
éù ìäùàéø àú äîôä åäìçí òã ñéåí áøëú äîæåï, ëãé ùéäéä ðéëø ùîáøëéí ìä' òì çñãå åèåáå äâãåì ùäëéï îæåï ìëì áøéåúéå. á'÷éöåø ùì"ä' ëúá ìäùàéø âí àú äîìç, áãåâîú äîæáç äîëôø, ùðàîø áå (åé÷øà á,éâ) "òì ëì ÷øáðê ú÷øéá îìç", åäåà îâï îï äôåøòðåú.
àú äëìéí äøé÷éí øöåé ìäñéø îï äùåìçï ÷åãí äáøëä, àáì àú ùàøéåú äîæåï éù ùëúáå ìëñåúï éôä åìà ìäñéøï, îùåí ùðéöåöåú ä÷ãåùä äãáå÷éí áäï áàéí ìéãé úé÷åðí òì-éãé áøëú äîæåï.
ðåäâéí ìëñåú àú äñëéðéí (äòùåééí áøæì) áùòú áøëú äîæåï, ëé äùåìçï ãåîä ìîæáç, ùòì àáðéå ðàîø (ãáøéí ëæ,ä) "ìà úðéó òìéäí áøæì", ìôé ùäáøæì î÷öø éîéå ùì àãí åäîæáç îàøéê éîéå, åâí äùåìçï (äëðñú àåøçéí) îàøéê éîéå åîëôø òååðåúéå ùì àãí, å"àéðå áãéï ùéåðó äî÷öø òì äîàøéê". áî÷åîåú øáéí ðäâå ùìà ìëñåú àú äñëéðéí áùáú åáéåí èåá, ùáäí àéï ùèï åôâò øò, åñééí òì ëê ä'áéú éåñó': "åîðäâ éùøàì – úåøä äéà". åéù äîëñéí âí áùáú.
î÷åøåú: ñðäãøéï öá,à. ùå"ò àå"ç ñé' ÷ô ñ"à-á,ä åðå"ë, ùå"ò àãîå"ø äæ÷ï, ëó äçééí åôñ÷é úùåáåú ùí.
çééí éäåãééí
ñôø òì äçééì äçèåó ùéðä çééí
ðòø îúáâø îøîåú, ùçéôù àú ãøëå áçééí, ù÷ò áñôø òì äçééì éøåï çï äé"ã, ùðçèó åðøöç áãéå÷ ìôðé ùìåùéí ùðä. áò÷áåú äñôø çééå äúäôëå
úòåãú æäåú. îàéø çï, áï 75. òáã áúòùééä äàååéøéú. ìôðé ùìåùéí ùðä áãéå÷, áç"é áîðçí-àá úùð"â, òîã áðå, äçééì éøåï çï äé"ã, áèøîôéàãä, áãøëå îáñéñ 'øîä', ùáå ùéøú, ìáéúå áéøåùìéí. øëá ðåùà ìåçéú øéùåé éùøàìéú òöø ìéãå. áøëá éùáå ùìåùä îçáìéí åçèôå àåúå. éøåï ðøöç ëòáåø æîï ÷öø. äôéâåò æòæò àú òí éùøàì.
æéëøåðåú ùäãäéîå. äàá äùëåì
äáï äáëåø. éøåï äéä äáï äáëåø ùìðå, åúîéã äöèééï áîéãåú èåáåú åáàäáú äúåøä. àçã äãáøéí äîéåçãéí ùðëúáå òìéå äéå áîçáøú æéëøåðåú, áîòáø îáéú äñôø ìéùéáä ä÷èðä. çáøéí ëúáå òìéå æéëøåðåú ùäãäéîå àåúðå. àçã ëåúá: "úîéã äåöàú àåúé îî÷åí òáéøä - åòì ëê àðé çééá ìê èåáä". äùðé ëåúá: "ìéîãú àåúðå îöååú, åìùåï äøò ìà äñëîú ìùîåò àå ìãáø". àìä ãáøéí ìà-ùâøúééí ëùäí ðëúáéí òì ðòø öòéø.
ñôø æéëøåï. áùðä äøáéòéú ìðôéìúå ùì éøåï äåöàðå àú äñôø 'áöì ëðôéê àøðï', ÷åáõ îàîøéí ìæëøå, áòøéëú äñåôø ùîçä øæ. áðé äîùôçä åäçáøéí úéàøå àú ãîåúå äîéåçãú åñéôøå òìéå ãáøéí îåôìàéí.
àí äáï. äâá' áøåøéä, àéîå ùì éøåï, îñôøú ëé äí ìà îôñé÷éí ì÷áì ãøéùåú ùìåí îáðí: "ìôðé ëùìåùä çåãùéí, áùòä 12 áöäøééí, ðùîòå ãôé÷åú áãìú. áôúç òîã éäåãé ùñéôø ëé áà îàøä"á ìáé÷åø ÷öø áàøõ åäçìéè ìáåà àìéðå. àéï ìé îåùâ àéê äùéâ àú ëúåáúðå. äåà ñéôø ùùéøú òí éøåï àøáòä çåãùéí, åéùá àöìðå ùòúééí åçöé ìñôø òì äáï åòã ëîä äåùôò îîðå. æä ìà ãáø ùì îä áëê".
ùéðåé ëéååï. îàéø îîùéê: áàçú äàæëøåú ìéøåï ðéâù àìéé àáøê öòéø, äöéâ àú òöîå áùí éàéø ñéìáøùèééï, åñéôø ëé ÷øéàú äñôø òì éøåï ùéðúä àú çééå. äåà ðåìã åâãì áùëåðú øîåú áéøåùìéí åäúçðê áàåúå áéú ñôø îîìëúé-ãúé ùáå ìîã éøåï. ëùäéä áâéì ääúáâøåú çéôù àú ãøëå åäøâéù àáåã ìîãéé, åàæ ðôì ìéãéå äñôø òì éøåï.
ðâò áìá. éàéø ñéôø ìé: "ìà äëøúé àú éøåï àéùéú åâí éù áéðéðå ôòøé âéìéí, àáì ùîå äéä îåëø ìé îàåã áò÷áåú äàéøåò. äúçìúé ì÷øåà áñôø åðùàáúé ìñéôåø çééå. âéìéúé ùéù ëàï àåöø àðåùé. ãåå÷à äòåáãä ùäéä àãí öòéø, ùìîã ááéú äñôø ùáå ìîãúé åâãì áùëåðä ùáä äúâåøøúé - ëáùä àåúé. ãîåúå òåøøä áé úçåùä ùì äúøåîîåú øåç. äçìèúé ùàðé øåöä ìç÷åú àú ãøëå. îëàï åàéìê çéé äúäôëå".
ãîåú ééçåãéú. òåã ñéôø ìé éàéø: "âéìéúé ùéøåï äéä çáøåúé, ñåçó, äìá ùì äçáø'ä, åáä áòú ìîã úåøä ùòåú òì âáé ùòåú. äéä éåùá áùúééí áìéìä åìåîã, åìîçøú ÷í áùòä îå÷ãîú ìúôéìú ùçøéú. äùéìåá äæä ÷ñí ìé. äåà ìà çé áùðé òåìîåú ðôøãéí, àìà äåáéì àú ëì îé ùäéä ñáéáå ìòåìí ùì òøëéí, ùì úåøä, ùì éøàú ùîééí".
ìäîùéê àú ãøëå. éàéø äúáèà ùäúçåùä ùîéìàä àåúå áñéåí ÷øéàú äñôø äñúëîä ááéèåé 'çáì òì ãàáãéï'. äåà çù öòø òì ùäôñãðå àãí ëæä. åòí æä, îéìàä àåúå ääëøä ùòìéå ìäîùéê îäî÷åí ùáå éøåï òöø. ìãáøéå, áëì äú÷ãîåú ùìå áúåøä, áîåñø, áéøàú ùîééí, á÷éøåá ìááåú, òîã éøåï îåì òéðéå. "äòåáãä ùëéåí àðé áï úåøä, îðäì îùôçä ùì úåøä, áàä îàåúå ùéðåé îéåçã ùòáøúé, åäëåì áæëåúå ùì éøåï", àîø ìé.
îåøùú çéä. ëéåí éàéø äåà àáøê áï 36, äî÷ãéù àú òéúåúéå ììéîåã äúåøä. äåà ùåîø àéúðå òì ÷ùø çí. áçâ äñåëåú äàçøåï áé÷ø àöìðå òí ëì éìãéå, åàðé åøòééúé îîù øååéðå ðçú. àîðí àéáãðå áï ìôðé ùìåùéí ùðä, àáì àðçðå æåëéí ìøàåú àú äîåøùú ùìå çéä – áàãí ùòáø îäôëä áçééå áò÷áåúéå.
îåøùú çéä. äçééì äçèåó éøåï çï äé"ã
| 
æîðéí ðåñôéí
ù÷éòä: 19:48
æøéçä: 5:45
