îãåøéí ðåñôéí
	ùéçú äùáåò 1874 - ëì äîãåøéí áøöó
	âéìåé àîøé÷ä á÷ÇèÇø
	éù çãù
	âí áòñ÷éí ìäúðäâ ëéäåãé
	øçì åìàä
	áìé äúôòìåú çéöåðéú
	ùìéèä òì äçîåø
	áøéçä òí ùçø
	øöéúé ìùàåì
	'ùäçééðå' òì æðé ôéøåú
	ìà îååúøéí òì ùåí éìã

îñ' 1874, òøá ùáú-÷åãù ôøùú åéöà, ç' áëñìå ä'úùô"â (02.12.2022)

öòéøé àâåãú çá"ã

éåöà ìàåø òì-éãé äîøëæ ìòæøé ùìéçåú

ú"ã 14 ëôø çá"ã 60840, èì' 073-3731777

òåøê: îðçí áøåã  Ÿ  éå"ø: äøá éåñó éöç÷ äëäï àäøåðåá

  òîãä ùáåòéú

âéìåé àîøé÷ä á÷ÇèÇø

àéê æä ÷åøä? àéê áðé-àãí çëîéí åðáåðéí îúòìîéí îäîöéàåú åîòãéôéí ìãáå÷ áúîåðú òåìí ãîéåðéú?

äùáåò ðçùôðå ìâéìåé ùîùúååä ìäéùâå ùì ÷åìåîáåñ – òéúåðàéí éùøàìéí ùéöàå ì÷ÇèÇø âéìå ìúãäîúí ëé äòåìí äòøáé òåéï àåúðå åàéðå îëéø áîãéðä äéäåãéú. äòéúåðàéí ãéååçå áäúøâùåú ëé äúáøø ìäí ùääîåï äúåáò 'ìùçøø àú ôìñèéï' àéðå îúëååï ìéäåãä åùåîøåï, àìà ìúì-àáéá åìçéôä, ìàù÷ìåï åìðúðéä. äìí!

àðçðå ÷åøàéí åùåîòéí àú äãéååçéí äàìä åàéððå éåãòéí àí ìöçå÷ àå ìáëåú. äìåà äúîåðä äæàú âìåéä ìëì øåàä. àéï öåøê áçãéøä ìîñîëéí ñåãééí ëãé ìâìåú àú äùàéôä ìäùîãúä ùì éùøàì. äãáøéí äàìä ðàîøéí éåí-éåí, áâìåé åáîåöäø, àáì äéå îé ùäúò÷ùå ìòöåí àú òéðéäí åìàèåí àú àåæðéäí, åìäôìéâ òì âìé äæéåú äùìåí.

àú îä 'ìùçøø'?

åàúä ùåàì àú òöîê: àéê æä ÷åøä? àéê áðé-àãí çëîéí åðáåðéí îúòìîéí îäîöéàåú åîòãéôéí ìãáå÷ áúîåðú òåìí ãîéåðéú? âí áùéàé äìçéîä áòæä äåôéòå ãåáøé àåúä àñëåìä åèòðå áìäè ùçééáéí 'ìãáø àéúí'. òí îé ìãáø, òí äçîàñ? òí îé ùøåöä áäùîãúê? òí îé ùîöäéø áøåøåú ùàéï ìê æëåú ÷éåí áàøõ äæàú?

äîáåâøéí ùáéðéðå òãééï æåëøéí àú äìäèåèéí ùáäí ðéñå ìúøõ àú àé-áéèåìä ùì äàîðä äôìñèéðéú, ìàçø äçúéîä òì äñëîé àåñìå. äàîðä äæàú äéà äîñîê äîëåðï ùì 'äàøâåï ìùçøåø ôìñèéï' (àù"ó). ùéîå ìá: äàøâåï äå÷í áùðú 1964, äøáä ìôðé îìçîú ùùú äéîéí åä'ëéáåù'. àú îä áãéå÷ äåà îá÷ù 'ìùçøø' – àú îãéðú éùøàì áâáåìåú ùìôðé 1967.

äàîðä ÷åáòú ëé àøõ éùøàì ùééëú áìòãéú ìòøáéí, åëé éù ìáèì àú ÷éåîä ùì îãéðú éùøàì. äàîðä äæàú ìà áåèìä, àí ëé ðòùå úøâéìé äåðàä, ùäúáøøå ëçñøé úå÷ó. îéùäå ùàì àú òöîå, îãåò äòøáéí îúò÷ùéí ùìà ìáèì àú äàîðä, åàåìé äãáø îìîã îùäå òì ëååðåúéäí äàîéúéåú?

åéëåç òì äù÷ôåú òåìí äåà ìâéèéîé, àáì äúòìîåú áåèä îäîöéàåú åñéøåá òé÷ù ìä÷ùéá ìãáøéí ùðàîøéí áâìåé åáôåîáé – æå úåôòä áìúé-ðéúðú ìäáðä. òã ùðåñòéí ì÷ÇèÇø åôúàåí î÷áìéí àú äàîú éùø áôøöåó.

îåèá ùéôçãå

éäåãéí äîçåáøéí ìîñåøú àéðí ðåôìéí áãøê ëìì ìôç äæä. äí ÷åøàéí àú ôøùú äùáåò åøåàéí ùäàðèéùîéåú îìååä àú äòí äéäåãé îøàùéú äéååöøå. ìáï øéîä àú éò÷á åäöé÷ ìå äøáä ÷åãí ùðåìã ä'ëéáåù'. âí äîöøéí äòáéãå àú áðé éùøàì áôøê áèøí ðåìã ä'ëéáåù'.

ëì ääéñèåøéä äéäåãéú îìååä ùðàú éäåãéí ùàéï ìä ñéáä àîéúéú, îìáã ùðàú éùøàì èäåøä. îé ùîçåáø ìîñåøú éåãò ùòí éùøàì äåà ëáùä àçú áéï ùáòéí æàáéí. æå äîöéàåú, åàéúä öøéê ìçéåú. àéï î÷åí ìùâåú áàùìéåú, ùàí ø÷ ðéòðä ìúáéòåúéäí ùì àåéáéðå éâåøå éçã áùìååä äæàá åäëáù.

àéï áëåçðå ìáèì àú ùðàú àåîåú äòåìí ìéùøàì, àáì áäçìè ä÷á"ä ðåúï ìðå ëåç ìäøúéò àú àåéáéðå. àéððå öøéëéí ùéàäáå àåúðå. îåèá ùéôçãå îàéúðå. æä îä ùéáéà áôåòì àú äù÷è åäùìåí.

  éù çãù

éîé äéìåìà åâàåìä

áùáú æå, è' áëñìå, éçåì éåí ääéìåìà ùì ë"÷ àãîå"ø ä'àîöòé' îìéåáàååéèù (øáé ãåáòø, áðå ùì áòì äúðéà), ùðñúì÷ áùðú ú÷ô"ç, áéåí äåìãúå äçîéùéí åàøáòä, åðèîï áòééøä ðééæ'éï ùáàå÷øàéðä. áéåí øàùåï, é' áëñìå, éöåéï éåí âàåìúå, ùáå ùåçøø îîàñø ùðä ÷åãí ìëï. çñéãé çá"ã ðåäâéí ìäúååòã áéîéí äàìä, ùáäí îúçéìä ääëðä ìçâ äâàåìä é"è áëñìå.

ñéåí 36 ñôøé úåøä

áàéøåò ääöãòä äçâéâé ìùìåçé çá"ã, ùðòøê áéåí øàùåï ùòáø, äéä øâò îøâù áîéåçã, ëàùø ðòùúä äâáää ì-36 ñôøé úåøä ùëúéáúí ðñúééîä áîòîã æä. æå äééúä äçìèä ùòìéä äåëøæ áëéðåñ àùú÷ã, ìëúåá 36 ñôøé úåøä çãùéí, áòáåø áúé çá"ã áøçáé äòåìí, ùòãééï àéï ìäí ñôø úåøä. àçøé äëéðåñ éöàå äùìåçéí äæåëéí òí ñôøé äúåøä, ùéâéòå áéï äéúø ìáúé çá"ã áâ'îéé÷ä, àéáéæä, àåâðãä åòåã.

120 áúé çá"ã çãùéí

áëéðåñ ãååç ëé áùðä äàçøåðä äå÷îå 120 áúé çá"ã çãùéí áøçáé äòåìí, åáäí áæîáéä, ááøîåãä åáòåã î÷åîåú. ìôé äðúåðéí ùðîñøå, ëì ùìåùä éîéí áîîåöò éåöà æåâ çãù ùì ùìåçéí ìäàéø òåã ð÷åãä éäåãéú òì ôðé äâìåáåñ.

  ùìçï ùáú

âí áòñ÷éí ìäúðäâ ëéäåãé

äúåøä îñôøú áôøùúðå òì äöìçúå ùì éò÷á áçøï: "åÇéÌÄôÀøÉõ äÈàÄéùÑ îÀàÉã-îÀàÉã, åÇéÀäÄé ìåÉ öÉàï øÇáÌåÉú åÌùÑÀôÈçåÉú åÇòÂáÈãÄéí åÌâÀîÇìÌÄéí åÇçÂîÉøÄéí". áôñå÷ äæä èîåï îñø çùåá ìëì éäåãé áëì äãåøåú.

éäåãé ùòéñå÷å áòðééðé äòåìí, áòáåãä àå áîñçø, òìåì ìäúôúåú ìä÷ì áùîéøú äúåøä åäîöååú, áèòðä ùàé-àôùø ìãøåù îàãí ëîåäå ìä÷ôéã òì ëì ÷åõ åúâ. äåà ñáåø ùçåáú ääéãåø áîöååú åääúîãä áìéîåã äúåøä çìä ø÷ òì îé ùðîðéí òí 'ùáè éùùëø' – éåùáé àåäì àå îé ùëáø éöàå ìâîìàåú åàéï ìäí èøãåú ôøðñä.

äúçëîåéåú äéöø

éöøå äøò ùì éäåãé æä îùëðò àåúå ùäåàéì åäåà èøåã á"öàï øáåú åùôçåú åòáãéí" – àéï ìå áøéøä àìà ìäúàéí àú òöîå ì'çøï' – ìòåìí ùáúåëå äåà çé.

ëãé ìäöãé÷ àú îòùéå äåà îáéà ñéîåëéï îääìëä. äìåà 'ãéðà ãîìëåúà ãéðà'. åâí éò÷á àáéðå àîø ùáäúîåããåú òí øîàé, äåà éåãò ìäùúîù áàîöòéí äàìä, ëãáøé äîãøù òì äîéìéí "åÇéÌÇâÌÅã éÇòÂ÷Éá ìÀøÈçÅì ëÌÄé àÂçÄé àÈáÄéäÈ äåÌà" – "àí ìÀøÇîÈÌàåÌú äåà áà, âí àðé àçéå áÀÌøÇîÈÌàåÌú".

ìà ìçôù äéúøéí

éöø äøò îðñä ìôúåú àú äéäåãé ùìöåøê äôøðñä àôùø ìçèåà îòè áäñâú âáåì, åìà ìä÷ôéã òì "ùìé ùìé åùìê ùìê", àìà àôùø ìîöåà äéúøéí åäúçëîåéåú ùâí 'ùìê' äåà 'ùìé'.

åëê, îäúøåôôåú ÷ìä áä÷ôãä òì ääìëä ðåöøú ôøöä âãåìä, ùòìåìä ìäåáéì ìäéãøãøåú îñåëðú. âí àæ äéöø îðñä 'ìäøâéò' àú äàãí áàåîøå ìå: "åîä áëê àí äëñó äâéò ìéãê ùìà ëãéï, äìåà úîéã áéëåìúê ìú÷ï æàú åì÷ééí 'åäùéá àú äâæéìä àùø âæì'...".

éò÷á îåì ìáï

äúùåáä ìëì äèòðåú äàìä äéà áñéôåø äúåøä òì éò÷á àáéðå ùäéå ìå "öÉàï øÇáÌåÉú åÌùÑÀôÈçåÉú åÇòÂáÈãÄéí åÌâÀîÇìÌÄéí åÇçÂîÉøÄéí". òáåãúå äééúä òí 'öàï' åàó òí 'âîìéí', ùéù ìäí ñéîï èäøä àçã ("îÇòÂìÅä âÅøÈä äåÌà"), åòã ì'çîåøéí' – áòìé-çééí èîàéí ìâîøé. åáëì-æàú ìà ñèä éò÷á îäãøê äéùøä åä÷ôéã òì ÷ìä ëçîåøä.

ìáï èòï ëðâãå "äÇáÌÈðåÉú áÌÀðÉúÇé, åÀäÇáÌÈðÄéí áÌÈðÇé" – äöòéøéí öøéëéí ììëú áãøëé åìäéåú çì÷ îäòåìí äîåãøðé. "åÀäÇöÌÉàï öÉàðÄé" – áòðééðé òñ÷éí àðé ä÷åáò. àê éò÷á ìà ùîò ìå, åçéðê àú éìãéå áãøëå åâí áòðééðé äòåìí ðäâ ëéò÷á. åäúåöàä äéà: "åÇéÌÄôÀøÉõ äÈàÄéùÑ îÀàÉã-îÀàÉã" – éò÷á äöìéç äï áçéðåê éìãéå äï áòñ÷éå, åàú ëì äøëåù ùöáø ðéöì ìòðééðé ÷ãåùä. ëåç æä ðéúï ìëì àçã åàçã îáðé éùøàì, áëì æîï åáëì î÷åí.

(ùéçåú ÷åãù úù"î, ëøê à, òî' 448)

  îï äîòééï

øçì åìàä

áëééä ùì ìàä

"åòéðé ìàä øëåú åøçì äéúä éôú úåàø åéôú îøàä" (áøàùéú ëè,éæ). "åòéðé ìàä øëåú" - ùäééúä ñáåøä ìòìåú áâåøìå ùì òùéå åáëúä, ùäéå äëåì àåîøéí: ùðé áðéí ìøá÷ä åùúé áðåú ììáï, äâãåìä – ìâãåì åä÷èðä – ì÷èï.

(øù"é)

éù ìçùåù

îãåò äéä àëôú ìä îä "äëåì àåîøéí", äøé äîðäâ äéä ëðàîø "ð÷øà ìðòøä åðùàìä àú ôéä"? åáëìì, ìîä äúåøä îñôøú ìðå ùìàä áëúä? àìà éù ììîåã îëàï ùìà ìáèì ñúí îä ùäòåìí àåîø. éù ìçùåù îîä ãàîøé àéðùé, åìëï ëùäëåì îãáøéí, ìàä áåëä.

(øáé îðçí-îòðãì î÷åö÷)

òøëå ùì äéåôé

ùìîä äîìê àåîø "ù÷ø äçï åäáì äéåôé, àéùä éøàú ä' äéà úúäìì", åäìåà äúåøä îäììú àú äéåôé åøåàä áå îòìä âãåìä? àìà ìçï åìéåôé ëùäí ìòöîí àéï òøê, àáì "àéùä éøàú ä' äéà úúäìì" âí áîòìú äçï åäéåôé.

(ãøê àáåú)

ëùäù÷ø î÷áì çï

"ù÷ø äçï" – áòú ùáä äù÷ø éù ìå çï áòéðé äàãí, "åäáì äéåôé" – åääáì ðçùá ìéåôé – äøé àæ "éøàú ä' äéà úúäìì" – öøéê ìäìì åìùáç îàåã àú äàãí ùéù áå éøàú ùîééí, ãáø ùðòùä ðãéø îàåã.

(øáé áåðí îôøùéñçä)

éåôé áäúëììåú

øçì øåîæú ìñôéøú äîìëåú, äð÷øàú 'ëðñú éùøàì', òì ùí ùäéà î÷åø ëì äðùîåú. "åøçì äééúä éôú úåàø åéôú îøàä" – áëðñú éùøàì éù éåôé åäãø øåçðé, îàçø ùáä îúëììåú áçéðåú ùåðåú áðùîåú. ùëéãåò äéåôé ðåöø îäúëììåú âååðéí øáéí ãåå÷à, åàéìå áâååï àçã àéï éåôé åäãø.

(àåø äúåøä)

÷ðèåø áøîæ

"åéàîø ìáï ìà ééòùä ëï áî÷åîðå ìúú äöòéøä ìôðé äáëéøä" (áøàùéú ëè,ëå). îäå "áî÷åîðå", äéä ìå ìåîø "ìà ééòùä ëï ìúú äöòéøä ìôðé äáëéøä"? àìà ìáï ÷ðèø àú éò÷á áøîæ òì ù÷ðä àú äáëåøä îòùéå, ëàåîø: àåìé áî÷åîëí äîðäâ ìä÷ãéí àú äöòéø ìôðé äáëåø,  àáì áî÷åîðå ìà ééòùä ëï.

(áéú äìåé)

ñâåìä ìáðéí

"åúøà øçì ëé ìà éìãä ìéò÷á åú÷ðà øçì áàçåúä åúàîø àì éò÷á äáä ìé áðéí åàí àéï îúä àðåëé" (áøàùéú ì,à).  ÷åãí ìëï ðàîø "åéøà ä' ëé ùðåàä ìàä åéôúç àú øçîä" (ëè,ìà), åëàùø øàúä øçì ëé ä' ùîò ìúôéìú ìàä, îôðé ùäééúä ùðåàä, áé÷ùä àó äéà ìäéåú ùðåàä òì éò÷á åòì-éãé ëê ìæëåú ááðéí. ìôéëê ãéáøä àìéå áúøòåîú. åàëï, òìúä ìä äúçáåìä: "åééçø àó éò÷á áøçì", åîééã ðåùòä åéìãä.

(÷åì ùîçä)

àéñåø îåì äéãåø

"îìà ùáåò æàú åðéúðä ìê âí àú æàú" (áøàùéú ëè,ëæ). ëéöã ðùà éò÷á ùúé àçéåú, åäìåà ÷ééí àú ëì äúåøä? àìà îëéååï ùéò÷á äáèéç ìøçì ùééùàðä, äøé ìåìà äéä î÷ééí àú äáèçúå, äéä òåáø òì àéñåø øîééä, ùâí áðé ðç ðöèåå òìéå. ìëï àéñåø æä ãçä àú ÷éåí äúåøä, ùìà äéä áâãø çåáä àìà äéãåø.

(äøáé îìéåáàååéèù)

  àîøú äùáåò

áìé äúôòìåú çéöåðéú

áçúåðä ùáä ðéùàå öàöàéäí ùì áòì äúðéà åùì øáé ìåé-éöç÷ îáøãéö'á ùéáç áòì äúðéà áàåæðé øáé ìåé-éöç÷ àú áðå, øáé ãåáòø (ìéîéí 'àãîå"ø äàîöòé'). áúåí ñòåãú äçúåðä ëéáã áòì äúðéà àú øáé ìåé-éöç÷ áæéîåï, åäåà ëéáã àú øáé ãåáòø, îúåê ëååðä ìøàåú àú ãá÷åúå ááøëú äîæåï.

øáé ãåáòø áéøê ëàéù ôùåè, áìé ùåí ñéîðé ãá÷åú åäúôòìåú. äúôìà îàåã øáé ìåé-éöç÷ åùàì àú áòì äúðéà ìôùø äãáø.

äùéá ìå áòì äúðéà: "ìäååé éãåò ëé ðäéøéí ìå ùáéìé ãø÷éòà, îøàù ëì äãøâåú òã ñåó ëì äãøâåú, åàåìí ãøëå áòáåãú ä' ðòìä îàåã – úåëå îìà àäáä åéøàä òìéåðåú, áìé ùäãáø éåøâù ëìì áçéöåðéåú. ãøê òáåãä ëæàú éëåìä ìòùåú ø÷ ðùîä øîä î'òìîà ãàúëñéà', åàðé î÷ðà áå òì ëê".

  âàåìäôãéä

ùìéèä òì äçîåø

øÉëÅá òÇì çÂîåÉø. áúåí ùäééúå ùì éò÷á àáéðå áçøï áé÷ù ìäåãéò ìòùéå (áøàùéú ìá,å): "åÇéÀäÄé ìÄé ùÑåÉø åÇçÂîåÉø". äîãøù àåîø òì ëê (áøàùéú øáä ôøùä òä,å): "çîåø – æä îìê äîùéç, ùðàîø òðé åøåëá òì çîåø".

òì äîùéç ðàîø ùéáåà øëåá òì çîåø (æëøéä è,è): "äÄðÌÅä îÇìÀëÌÅêÀ éÈáåÉà ìÈêÀ... òÈðÄé åÀøÉëÅá òÇì çÂîåÉø åÀòÇì òÇéÄø áÌÆï àÂúÉðåÉú". áâîøà (ñðäãøéï öç,à) îñåôø ùäîìê äâåé 'ùáåø îìëà' àîø ìùîåàì: "àúí àåîøéí ùäîùéç éáåà òì çîåø, àùìç ìå ñåñ ðàä ùéù ìé". äãáøéí ðàîøå áìòâ, åâí ùîåàì äùéá ìå áìâìåâ: "åëé éù ìê áï îàä öáòéí?".

äîôøùéí îñáéøéí ùäçîåø øåîæ ìòðååä. ëùàåîøéí ùäîùéç éøëá òì çîåø, äëååðä ùéäéä òðååúï. ëê øù"é îôøù áôéøåùå ìôñå÷: "òðé – òðååúï. åøåëá òì çîåø – îéãú òðååä äéà". ëê ëåúá âí áòì 'îöåãú ãåã': "äðä îìëê – æäå îìê äîùéç... òðé – éäéä îåëðò åéøëá òì çîåø, àå òì òÇéÄø áï îàçú äàúåðåú, åäåà îéãú òðååä".

äîäø"ì îôøàâ (âáåøåú ä' ôø÷ ëè) îñáéø àú äîåùâ "øåëá òì çîåø" áîåáï ùì ùìéèä òì äçåîøéåú. îòìúå ùì äîùéç ùäåà ùåìè òì äçåîø åðáãì îîðå. åáìùåï äîäø"ì: "ùäåà øåëá òì äçåîøé, îúðùà òìéå åøåëá òìéå, ìôé ùäåà ðáãì îï äçåîø".

éãåò ùîëì áòìé-äçééí äçîåø îñîì àú äôùèåú (øàå îäø"ì ùí åòåã). æä éäéä äãáø ùéàôééï àú äîùéç: äåà éúðäâ ëîìê – áäúðùàåú ùì îìëåú, áú÷éôåú ùì îìê, áäãø ùøàåé ìîìê äîùéç; åáä áùòä éäéå áå òðååä åôùèåú, ëàçã äòí.

áÌÅéú ÷ÆáÇò. äâîøà (ôñçéí ôç,à) àåîøú ëé ëì àçã åàçã îùìåùú äàáåú ëéðä àú î÷åí äî÷ãù áëéðåé àçø: àáøäí ÷øà ìå 'äø', ùðàîø: "áÌÀäÇø ä' éÅøÈàÆä"; éöç÷ ëéðä àåúå 'ùãä', ùðàîø: "åÇéÌÅöÅà éÄöÀçÈ÷ ìÈùÒåÌçÇ áÌÇùÌÒÈãÆä"; åàéìå éò÷á ÷øàå 'áéú', ùðàîø: "åÇéÌÄ÷ÀøÈà àÆú ùÑÅí äÇîÌÈ÷åÉí äÇäåÌà áÌÅéú àÅ-ì". åäâîøà îñééîú, ùäî÷ãù éäéä "ëéò÷á, ù÷øàå áéú", ëôé ùðàîø áðáåàú éùòéäå (á,â) ùáæîï äâàåìä éàîøå äâåééí: "ìÀëåÌ åÀðÇòÂìÆä àÆì äÇø ä', àÆì áÌÅéú àÁ-ìÉäÅé éÇòÂ÷Éá". äí é÷øàå ìî÷ãù "áéú àìå÷é éò÷á", åìà áéú àìå÷é éöç÷ àå àáøäí, ëé ø÷ éò÷á ÷øàå 'áéú'.

áéú îñîì ÷áéòåú. éò÷á, äîëåðä 'áçéø äàáåú', òáã àú ä÷á"ä áîéãú äøçîéí, äð÷øàú 'ä÷å äàîöòé', îôðé ùäéà îîæâú àú äàäáä åäãéï. ìëï òì éò÷á ãåå÷à ðàîø 'îéèúå ùìîä'. æå ä÷áéòåú åäðöçéåú ùäééúä áéò÷á àáéðå, åìëï áéú äî÷ãù äùìéùé äåà ëðâã éò÷á, ù÷øàå 'áéú', åäåà éú÷ééí ìðöç.

  îòùä ùäéä

áøéçä òí ùçø

äåà çùù ùäéòìîåúå úúâìä, åéäéå îé ùéøãôå àçøéå. äñåñéí ãäøå, åáùìá îñåéí äòâìä äúäôëä åø' äéìì äåèì ìàøõ åäòâìä òìéå

ñòøä âãåìä äúçåììä áìéáå ùì äòéìåé äöòéø. ðôùå äùúå÷÷ä ìîòî÷éä ùì úåøú äçñéãåú, åàåìí äéä áøåø ìå ëé äãáø ìà éú÷áì áòéï éôä á÷øá áðé îùôçúå.

ø' äéìì ðåìã áùðú ú÷ð"ä (1794) áòééøä äàå÷øàéðéú çåîéõ. áîäøä ðúâìå ëéùøåðåúéå äëáéøéí, åäåà ëåÌðä 'äòéìåé îçåîéõ'. ëáø áâéì ùìåù-òùøä äéä á÷é áù"ñ åáôåñ÷éí, ìîã áñôøé ä÷áìä åäúôìì òì-ôé ëååðåú äàøéæ"ì. àáéå, ø' îàéø, äéä çñéã ö'øðåáéì.

éåí àçã áé÷ø áòééøä àçã îâãåìé çñéãéå ùì àãîå"ø äæ÷ï, ø' æìîï æÆæÀîÆø, øá äòéø ææîéø (æ'ééæ'îøéàé, ìéèà). äåà äéä âàåï åáòì îåç çøéó. áàåúä ùòä éùá ø' äéìì ááéú äîãøù åìîã áçáøåúà. ëùøàå àú ø' æìîï, äçìéèå äùðééí ìâùú àìéå åìúäåú òì îäåúä ùì çñéãåú çá"ã. "äàí äçñéãåú äéà áéàåø ìúåøú äàøéæ"ì?", ùàìå.

"èòåú áéãëí", äùéá ø' æìîï. "úåøú ä÷áìä åäçñéãåú äï ùðé ãáøéí". äåà äñáéø ìäí îäé çñéãåú çá"ã, åäãâéí ëîä îáéàåøéä äòîå÷éí.

ø' äéìì äçì ììîåã àú ñôø äúðéà, åáò÷áåú æàú áé÷ù ìôâåù àú øáðå äæ÷ï. äãáø ìà òìä áéãå, åôòí àçú ùîò àú ÷åìå àê ìà øàäå. áúåê ëê ðñúì÷ àãîå"ø äæ÷ï (áùðú ú÷ò"â), åàú î÷åîå îéìà áðå, øáé ãåáòø, äîëåðä 'àãîå"ø äàîöòé'.

äùîåòä òì îàîøé äçñéãåú äòîå÷éí äðàîøéí îôé àãîå"ø äàîöòé äâéòä ìàåæðé ø' äéìì, åäåà äçìéè ìðñåò ììéåáàååéèù. äåà ñéôø æàú ìøòééúå, åäéà ðúðä àú äñëîúä.

áúåê ëê áé÷øä äàéùä ááéú äåøéä åñéôøä ìúåîä ëé áòìä îúòúã ìðñåò ììéåáàååéèù. äãáø ä÷ôéõ àú àáéä, åäåà îéäø àì øáå, øáé îøãëé îö'øðåáéì, åñéôø ìå òì äçìèúå ùì çúðå äòéìåé.

"á÷ù îçúðê ùéáåà àìéé îééã", äåøä äøáé. ø' äéìì îéäø ìáåà àì øáé îøãëé. "äàí ðëåðä äùîåòä ëé øåöä àúä ìðñåò ììéåáàååéèù?", ùàì øáé îøãëé àú ø' äéìì. "àëï", äùéá. "áåòøú áé ëàù äúùå÷ä ììéîåã çñéãåú çá"ã".

øáé îøãëé äâéá áçøéôåú: "ãò ëé ðùîú àáéê äééúä ùééëú ìðùîú àáé ðùîúå òãï, åðùîúê ùééëú ìðùîúé. àí úúðú÷ îîðé, úéðú÷ îäùåøù äøåçðé ùìê, åúùëá ëùèáåøê ìîòìä". æä äéä øîæ áøåø ëé áîòùäå éâæåø òìéå ø' äéìì îéúä, çìéìä.

åàåìí ø' äéìì òîã àéúï áãòúå. "éòáåø òìéé îä, àú äçìèúé ìà àùðä", àîø ìøòééúå.

áò÷áåú æàú áé÷ù øáé îøãëé îø' îàéø ìäùâéç áùáò òéðééí òì çúðå, åìîðåò îîðå ìðñåò ììéåáàååéèù. äçåúï àó äåøä ìëì äòâìåðéí áòéø ùìà ìäñéò àú ø' äéìì.

ñãø éåîå ùì ø' äéìì äçì áùòú áå÷ø îå÷ãîú. ìôðåú áå÷ø äéä éåöà ìáéú äîãøù, ìåîã åîúôìì, åìàçø îëï äéä ìåîã òí ëîä áçåøéí.

æä äéä áå÷ø çåøôé ùâøúé. ëãøëå äùëéí ø' äéìì ÷åí, ðèì àú äèìéú åäúôéìéï åéöà îäáéú. àéù ìà çùã ùôðéå äôòí àéðí ìáéú äîãøù. ø' äéìì ôðä åäìê áøâì ìòééøä äñîåëä.

ìàçø ùäúôìì ùçøéú ôðä àì òâìåï î÷åîé åáé÷ù ìäñéòå ììéåáàååéèù. äìä ðòðä áçôõ ìá åéöà òéîå ìãøê.

ø' äéìì ãç÷ áòâìåï ùéàéõ áñåñéí. äåà çùù ùäéòìîåúå úúâìä, åéäéå îé ùéøãôå àçøéå. äñåñéí ãäøå, åáùìá îñåéí äòâìä äúäôëä åø' äéìì äåèì ìàøõ åäòâìä òìéå. á÷åùé äöìéç äòâìåï ìäøéí àú äòâìä åìäöéì àú ø' äéìì, àê ø' äéìì äåøä ìå ìäîùéê áðñéòä åìà ìäúòëá.

áäâéòí ììéåáàååéèù ðëðñ ø' äéìì áçøãú ÷åãù ìçãøå ùì äøáé. äøáé äáéè áå åàîø: "îé ùàîø ìùîï åéãìé÷, éàîø ìçåîéõ åéãìé÷. ùâí áçåîéõ – éàéø àåø".

"éøà àðé î÷ììúå ùì øáé îøãëé", äáéò ø' äéìì àú çùùå îäãáøéí äîôåøùéí ùàîø ìå äøáé îö'øðåáéì.

"àéï ìê ñéáä ìôçã", äøâéò àåúå äøáé. "îîä ðôùê, àí øáé îøãëé äåà 'éäåãé èåá' ('àÇ âåèòø ééã', ëéðåé ìøáé), äøé àãí èåá ìà éòùä ãáø øò. åàí àéðå ëæä, äøé ùàéï ìê îä ìçùåù î÷ììúå".

ëòáåø øâò ùàìå äøáé: "îä äåà àîø ìê?".

äùéá ø' äéìì: "ùàùëá ëùäèáåø ìîòìä".

äøáé äçååä áéãå úðåòú áéèåì åàîø: "÷åøä áçåøó ùäòâìä îúäôëú åùåëáéí òí äèáåø ëìôé îòìä. àéï áëê ëìåí. îòúä àéï ìê îä ìôçã, ùëï ä÷ììä ëáø äú÷ééîä áê".

ø' äéìì äúôòí îøåç ÷åãùå ùì äøáé, ãá÷ áå áòáåúåú àäáä åäéä ìàçã îâãåìé úìîéãéå. äåà ðåãò áëì úôåöåú éùøàì ëâàåï ðãéø áúåøä åîã÷ã÷ âãåì áîöååú. äåà àó ðéçï áçåù ðâéðä îôåúç åäìçéï ðéâåðéí òîå÷éí, îòåøøé ìá åðôù.

(òì-ôé 'ùîåòåú åñéôåøéí')

  øöéúé ìùàåì

òí äøá îðçí-îòðãì âìéöðùèééï øá îåòöä î÷åîéú îòìä àôøéí åøá àæåøé á÷òú äéøãï

àðé òåáã áòáåãä úåáòðéú, ùîúçéìä îå÷ãí ááå÷ø åîñúééîú áòøá. ëùàðé çåæø äáéúä ëáø àéï ìé ëåç ììëú ìùéòåø úåøä.

ëùí ùàãí àåëì áëì éåí, âí àí äåà òñå÷ îàåã áòáåãúå, ëê öøéê ìäéåú áøåø ìå ùîçåáúå ìä÷ãéù ëîä ã÷åú áéåí ììéîåã äúåøä.

àðùéí çåùáéí ùìéîåã úåøä äåà áäëøç ùéòåø òîå÷, àå ä÷ãùú îùê æîï àøåê ììéîåã. àéï äãáø ëê. ìîòùä, ìéîåã úåøä éåîé éëåì ìäúáèà âí áä÷ãùú ëîä ã÷åú ììéîåã úåøä. ëì àãí éëåì ìîöåà áîùê äéåí àú äã÷åú äñôåøåú äàìä ùàåúï äåà éëåì ìä÷ãéù ììéîåã äúåøä.

äîöá ùáå áðé-àãí òñå÷éí ìôøðñúí îáå÷ø åòã òøá, ðãåï áùåìçï òøåê (äøá, äìëåú úìîåã úåøä ôø÷ â äìëä ã). ð÷áò ëé àôùø ì÷ééí àú äöéååé "åäâéú áå éåîí åìéìä" àôéìå áìéîåã îåòè, ëîå ôø÷ àçã ááå÷ø åôø÷ àçã áìéìä, åáùòú äãç÷ éåëì ìöàú éãé çåáúå á÷øéàú ùîò ùçøéú åòøáéú.

äçùåá äåà ìäôðéí àú ðçéöåú äìéîåã äéåîé, åì÷áåò ìå æîï áîäìê äéîîä åâí ìòùåú '÷áéòåú áðôù' – äééðå ùáøåø ìàãí ëé äìéîåã äåà çì÷ îçééå, åëé ìà ééúëï ùéòáåø éåí áìé ìéîåã úåøä.

áéåí äùáú, ëùéù ìàãí éåúø àôùøåú, öøéê ìééçã æîï øá éåúø ììéîåã äúåøä.

øàåé ìãòú ëé îé ùòñå÷éí ëì äéåí áîñçøí, åáàîöò äéåí îôñé÷éí, åìåÌ ìã÷åú àçãåú, àú òéñå÷éäí åôåðéí ììéîåã úåøä – äìéîåã äæä é÷ø îàåã áòéðé ä', àôéìå éåúø îúåøúí ùì äòåñ÷éí áúåøä ëì äéåí ëåìå.

áòéãï äèëðåìåâé ùìðå àôùø ì÷áì áëì éåí ãáø úåøä ÷öø, ùéëåì âí äåà ìùîù îæåï ìðôù, åàôùø ìäôðéîå åìçéåú àéúå áîùê ëì äéåí.

  ôéðú ääìëä åîðäâ

'ùäçééðå' òì æðé ôéøåú

ùàìä: äàí öøéê ìáøê 'ùäçééðå' òì ëì æï ùì ôéøåú îàåúä îùôçä?

úùåáä: ðôñ÷ áùåìçï òøåê åáøî"à, åëï ôñ÷ àãîå"ø äæ÷ï: "ôøé ùéù áå îéðéí äøáä [áèòîéí ùåðéí àå áöáòéí ùåðéí], îáøê òì ëì îéï åîéï, ëâåï ùðé îéðé àâñéí àå úôåçéí, àå âåãâãðéåú, åàôéìå éù ìäí èòí àçã, ëâåï àãåîåú åùçåøåú".

äâø"à çåì÷ òì æä, åáîùðä áøåøä îöéò ìáøê òì îéï çãù ùèøí áéøëå òìéå, åìëååï ìäåöéà âí àú äôøé äæä. áéì÷åè éåñó ãåøù ùéäéå îéðéí àìå ùåðéí æä îæä "áùí åáîøàä åáèòí".

éù ìáøê 'ùäçééðå' òì ëì æï ùì ôéøåú äãø – ÷ìîðèéðåú, úôåæéí, àùëåìéåú, ôåîìåú åëãåîä. âí îé ùáéøê òì àùëåìéú öäåáä éáøê òì àùëåìéú àãåîä, îëéååï ùæðéí àìä ðáãìéí ááéøåø áöáòí.

ëîå-ëï éù ìáøê 'ùäçééðå' òì æðé àáå÷ãå äðáãìéí æä îæä áîøàí, ëâåï 'àèéðâø' å'àñ'.

òì æðéí ùì úôåæéí, ëîå 'ùîåèé' å'åìðñéä', àéï ìáøê òì ëì àçã åàçã, îëéååï ùäàãí îï äùåøä àéðå îáçéï ëì-ëê áäáãì ùáéðéäí. àáì òì 'úôåæ ãí' éù ìáøê.

ìéîåï àéðå ðàëì ëîåú ùäåà, åàéï äãøê ìàåëìå ëùäåà ìòöîå, åáìàå äëé äìéîåï îöåé áîùê ëì äùðä. òì ëï àéï îáøëéí òìéå 'ùäçééðå'.

ôéøåú ÷éõ äîéåáàéí áçåøó îàøöåú ùáäï òëùéå ÷éõ, àôùø ìáøê òìéäí àí àéðí îöåééí ëì äæîï. åéù ðîðòéí îìáøê áðéîå÷ ùàéï áäí ùîçä.

î÷åøåú: ùå"ò åøî"à ñé' øëä ñ"ã, åîùð"á ùí. ÷éöåùå"ò éì÷åè éåñó ùí ñ"å. ñãø áøëú äðäðéï ôé"à ñé"ã. áãé äùìçï ñé' ñâ ñ"÷ è. ùòøé äáøëä ôë"â äò' 326, åò"ò ùí ô"ë ñé"ã. ùòøé äáøëä ô"ë ñé"è.

  çééí éäåãééí

ìà îååúøéí òì ùåí éìã

"àúâøé äãåø àéðí ãåîéí ìàúâøé äãåøåú ä÷åãîéí. ëéåí ðòøéí áòìé öøëéí çéðåëééí îéåçãéí öøéëéí ì÷áì äðâùä îåúàîú"

äåà äéä ø"î öòéø áéùéáä ÷èðä. îäø îàåã äáçéï ëé áëì ëéúä éù áçåøéí ùàéðí îöìéçéí ìäúçáø ììéîåãéí. "äéå ìäí ôðéí òöåáåú åçåñø òðééï áðòùä ñáéáí. àúä îãáø àéúí å÷åìè ùäí ôùåè ìà àéúê, ëîå öòéø éùøàìé ùðëðñ ììîåã áëéúä ùáä ãåáøéí ñéðéú. äúñëåì ùìäí äéä âãåì".

äîöéàåú äæàú âøîä ìàáøê äöòéø, ùäéä àæ áàîöò ùðåú äòùøéí ìçééå, ì÷åí åìòùåú îòùä – ìä÷éí îñâøú îéåçãú ìúìîéãé éùéáä äîú÷ùéí ìäùúìá áéùéáä øâéìä. "äúçìúé áçãøåï æòéø ááðé-áø÷", äåà îñôø. "äéå ìé àøáòä áçåøéí áìáã. äáðúé ùàðé æ÷å÷ ìëìéí î÷öåòééí. ìîãúé àáçåï åäúî÷öòúé áúçåí äçéðåëé. ääöìçä äáéàä òåã úìîéãéí, òã ùäçìèðå ìòáåø ìàìòã, áùì äéëåìåú ìäúøçá ùí. ëéåí éù ìðå îòøëú îåñãåú äîöéìä ðôùåú øáåú".

éù îòðä

æäå äøá ùîòåï øååç (50), äòåîã áøàù øùú 'àäì àùø', îòøëú îåñãåú äîòðé÷ä îâååï îñâøåú ìðòøéí çøãéí áòìé öøëéí çéðåëééí îéåçãéí. àí áòùåøéí ä÷åãîéí äðòøéí äììå ìà îöàå àú î÷åîí, åøáéí îäí ðôìèå ìøçåá, äøé ùëéåí éù ìäí îòðä çí åîåúàí, ùáå äí ôåøçéí åâãìéí éäåãéí éøàé-ùîééí, äîùúìáéí äéèá áçáøä.

"äîñåøú äùîä àú äãâù òì ìéîåã äâîøà òåáøú îãåø ìãåø, åàðçðå öøéëéí ìäîùéê àåúä âí áãåøðå", îèòéí äøá øååç. "òí æä, àúâøé äãåø àéðí ãåîéí ìàúâøé äãåøåú ä÷åãîéí. ëéåí ðòøéí áòìé öøëéí çéðåëééí îéåçãéí öøéëéí ì÷áì äðâùä îåúàîú, ëãé ùâí äí éáéðå àú äâîøà. àðçðå øåàéí áîåçù ëé áî÷åí ùáå éù éåúø äðâùä åäúàîä, éù éåúø àäáä ììéîåã".

òáåãä ôøèðéú . "äáðúé ùàðé æ÷å÷ ìëìéí î÷öåòééí". äøá øååç áùéçä òí úìîéã

ìäúòìí îä'úãîéú'

äøá øååç àåîø ëé ìòéúéí ÷øåáåú ä÷åùé äåà áùëðåò ääåøéí ùáðí æ÷å÷ ìîñâøú äîåúàîú ìöøëéå. çìåîí äéä ëé áðí éäéä úìîéã îöèééï áéùéáä îáå÷ùú. ìà ÷ì ìäí ìäôðéí ëé âí àí é÷áìåäå áéùéáä ëæàú, äéà ìà úúàéí ìå, åäúåöàä úäéä ëåàáú. "áøâò ùääåøéí î÷áìéí æàú, åîùãøéí àú äîñø ðëåï ìðòø, äåà îáéï æàú îäø. äðòø öøéê ìùîåò îäåøéå ëé äëé çùåá ùéìîã áî÷åí äîúàéí ìå. îäðéñéåï àðé éëåì ìåîø ùàçøé ëîä éîéí áéùéáä äðòø ëáø àéðå òñå÷ ëìì áîçùáåú òì úãîéú. æä ôùåè ìà îòðééï àåúå. äåà ðäðä åèåá ìå, åæä äòé÷ø áùáéìå!".

åàéê îöìéçéí ìäàäéá àú ìéîåã äâîøà òì ðòø ëæä? äøá øååç îñáéø: "àðçðå òåøëéí ìîéãä îåúàîú ìëì áçåø, ùéåëì ì÷ìåè àú äìéîåã ìôé øîúå. éù ðòøéí ùöååú ääåøàä ùìðå òåáã àéúí áàåôï ôøèðé, åéù ùäìéîåã äåà á÷åðñôè ëéúúé îåúàí".

:
ôúéçú ùðä. ìîòìä îùáòÎîàåú úìîéãéí

ìæäåú ÷åùé áæîï

òì çáéìú äñéåò äðéúðú ìðòøéí àôùø äéä ø÷ ìãîééï áãåø ä÷åãí. "àðçðå òåáãéí òì äãéîåé äòöîé ùì äðòø", àåîø äøá øååç. "ìòéúéí öøéê ìèôì á÷ùééí áäáðú äð÷øà ùìà èåôìå ááéú äñôø äéñåãé. îåáï ùðéúðú âí úîéëä ôñéëåìåâéú î÷öåòéú. ëì äîòðéí äàìä îàôùøéí ìúú ìúìîéã ëìéí ììîéãä åìçååééú äöìçä, ùäééúä çñøä ìå".

åàéê äåøéí éëåìéí ìæäåú àú îöá áðí îáòåã îåòã? "áëéúåú äâáåäåú éåúø áúìîåã úåøä ëáø àôùø ì÷áì úîåðä áøåøä éåúø", îáäéø äøá øååç. "àí øåàéí ùäéìã 'îàáã àú òöîå' áìéîåã äâîøà, öøéê ìáøø àú äñéáåú ìëê. ìôòîéí éù ìéìã éëåìåú ìîéãä, àáì áòéåú ááéú àå áçáøä ôåâòåú áéëåìúå ìäúøëæ áìéîåã".

áòùøú îåñãåúéå ùì äøá øååç îúçðëéí ëéåí ìîòìä îùáò-îàåú úìîéãéí, îëì äçåâéí áöéáåø äçøãé. "àéï ãáø äîñá ìðå àåùø îîøàä òåã áåâø åòåã áåâø äî÷éîéí îùôçä", àåîø äøá øååç áñéôå÷. "æéäåé îå÷ãí, éã úåîëú, äúòìîåú î'îä éâéãå', àäáä åäðâùä – éëåìéí ìäöéì âí àú äéìã ùìëí".