.jpg)
îñ' 1339, òøá ùáú-÷åãù ôøùú úöà, é"â áàìåì ä'úùò"á (31.08.2012)
éåöà ìàåø òì-éãé öòéøé àâåãú çá"ã - äîøëæ (ò"ø)
ú"ã 14 ëôø çá"ã 60840, èì' 072-2770100, ô÷ñ: 03-9606169
òåøê: îðçí áøåã Ÿ éå"ø: äøá éåñó éöç÷ äëäï àäøåðåá
òîãä ùáåòéú
ìòùåú úùåáä îúåê ùîçä
äáòù"è åúìîéãéå ìéîãå ùâí úùåáä éëåìä ìäéòùåú îúåê ùîçä, åàó ìäéåú îìåÌåä áøé÷åã ðìäá, åàéï ñúéøä áéï äãáøéí
áéåí øáéòé áùáåò äáà éçåì äéåí äâãåì ç"é áàìåì, éåí äåìãúí ùì ùðé äîàåøåú äâãåìéí ùì úåøú äçñéãåú: äáòì-ùí-èåá, îééñã äçñéãåú äëììéú (ðåìã áùðú úð"ç), åøáé ùðéàåø-æìîï îìàãé, áòì äúðéà åäùåìçï-òøåê åîééñã çñéãåú çá"ã (ðåìã áùðú ú÷"ä).
âãåìé äçñéãåú ëéðå àú äéåí äæä ç"é áàìåì, îùåí ùäåà îçéä àú çåãù àìåì. äçéåÌú äîéåçãú ùäáéàä äçñéãåú îôéçä øåç-çééí âí áçåãù àìåì òöîå, åîàôùøú ìðå ìú÷ï àú ãøëéðå åìäú÷øá ìàáéðå ùáùîéí îúåê ùîçä åàäáä.
àá åîìê
çåãù àìåì äåà çåãù äúùåáä. äðèééä äèáòéú äéà ì÷ùø úùåáä òí àååéøä ÷åãøú, øöéðéú òã àéîä; áëé, ñéâåôéí åúòðéåú, ðôù îîåøîøú åîéåñøú. àåìí äçñéãåú ìéîãä ùâí äúùåáä éëåìä ìäéòùåú îúåê ùîçä, åàó ìäéåú îìåÌåä áøé÷åã ðìäá, åàéï ñúéøä áéï äãáøéí.
çéé äéäãåú áðåééí òì àéæåï ðëåï áéï éøàä åàäáä. àäáä ùàéï òîä éøàä òìåìä ìâøåí æìæåì á÷éåí äîãåéé÷ ùì äúåøä åäîöååú; àê éøàä ùàéï òîä àäáä ðåèìú îäàãí àú äçãååä åîùøä ÷ãøåú.
ääúééçñåú ùìðå ëìôé ä÷á"ä îåøëáú îùéìåá äâéùåú. àðçðå àåîøéí: "àáéðå îìëðå". 'àáéðå' – îñîì ÷øáä, ëîå àá øçåí åàåäá; 'îìëðå' – îééöâ éøàä, ëîå äéøàä ùäòí çù ëìôé äîìê. ëê àðçðå ôåðéí àì ä÷á"ä áùúé äúçåùåú äàìä – àá øçåí îæä åîìê âãåì åðåøà îæä.
åáëì-æàú, äàäáä äéà äâåáøú. äéà äëåç äîðéò äòé÷øé áçéé äéäåãé. âí áçéðåê àîøå çæ"ì ùäúîäéì äðëåï ùì ùúé äâéùåú äåà "ùîàì ãåçä åéîéï î÷øáú". àîðí öøéê ùéäéä âí 'ùîàì ãåçä', àáì àú äãçééä åääøúòä àðçðå òåùéí áéã ùîàì, áéã äçìùä éåúø; åàéìå àú ä÷éøåá åäàäáä àðçðå îáèàéí áòåöîä äâãåìä éåúø, áéã äçæ÷ä, éã éîéï.
ìééùí àú ãøê äáòù"è
æå äãøê ùâéìå äáòù"è åúìîéãéå. äí äøòéôå èì ùì úçééä òì äòí äòééó, äãååé åäî÷åèá. áàäáú-éùøàì àîéúéú çéîîå àú ðôùåúéäí ùì äîåðé áéú-éùøàì. áàåø äòîå÷ ùì äçñéãåú çùôå ôï çãù áçéé äúåøä åäîöååú. äí ìéîãå àéê àôùø ìäú÷øá àì ä÷á"ä òì-éãé ÷éåí îöååä áçîéîåú åáúåí-ìá; àéê àôùø ìäúòìåú ìîãøâä òìéåðä òì-éãé îéãåú èåáåú åúôéìä æëä.
ãøëå ùì äáòù"è éù áä îæåø âí ìúçìåàé ãåøðå. ëëì ùðìîã ìééùí àú ãøê äáòù"è – áàäáú-éùøàì, áìéîåã æëåú òì éäåãéí – úâáø äàçãåú áúåê äòí åéú÷øáå òåã äîåðéí ìàåø äúåøä åîöååúéä.
ç"é áàìåì äåà éåí æëàé, ùáå ðúçæ÷ áäìéëä áãøê äáòù"è, åðúôìì ì÷á"ä ùëáø ú÷åééí äáèçúå ùì äîìê äîùéç ìáòù"è ëé éáåà 'ìëùéôåöå îòééðåúéê çåöä'. äîòééðåú ëáø ðôåöå áëì ÷öååé úáì, åìà ðåúø àìà ùúáåà äâàåìä äàîéúéú åäùìîä áîäøä áéîéðå.
.jpg)
öéåðå ùì äáòù"è áîæ'éáåæ' ùáàå÷øàéðä. îôéç øåçÎçééí áàìåì (öéìåí: ùøåï âåùï)
éù çãù
àéøåòé ç"é áàìåì
ìøâì ç"é áàìåì, éåí äåìãúí ùì äáòù"è åùì øáðå äæ÷ï, áòì äúðéà åäùåìçï-òøåê, éäéå á÷äéìåú çá"ã åááúé-çá"ã áøçáé äàøõ äúååòãåéåú çñéãéåú. äöéáåø îåæîï.
÷îçà ãúùøé
äëåì îëéøéí àú îðäâ '÷îçà ãôñçà', ùîèøúå ìñééò ìðæ÷÷éí ì÷øàú çâ äôñç, àåìí âí çâé úùøé äîú÷øáéí îçééáéí äåùèú éã òåæøú ìîùôçåú äðæ÷÷åú. áúé-çá"ã áøçáé äàøõ ðòøëéí ìîáöòéí îéåçãéí ùì çìå÷ú îöøëé îæåï ìîùôçåú äàìä, ëãé ìàôùø ìäï ìçâåâ àú çåãù äçâéí ëøàåé. ìðåëç äîöå÷ä äâåáøú çùåá ìúøåí áòéï éôä åìçùåá òì äîùôçåú ùáìé òæøúðå éú÷ùå ìçâåâ àú äçâéí ëøàåé.
÷øá ñåìèï éò÷åÌá
ùìåùéí ùðä îìàå ì÷øá òì ñåìèï éò÷åÌá, ùîîðä ðòãøéí òã äéåí äæä éäåãä ëõ, æëøéä áàåîì åöáé ôìãîï. çáøéäí éæîå äåöàú ùéø îéåçã, 'ä÷øá òì ñåìèï éò÷åÌá', ááéöåò àøéàì æéìáø, áùàéôä ìòåøø "äúòåøøåú ìîèä áëãé ìéöåø äúòåøøåú ìîòìä". ôøèéí áèì' 054-6603352.
æäéøåú áãøëéí òí ãåãå
äåôéòä äô÷ä çãùä (îñ' 17) áñãøä áâï ùì ãåãå, äîéåçãú ëåìä ìæäéøåú áãøëéí. 22 ùéøéí ùëúáä àåøéú åâðôìã, ùéøä åîùç÷: ãåãå ôéùø. èì' 1-700-704120. http://www.judaica-il.com/site..
ùìçï ùáú
ìøúåí àú äéöø
éù ãáøéí ùîöã òöîí äí ùìéìééí, åäùàéôä äò÷øåðéú äéà ùìàãí ìà éäéä ëìì òñ÷ àéúí, åáëì-æàú éù îöáéí ùîùúîùéí áäí. ãåâîä îåáä÷ú ìëê îåôéòä áúçéìú ôøùúðå.
äúåøä îúàøú îöá ùáùòú îìçîä àãí øåàä á÷øá äùáåééí "àùú éôú úåàø", åäåà çåù÷ áä åøåöä ì÷çú àåúä ìàéùä. äúåøä ðåúðú ëîä äåøàåú àéê éäåãé éëåì áñåôå ùì úäìéê ìùàú àéùä æå. àåîøéí çæ"ì: "ìà ãéáøä úåøä àìà ëðâã éöø äøò". äúåøä éåãòú ùàí ìà éúéøå ìàãí àú äãáø, éòùä àåúå áàéñåø, åìëï äéà ðåúðú ìå ãøê ìòùåú æàú áäéúø.
âàååä – ëï àå ìà?
ãáø ãåîä àðå îåöàéí áòðééï äâàååä. áãøê ëìì äàãí öøéê ììëú áãøê äîéöåò – ìà ìäéåú ÷îöï àê âí ìà ôæøï, ìà ìäúäåìì àê âí ìà ìäéåú îãåëà. àåìí áòðééï äâàååä äùàéôä äéà ùìàãí ìà úäéä âàååä ëìì, "àôéìå î÷öúä", ëìùåï çæ"ì. îîàîøé çæ"ì àìä òåìä ùäâàååä äéà ãáø ùìéìé áúëìéú.
òí æä ðàîø ù"úìîéã-çëí öøéê ùéäà áå àçã îùîåðä áùîéðéú" ùì âàååä. ëé àí ìà úäéä áå ÷öú äâáäú äìá àìà éøâéù ôçåÌú åùôì ìâîøé, ìà éäéä ìå ãçó ìòáåã àú äáåøà, ëé éàîø áìéáå, îé àðé åîä òøëä ùì òáåãúé. ãåå÷à ëùéøâéù ÷öú àú òøëå åîòìúå éøöä ìòáåã àú äáåøà åìäúòìåú.
öåøê áúçéìú äòáåãä
àáì àéê îééùáéí àú äñúéøä áéï ùúé ääåøàåú äîðåâãåú äàìä, îöã àçã ùìéìä îåçìèú ùì âàååä, åîöã ùðé äîìöä ùúäéä áàãí "àçã îùîåðä ùáùîéðéú" ùì âàååä?
àçã äáéàåøéí äåà ùùúé ääåøàåú äàìä ðàîøå ìùðé ùìáéí áòáåãú äáåøà. ëàùø äàãí òåîã áãøâä òìéåðä, ëé-àæ òìéå ìùìåì àú äâàååä áúëìéú, ëé áàîú äéà ãáø ùìéìé ìçìåèéï; àåìí ëùòãééï äåà áúçéìú äòáåãä àéï îðåñ îìäùúîù áîòè âàååä ëãé ìãçåó àåúå ìòáåã àú äáåøà åìîðåò îîðå ìäøâéù ùàéï òøê ìòáåãúå.
úåòìú îëì ãáø
ðîöà àôåà ùâí ãáø áìúé-øöåé îðöìéí ìôòîéí ìöåøê òáåãú äáåøà, ëé îëì ãáø öøéê ìäôé÷ úåòìú áòáåø ä÷ãåùä. åäøé ãáøéí ÷ì-åçåîø: àí îòðééðéí ùì ÷ãåùä éëåìéí ìäúôúç ãáøéí áìúé-øöåééí, òì-àçú-ëîä-åëîä ùîãáøéí ùìéìééí éëåìéí ìäôé÷ úåòìú ìòðééðé ä÷ãåùä.
æå öøéëä ìäéåú âéùúå ùì äàãí ëìôé ôéúåéé äéöø. òì äàãí ìãòú ùâí äéöø ðåòã áñåôå ùì ãáø ì÷ãí àú òðééðé ä÷ãåùä, åëùäàãí øåàä ùäéöø îúâáø, äåà öøéê ìøúåí àú äéöø òöîå ìòáåãú ä'. åæä îä ùàîøå çæ"ì: "ìà ãéáøä úåøä àìà ëðâã éöø äøò" – äöåøê á'ãéáøä úåøä' äåà ãåå÷à áùòä ùéù çùù ìäúâáøåú éöø äøò, åàæ äúåøä ðåúðú ëåç ùìà ìååúø ìå àìà ììçåí áå, åòã ùé÷åééí "åùáéú ùáéå" – ì÷çú àú äéöø òöîå á'ùáé' åìäùúîù áå ìòáåãú äáåøà.
(úåøú îðçí ëøê â, òî' 150 åàéìê)
îï äîòééï
ëìàééí
öòø áòìé-çééí
"ìà úçøåù áùåø åáçîåø éçãéå" (ãáøéí ëá,é). äùåø äåà îîòìé äâéøä åìåòñ ëì äæîï, åäçîåø àéðå îòìä âéøä. ðãîä ìçîåø ùäùåø àåëì ëì äæîï áòåã äåà øòá åîúòðä. ìëï øúéîúí éçã ìîçøùä äéà öòø áòìé-çééí.
(øáé éåñó ÷àøå)
ëåçåú ìà ùååéí
ä÷á"ä çåîì òì ëì îòùéå åáøéåúéå. ìçîåø àéï ëåç ìâøåø àú äîçøùä ëîå äùåø, åäåà öøéê ìäúàîõ îòì ìëåçåúéå. ìôéëê àîøä úåøä "ìà úçøåù áùåø åáçîåø éçãéå".
(àáï òæøà)
ìáøåø àú äçáøéí
äùåø èäåø åäçîåø èîà. äúåøä îöååä ùìà ìçáø éçã èäåø åèîà. éù áæä øîæ ùàãí öøéê ìáøåø äéèá àú çáøéå.
(áòì äèåøéí)
ùðé èòîéí
áñôøé çñéãåú îåáàéí ùðé èòîéí ìàéñåø æä: ëãé ùä÷ìéôä ('çîåø') ìà úéð÷ îä÷ãåùä ('ùåø'), åùìà ìòøá àú äâáåøåú ('ùåø') òí äçñãéí ('çîåø'). ùúé äãòåú äàìä î÷áéìåú ìîçìå÷ú äøàùåðéí: äøîá"í ôåñ÷ ùäàéñåø àéðå àìà áçéáåø îéï èäåø òí îéï èîà, åæä îúàéí ìèòí ùä÷ìéôä ìà úéð÷ îä÷ãåùä, åàéìå äøà"ù ñáåø ùäàéñåø äåà âí áèäåø òí èäåø åèîà òí èîà, åæä úåàí àú äèòí ùìà ìòøáá îéãåú îðåâãåú.
(äøáé îìéåáàååéèù)
òøáåá îöååú åòáÅøåú
"ìà úæøò ëøîê ëìàééí, ôï ú÷ãù äîìàä äæøò àùø úæøò" (ãáøéí ëá,è). ùìà úòùä îöååú åòáÅøåú éçã, ëâåï ìúú öã÷ä åáúåê ëê úáééù àú çáøê, àå ììîåã úåøä åìäúâàåú, "ôï ú÷ãù äîìàä äæøò" – ùìà éúâòì äèåá ùàúä òåùä.
(äçéã"à)
äúëììåú äîéãåú
"âãéìéí úòùä ìê" (ãáøéí ëá,éã). îôøù øù"é: "àó îï äëìàééí". öîø åôùúï øåîæéí ìçñã åâáåøä, åìëï àéï ìòøáá àåúí. àìà ùæä áòðééðé äòåìí, ùàæ äîéãåú äàìä îðåâãåú æå ìæå, àáì á÷ãåùä åá÷éåí îöååä, ùâãøäÌ áéèåì ì÷á"ä, àôùø ìôòåì äúëììåú äîéãåú æå áæå.
(ì÷åèé ùéçåú)
ùîéøú äâáåìåú
ëìàé ÷ø÷ò åëìàé áäîä àñåøéí àó áî÷åí îöååä, ëé èòí äàéñåø áäí äåà ùìà ìáèì àú âáåìåú äáøéàä ù÷áò ä÷á"ä, òì-éãé äøëáú îéðéí ðáãìéí, äîåìéãéí îéï çãù åîùåðä. áòðééï æä àéï äáãì áéï òðééðé äòåìí åáéï îöååä å÷ãåùä, ùëï áëì àåôï àñåø ùéúáèìå äâáåìåú äàìä.
(äøáé îìéåáàååéèù)
àîøú äùáåò
àáÅãú äðôù
äáòù"è åúìîéãéå ãâìå á÷éøåá ëì éäåãé, âí îé ùðúøç÷ îãøê äúåøä. ëðâãí äéå ùèòðå ùäçñéãåú îáéàä ãøëéí çãùåú, åëé éù ìäúøç÷ îäçåèàéí åìà ì÷øáí.
á÷äéìä àçú, ùáä äúòåøø åéëåç áòðééï æä, äâéá äøá ùàéï æä çéãåù ùì äçñéãåú. äåà öéèè îäùì"ä (ñôøå ùì øáé éùòéä äìåé äåøáéõ) ùìåîã æàú îäôñå÷ "ìà úøàä àú ùåø àçéê àå àú ùÒÅéåÉ ðéãçéí åäúòìîú îäí". àåîø äùì"ä: àí äúåøä îæäéøä áàáÅãú îîåï, òì-àçú-ëîä-åëîä ùéù ìôòåì ìîðéòú àáÅãú äðôù. ëùøåàéí éäåãéí äòìåìéí ìäéåú 'ðéãçéí' éù ì÷ééí 'äùá úùéáí' åìäçæéøí ìçé÷ òí-éùøàì.
ôúâí çñéãé
ùáç åèòðåú
"øáéí ðåäâéí ìùáç àú òöîí åìáåà áèòðåú àì ä÷á"ä. éù ìðäåâ ìäôê – ìùáç àú ä÷á"ä åìáåà áèòðåú àì òöîðå" (äáòù"è)
îòùä ùäéä
ñéôåø çééí
àú áé÷åøå äøàùåï àöì äáòì-ùí-èåá òùä äéìã îðçí-îòðãì áäéåúå áï úùò. àáéå, úåùá äòéø åéèáñ÷ ùáøåñéä äìáðä, äéä îî÷åøáé äáòù"è, åëàùø áðå âãì îòè åäéä éëåì ìäöèøó àìéå ìîñò äàøåê òã îæ'éáåæ', ì÷çå äàá òîå àì äáòù"è.
çìôå ùðéí, äéìã äéä ìðòø åáà áëåçåú òöîå àì äáòù"è. äåà áà ìîæ'éáåæ' áéåí ùéùé áöäøééí åôðä ìàëñðéä, ëãé ìäúëåðï ì÷øàú äùáú. ãøëå ùì äáòì-ùí-èåá äééúä ì÷áì àú äùáú áùòä îå÷ãîú áòåã äéåí âãåì, àåìí äðòø îðçí-îòðãì òãééï äéä òñå÷ áäëðåúéå. ùìà ëøâéì, äôòí äîúéï äáòù"è ùòä àøåëä òã ùäåôéò äðòø, åàæ äçì áúôéìú ÷áìú ùáú.
áîùê äùáú ìà ãéáø äáòù"è àì äðòø îàåîä, àåìí ìàçø öàú äùáú áé÷ù ùúìîéãéå äâãåìéí äîâéã îîæøéèù åøáé éò÷á-éåñó îôåìðàä ééëðñå àìéå òí äðòø. áîòîã ùìåùúí ôúç äáòù"è åäçì ìñôø ìôðéäí ñéôåø îòùä úîåä åòúéø øîæéí. äúìîéãéí äáéðå òã îäøä ëé àéï æä ñéôåø áìáã, àìà äñéôåø äæä îù÷ó àú ëì éîéå ùì äðòø îòðãì äòåîã òîí, îéåí ìéãúå åòã éåí ôèéøúå.
çøãä ðôìä òì äùìåùä. ÷åãí éöéàúí îï äçãø ìçù äáòù"è áàåæðå ùì äîâéã îîæøéèù ëé îøàäå äçéöåðé ùì äðòø îèòä. äåà ðøàä öòéø ùî÷ôéã òì çéöåðéåúå åòì äåôòä ðàä, àáì áúåê-úåëå äåà ùôì ìâîøé áòéðé òöîå. ääéãåø äçéöåðé àéðå àìà îñååä ùðåòã ìäñúéø àú ÷ãåùúå ùì äðòø åàú äúáèìåúå äîåçìèú ì÷á"ä.
ìàçø éöéàúí îçãøå ùì äáòù"è ùåççå áéðéäí äùìåùä. äîâéã àîø ëé äåà äáéï àú äîòùä òã úåîå. øáé éò÷á-éåñó àîø ëé äåà îáéï àú çöéå ùì äñéôåø áìáã. åàéìå äðòø îòðãì àîø ùäöìéç ìäáéï àú äñéôåø òã àåúå éåí áìáã, àáì àéï äåà îáéï àú àùø äåà öåôï áàùø ìòúéãå.
òáøå ùðéí, äðòø äöòéø âãì åäéä ìøáé îðçí-îòðãì îååéèáñ÷, îçáø äñôø 'ôøé äàøõ'. ìàçø äñúì÷åú äîâéã îîæøéèù äéä îâãåìé îðäéâé äçñéãåú, åúìîéãéí øáéí äñúåôôå áöéìå.
ôòí àçú àéøò ùøáé îðçí-îòðãì çìä åîçìúå äçîéøä åäìëä, òã ùîöáå ðçùá àðåù. äåà ùëá òì òøù ãååéé, äëåì ñáéáå ä÷éîå ÷åì æò÷ä, áåëéí áîø-ìéáí òì äöãé÷ äòåîã ìäñúì÷ îï äòåìí áèøí òú. ôúàåí äúòåøø øáé îðçí-îòðãì, äáéè ñáéá åøàä àú äáëé åäãîòåú åàîø: "àì ãàâä, òì-ôé äñéôåø ùñéôø ìé äáòù"è éåãò äððé ùòãééï öøéê àðé ìäéåú áàøõ-éùøàì".
àëï, ëê äéä. øáé îðçí-îòðãì äçìéí îîçìúå, åæîï ÷öø ìàçø îëï éöà áîñòå ìàøõ-éùøàì, áòìééú äçñéãéí äéãåòä áùðú ú÷ì"æ (1777).
áãøëå ìàøõ-éùøàì òáø ìéã äòéø ôåìðàä åáé÷ù îäùééøä ìòöåø åìäéëðñ ìá÷ø àú äöãé÷ øáé éò÷á-éåñó, îçáø äñôø 'úåìãåú éò÷á éåñó'. ëãøëå, øáé îðçí-îòðãì äéä ìáåù áäéãåø, äçæé÷ î÷èøú áôéå, åëê äúééöá áôúç çãøå ùì øáé éò÷á-éåñó. äåà àó ìà çâø àáðè, ëðäåâ áëðéñä àì öãé÷.
î÷åøáéå ùì äöãé÷ ìà éãòå îéäå äàåøç, åìëï äæäéøå àåúå: "ãò ëé àúä òìåì ìäéðæ÷, ùëï øáðå î÷ôéã òì äðëðñéí àìéå áìé ìáåù îúàéí". àåìí øáé îðçí-îòðãì ìà ùòä ìãáøéäí åðëðñ ìîøåú äàæäøä.
äöãé÷ îôåìðàä ÷éáìå áçáéáåú øáä, åîéã ùàì: "äàí òëùéå àúä ëáø îáéï àú ëì äîòùä ùñéôø ìðå äáòù"è?". øáé îðçí-îòðãì äùéá: "ëòú îáéï äððé àú ëì äñéôåø"...
"äàí äáðú ùáãøê ìàøõ-éùøàì òìéê ìá÷øðé?", ùàì øáé éò÷á-éåñó.
"àëï, åæå äñéáä ùáàúé àìéëí", òðä øáé îðçí-îòðãì.
"àí-ëï", äåñéó åùàì øáé éò÷á-éåñó, "áàéæä ùìá áñéôåø àúä ëáø òåîã?". ëàï ðàðç øáé îðçí-îòðãì åàîø: "îäñéôåø ëáø ðâøò éåúø îîçöéú"...
äùðééí ùåççå òåã æîï øá áðòéîåú âãåìä, åëùòîãå ìäéôøã ìéååä øáé éò÷á-éåñó àú øáé îðçí-îòðãì òã àëñðééúå. ëùçæø äöãé÷ ìáéúå ùàìåäå î÷åøáéå: "îä èéáå ùì àéù æä, àùø ðëðñ àì äøáé áìáåù äãåø, î÷èøú áôéå åáìé àáðè, åäøáé ìà ä÷ôéã òìéå ëìì?!".
äùéá äöãé÷ îôåìðàä ìúìîéãéå: "îùì ìîä äãáø ãåîä, ìîìê ùäééúä ìå îøâìéú é÷øä åáé÷ù ìùåîøä áî÷åí äèåá áéåúø, ùáå ìà éäéä çùù ùîà éâðáåä. îä òùä? èîï àåúä áâì àùôä, ùëï ìà éòìä òì ãòú ùåí âðá ìçôù àåúä ùí.
"åëê ðåäâ âí øáé îðçí-îòðãì îååéèáñ÷. îéãä é÷øä éù ìå åùôìåú-øåç àîéúéú ùîä, åäåà çøã åãåàâ ùìà ééèôì àìéå äéöø áëì îéðé úçáåìåú åéëðéñ áìéáå äúðùàåú åâàååä. òì-ëï äçìéè ìäçáéàä áî÷åí ùàôéìå äéöø ìà çùá òìéå – áäúðäâåú ùðøàéú ëâàååä åäúðùàåú. àáì ãòå, îúçú ìîñååä ääéãåø îñúúøú ùôìåú-øåç àîéúéú".
åàëï, òã ñåó éîéå ðäâ øáé îðçí-îòðãì ìçúåí ÷åãí ùîå àú äîéìéí "äùôì áàîú".
(ìøâì ç"é áàìåì, éåí äåìãúí ùì äáòù"è åáòì äúðéà)
ìåîãéí âàåìä
âìåú ùì 'øâò ÷èåï'
äâìåú îåâãøú áðáåàú éùòéä (ðã,æ-ç) òæéáä ùä÷á"ä òæá àåúðå ìøâò ÷èï: "áøâò ÷èÉï òæáúéê åáøçîéí âãåìéí à÷áöê. áùöó ÷öó äñúøúé ôðé øâò îîê, åáçñã òåìí øéçîúéê, àîø âåàìê ä'". äùàìä äîúòåøøú îéã äéà, àéê àôùø ìäâãéø âìåú áú àìôééí ùðéí 'øâò ÷èåï'?
ôøùðé äúð"ê ðåúðéí ëîä åëîä úùåáåú. øù"é îñáéø ùäôñå÷éí áàéí ìáèà àú ääáãì äîäåúé áéï äâìåú ìâàåìä. äâìåú æîðéú áìáã, åàéìå äâàåìä úäéä ðöçéú: "åáçñã òåìí – ùéú÷ééí òã òåìí". áøåç ãåîä îñáéø äîöåãú ãåã: "áøâò ÷èÉï òæáúéê – äòÄæáåï ùòæáúéê ìà äéä ø÷ øâò ÷èï îåì ä÷éáåõ ùà÷áöê, ëé áøçîéí âãåìéí úäéä åúúîéã ìàåøê éîéí".
äøã"÷ ëåúá: "àó-òì-ôé ùàøëå éîé äâìåú, ëåìí éäéå ðçùáéí ëøâò ÷èÉï ëðâã äøçîéí ùéäéå âãåìéí ëùà÷áöê... àåúí äéîéí äí øâò ëðâã éîé äèåáä".
äñúø ùì øâò
àåìí äàáøáðàì àéðå î÷áì ôéøåù æä. äåà î÷ùä: "áîä ùàîø 'áøâò ÷èÉï òæáúéê', åàîø 'áùöó ÷öó äñúøúé ôðé øâò îîê', åôéøùå áå: áîòè ÷öó – ëé äðä äîàîøéí ääí áìúé öåã÷éí, ìôé ùòæéáú äùí éúáøê àú òîå áâìåú ìà äéä øâò ÷èï ëé àí ùðéí øáåú! åìà äéä òåðùí áùöó (îòè) ÷öó – ëé àãåï ëì äðáéàéí àîø òìéå: îä çøé äàó äâãåì äæä".
ìëï äàáøáðàì îôøù àú äôñå÷ àçøú: "äðä äîôøùéí ôéøùå 'øâò ÷èÉï' òì äæîï äîåòè, åëï 'áùöó ÷öó'. åàí äãáø ëï, àéï øàåé ìôøùå òì æîï äâìåú, ëé øá äåà! ìà 'øâò ÷èï', åìà 'ùöó ÷öó'... àáì øàåé ùéôåøù: ááåà òìéäí öøä åöå÷ä áâìåú, îéã ä÷á"ä äéä îøçí òìéäí åîöéìí îï äëìéä, òì ãøê 'åàó âí æàú áäéåúí áàøõ àåéáéäí ìà îàñúéí åìà âòìúéí ìëìåúí'. åòì àåúå æîï îäöøåú áâìåú, ùäéä áìúé îúîéã åîåòè, òã áåà øçîé ùîéí, àîø äðáéà: 'øâò ÷èï' å'ùöó ÷öó'".
ëìåîø, òì-ôé äôéøåù äæä äâìåú òöîä àîðí àøåëä, àìà ùìà áëì äòú äøâéùå äñúø ôðéí çîåø, ëàéìå ä÷á"ä òæá àú áðé-éùøàì. äøâòéí äàìä ùì äöøåú äâãåìåú åäàéåîåú, îòáø ìòöí äâìåú, ùáäí äéä ðøàÆä ëàéìå ä÷á"ä îñúéø àú ôðéå ìâîøé – äí äéå áîùê 'øâò ÷èÉï' áìáã, åîéã ä÷á"ä çæø ìäöéì àú äòí.
âàåìä áøâò
äøáé îìéåáàååéèù îåöà áôñå÷ äæä ñéîåëéï ìúôéñä ùîöéàåú äâìåú æîðéú åàéðä ÷áåòä, åáøâò àçã àôùø ìäáéà àú äâàåìä. åëê äåà àåîø (äúååòãåéåú úùî"á, ëøê à òî' 40):
"îåáï ùäâàåìä öøéëä ìäéåú áàåôï ã'îéã äï ðâàìéï'. åîä ùøåàéí áôåòì ùðîöàéí òãééï áâìåú, äøé æä ø÷ áàåôï ã'áøâò ÷èÉï òæáúéê', îàçø ùáðé-éùøàì äúðäâå áàåôï ã'òæáðé'.
"åëììåú òðéï äâìåú äåà ìèåáúí ùì áðé-éùøàì, ëîáåàø áàâøú ä÷åãù (ñé' ëá) ùæäå 'ëîùì îìê âãåì åðåøà äøåçõ áëáåãå åáòöîå öåàú áðå éçéãå îøåá àäáúå, ëîå ùëúåá àí øçõ ä' öåàú áðåú öéåï' – àìà ùàéï æä áàåôï ãèåá äðøàä åäðâìä.
"åîàçø ùäñéáä ìæä ù'áøâò ÷èÉï òæáúéê' äéà îùåí ùäðäâú áðé-éùøàì äééúä áàåôï ã'òæáðé' – îåáï áôùèåú ùòì-éãé ùáðé-éùøàì ùáéí åôåðéí ìä÷á"ä (äéôê ääðäâä ã'òæáðé'), îúáèì úéëó åîéã äòðéï ã'áøâò ÷èÉï òæáúéê'.
"åîàçø ùëììåú òðéï äúùåáä äåà áùòúà çãà åáøâòà çãà [...] – îåáï ùáùòúà çãà åáøâòà çãà ùáéí áðé-éùøàì àì ä÷á"ä, åáãøê îîéìà îúáèì úéëó åîéã äòðéï ã'áøâò ÷èÉï òæáúéê', å'îéã äï ðâàìéï'".
øáðå äæ÷ï àîø: "àí àðçðå ñåáìéí ëì-ëê äøáä ùðéí îä'øâò ÷èÉï òæáúéê', îé éåëì ìúàø àú äîòìä äðôìàä ùì ä'áøçîéí âãåìéí à÷áöê'".
çééí éäåãééí
úìîéãé äáòù"è ðçùôéí
áùáåò ùòáø ðòøëä ááéú-ëðñú ááðé-áø÷ äúååòãåú çñéãéí öðåòä, ìøâì éåí ääéìåìà ùì àçã îúìîéãé äáòì-ùí-èåá. ìàéù îäîùúúôéí ìà äéä ÷ùø îùôçúé ìàåúå çñéã, ùùîå îåëø ø÷ ìòåñ÷éí áîç÷ø äçñéãåú. áøàù äùåìçï éùá äøá îðçí-îðãì åéæ'ðéöø, úåùá äòéø, åñéôø ñéôåøéí îåôìàéí òì áòì ääéìåìà, ìöã ÷åøåú çééå, ëôé ùãìä îîç÷øéí ùòøê áîøåöú äùðéí.
æå çåìéä ÷èðä áôòéìåúå ùì äøá åéæ'ðéöø ìäðöçú æëøí ùì úìîéãé äáòù"è, îééñã úåøú äçñéãåú, áîñâøú îëåï ùä÷éí ìôðé òùøéí åùáò ùðéí – 'ðçìú öáé – äôöú úåøú äçñéãåú åúåìãåúéä'. øáéí îàåúí úìîéãéí ùì äáòù"è ìà äéå îåÌëøéí, åçùéôúí åäðöçúí áàä áæëåú ôòéìåúå äîàåîöú ùì äøá åéæ'ðéöø åöååú äîëåï.
äæîø çæø ìùåøùéí
ìôðé ëîä ùáåòåú ðëðñ àì îùøãé äîëåï æîø éùøàìé îôåøñí. "øöéúé ìáøø ôøèéí òì ñáà-øáà ùìé, øáé ôéðçñ ùôéøà î÷åøéõ", áé÷ù äæîø. äñáà äéä îâãåìé úìîéãéå ùì äáòù"è. æîï øá çéôù äæîø ëì áãì ùì îéãò òìéå, åìáñåó áà ìîëåï 'ðçìú öáé', åîöà ùí çåîø ùìà éñåìà áôæ.
äøá åéæ'ðéöø ñééò ìæîø áîéãò, åàó âéìä ìå ùéåí äùðä ìôèéøúå ùì øáé ôéðçñ çì áéåí ùìéùé äùáåò, é' áàìåì. "ëîå äàéù äæä éù øáéí, îëì âåðé ä÷ùú, ùáàéí ìáøø ôøèéí òì ñáéäí, ùäéå îúìîéãé äáòù"è", àåîø äøá åéæ'ðéöø.
æéëøåï îçåãù
äîëåï äå÷í áòøá çâ äùáåòåú úùî"ä, áîìàåú 225 ìôèéøú äáòù"è. äøá åéæ'ðéöø äçìéè ìîñã àú ôòéìåúå ìäðöçú úìîéãé äáòù"è, ìòéìåé ðùîú àáéå, ùðôèø áàåúä ùðä. áîùê äùðéí ôøñí éåúø îùìåùéí ñôøéí, äòåñ÷éí áúåìãåú äçñéãéí, äãôéñ ñôøéí òúé÷éí, ùòñ÷å áçééäí åáúåøúí, áîäãåøä îçåãùú åîàéøú òéðééí, æàú ìöã òåã îéæîé æéëøåï, ëîå äåöàä-ìàåø ùì çåáøåú äòåñ÷åú áîç÷ø òì äúìîéãéí äãâåìéí. áæëåú ôòéìåúå âí ðçùôå ÷áøéäí ùì øáéí îúìîéãé äáòù"è.
"àçøé äùåàä", îñôø äøá åéæ'ðéöø, áðí ùì ðéöåìé ùåàä, "æéëøåðí ùì øáéí îúìîéãé äáòù"è ðîç÷. áò÷áåú ôúéçú äîëåï ðôúç ìîòùä öåäø ìæéëøåðí äîçåãù". òí äùðéí èéôç ùéèåú ìòåøø òðééï á÷øá äãåø äöòéø. "éù éøéãú äãåøåú, äéåí öøéê ìúú äëåì áãøê çãùðéú, ëîå ùðåúðéí ìéìã ìùç÷, åàâá äîùç÷ îàëéìéí àåúå"...
÷ééîéí áæëåú äáòù"è
ìà äéä ôùåè ìàúø àú ùîåú úìîéãé äáòù"è. "ëì úìîéã äåà òåìí ìòöîå", îñáéø äøá åéæ'ðéöø. "àðçðå îúî÷ãéí áúìîéãé äáòù"è áòé÷ø áùðé äãåøåú äøàùåðéí. ìôðé æîï äöìçðå ìâìåú àú ùîå ùì àçã äúìîéãéí áæëåú ëîä ùåøåú ùîöàðå áñôø îñåééí". ìöåøê äòáåãä äåà îá÷ø áñôøéåú, ðåáø áàøëéåðéí òåìîééí åòå÷á àçø ëì ôøñåí ä÷ùåø ááòù"è.
òøá ç"é áàìåì àåîø äøá åéæ'ðéöø: "áìé äáòù"è ìà äééðå ÷ééîéí áëìì. àí òã äéåí éù ëì-ëê äøáä ôøèéí çãùéí òì úìîéãé äáòù"è, ñéîï ùäåà îåñéó ìçéåú àéúðå".
äøá åéæ'ðéöø. áò÷áåú äúìîéãéí (öéìåí: áàãéáåú '÷ùø àéúï')
ôéðú ääìëä åîðäâ
äùáú àáÅãä
ùàìä: àéê öøéê ìðäåâ áéîéðå ëùîåöàéí îöéàä?
úùåáä: îöååú äùáú àáÅãä çìä òì ëì çôõ äùååä ôøåèä. àãí äøåàä àáÅãä çééá ì÷ééí àú îöååú äùáú àáÅãä åìäøéîä, åàí àéðå òåùä ëï, òåáø âí áìà-úòùä: "ìà úåëì ìäúòìí".
ëì òåã éù ñô÷ ùàåìé äáòìéí äðéç àú äçôõ áî÷åí äæä áëååðä, àå ùîé ùùëç àåúå éåãò äéëï ìçôùå åñáéø ìäðéç ùéîöàðå – àéï ì÷çú àú äçôõ. ø÷ àí àðå áèåçéí ùàëï øöåé ìáòìéí ùðé÷ç àú äçôõ åððñä ìäùéáå, îöååä ìòùåú ëï.
àí äîöéàä äéà ëñó, îñîëéí àå çôöé-òøê, éù ìîåñøä ìîùèøä, åìå îùåí ùäãáø îòðé÷ àú îéøá äñéëåééí ùäçôõ éçæåø ìáòìéå.
áàáÅãä àçøú éù ìäåãéò òìéä áëúá áãøê áåìèú ëëì äàôùø áî÷åîåú öéáåøééí: ááúé-äëðñú ä÷øåáéí, áîëåìú äùëåðúéú åëãåîä. éù ìúú úéàåø ëììé ùì äîöéàä, àê ìîñåø àú äçôõ ø÷ ìîé ùéöéâ ñéîðéí îôåøèéí. æàú, áúðàé ùéù áçôõ òöîå ñéîðéí îéåçãéí ùäáòìéí òùåé ìãòú àåúí. àí îúòåøø ñô÷ òì àîéðåú äáòìéí, éù ìùàåì øá äá÷é áðåùà.
àãí öøéê ìèøåç ëãé ìäùéá àáÅãä, àáì àéï äåà çééá ìäôñéã îîîåðå ìùí ëê. áçôõ áòì òøê øöåé ìôøñí îåãòä áòéúåï òì äàáÅãä, åìéèåì æàú àçø-ëê îï äáòìéí.
àáÅãä (ùéù áä ñéîðéí) ùìà ðîöàå áòìéä, àéðä ðòùéú øëåù äîåöà, åáòé÷øåï òìéå ìùåîøä òã ùéáåà áòì äàáÅãä. çôõ áòì òøê àéùé éù ìùîåø åàéìå îåöø úòùééúé àôùø ìáøø àú îçéøå äøéàìé åìîëøå àå ìäùúîù áå ìùéîåù ôøèé, åìäô÷éã àú ãîé òøëå á÷åôú âî"ç öéáåøéú.
î÷åøåú: ùå"ò çå"î, ñéîðéí: øñá, øñä, øñæ, åòåã. ùå"ò àãä"æ çå"î, äì' îöéàä åô÷ãåï (òî' 1740 åàéìê). ôúçé çåùï ç"à äì' àáéãä, áôøè áôø÷éí å-æ-ç. | 
æîðéí ðåñôéí
ù÷éòä: 17:58
æøéçä: 6:52
