îãåøéí ðåñôéí
	ùéçú äùáåò 1892 - ëì äîãåøéí áøöó
	äñéôåø ùìðå áîáè îìîòìä
	éù çãù
	çéðåê äéìãéí îçééá úùåáåú îôåøèåú
	ùáéòé ùì ôñç
	îáè ìîòìä
	ì÷øàú äâéìåé äâãåì
	îöåú áãøê ìëåúì
	øöéúé ìùàåì
	÷ðéåú áçåì äîåòã
	îðäâé ôñç áéáåà àéùé îîøå÷å

îñ' 1892, òøá ùáú-÷åãù çåì äîåòã ôñç, è"æ áðéñï ä'úùô"â (07.04.2023)

öòéøé àâåãú çá"ã

éåöà ìàåø òì-éãé äîøëæ ìòæøé ùìéçåú

ú"ã 14 ëôø çá"ã 60840, èì' 073-3731777

òåøê: îðçí áøåã  Ÿ  éå"ø: äøá éåñó éöç÷ äëäï àäøåðåá

  òîãä ùáåòéú

äñéôåø ùìðå áîáè îìîòìä

åëé éù áëåçðå ì÷ìåè àú îùîòåúï ùì ùìåùú-àìôéí åùìåù-îàåú ùðä? îîìëåú ÷îå åðôìå, äòåìí äùúðä ôòîéí àéï-ñôåø!

ëùàðçðå çåââéí àú çâ äôñç, áú÷åôä äñåòøú äîèìèìú àåúðå áçåãùéí äàçøåðéí, ðéúðú ìðå äàôùøåú ìäúøåîí îòì àéøåòé ääååä åìøàåú àú äãáøéí áôøñô÷èéáä äéñèåøéú. îáè ëæä îàéø áàåø ðëåï àú îù÷ìï ùì ñòøåú äéåí-éåí îåì ä÷éåí äéäåãé äðöçé.

éäåãéí çââå àú ìéì äñãø åñéôøå àú ñéôåø éöéàú îöøéí áéîé äùåôèéí, ëùñáìå îú÷ôåú áìúé-ôåñ÷åú îòîé äàæåø. äí òøëå àú äñãø áú÷åôä äæåäøú ùì îìëåú ùìîä, åáñòøåú äîìçîåú áéï îîìëú éäåãä ìîîìëú éùøàì. îñåøú äìéìä äæä ðùîøä âí áâìåéåú ááì åôøñ, áéîé áéú äî÷ãù äùðé åàçøé çåøáðå åäâìééú äòí îàøõ éùøàì.

áàìôééí äùðéí äáàåú çââ òí éùøàì àú äôñç áëì äîöáéí äàôùøééí. áúåø äæäá áñôøã åáéîé äàéð÷ååéæéöéä. áîñòé äöìá åáøãéôåú áàøöåú òøá. áöì òìéìåú äãí åáàéîé ôøòåú çîìðéö÷é. áøåñéä ä÷åîåðéñèéú åáùåàä äðåøàä. åëéåí îñéáéí îéìéåðé éäåãéí òì ôðé äâìåáåñ ëåìå åçåââéí àåúå çâ åàåúä îñåøú – çâ éöéàúðå îòáãåú ìçéøåú åîùòáåã ìâàåìä.

îñò àì ð÷åãú äñéåí

àéï òåã òí áòåìí ùçåââ áãá÷åú ëæàú çâ áï éåúø îùìåùú-àìôéí åùìåù-îàåú ùðéí. àéï òåã àåîä åìùåï ùéù ìä æéëøåï äéñèåøé àøåê ëì-ëê, åîòøëú îâåáùú ùì îöååú, äìëåú åîðäâéí, ùáëåçä ìçáø äîåðé áðé-àãí äçééí áéîéðå òí àéøåò ùäúøçù ìôðé ùðéí øáåú ëì-ëê.

äîáè äæä òì ä÷éåí äéäåãé éù áå ìøåîí àåúðå îòì äçåìó åäøâòé. åëé éù áëåçðå ì÷ìåè àú îùîòåúï ùì ùìåùú-àìôéí åùìåù-îàåú ùðä? îîìëåú ÷îå åðôìå, äòåìí äùúðä ôòîéí àéï-ñôåø, ãáøéí ùäèøéãå îàåã áæîï îñåéí ðäôëå ìæéëøåï òîåí, åáî÷åîí áàå ãàâåú çãùåú.

ìôðéðå îöèééø îñò àøåê åîôåúì, ùîú÷ãí ìòáø ð÷åãú äñéåí ùìå. äâàåìä îîöøéí äééúä øàùéúå ùì úäìéê äâàåìä, ùéâéò ìùìîåúå áâàåìä äùìîä äòåîãú ìôðéðå. òí äéöéàä îîöøéí æëéðå ìîðä îñåéîú ùì çéøåú, àáì àú äçéøåú äàîéúéú éáéà ìðå îùéç öã÷ðå, äâåàì äàçøåï ùàðå îöôéí ìå ëì-ëê.

ìòîåã áîáçï

àðå îàîéðéí áëì ìéáðå ëé ú÷åôúðå äéà òú äâàåìä. âãåìé éùøàì áãåøåú äàçøåðéí ãéáøå òì ëê áöåøä äîôåøùú áéåúø. äøáé îìéåáàååéèù äöäéø ááäéøåú ëé äëåì ëáø îåëï ìâàåìä, åëé äéà öøéëä ìáåà áëì øâò åøâò. àáì ìîøáä äöòø äâàåìä îúîäîäú, åäàúâø äòåîã ìôðéðå äåà ìòîåã áîáçï åìà ìäøôåú îòåöîú äàîåðä åäöéôééä.

çâ äôñç áëìì äåà çâ äâàåìä, åáùáéòé ùì ôñç îàéøä äàøú äîùéç, ëôé ùìéîã äáòù"è. æä äæîï ìçæ÷ àú àîåðúðå áâàåìä ä÷øåáä åìäúôìì ùëáø úáåà úéëó åîééã îîù. ðñòã àôåà ëåìðå àú 'ñòåãú äîùéç', ùîçãéøä àú äàîåðä áâàåìä ä÷øåáä àì úåê ìéáðå åðôùðå åàó àì úåê âåôðå äâùîé, åéäé øöåï ùðæëä ìçâåâ àú äçâ òí îùéç öã÷ðå, ááéú äî÷ãù äùìéùé, åîúåê ùîçä åøåá èåá.

àù äâàåìä. ìà ìäøôåú îòåöîú äöéôééä (öéìåí: øåáé ÷ñèøå)

  éù çãù

ñòåãú îùéç

áùáéòé ùì ôñç ðäåâ ì÷ééí àú äîðäâ ùééñã äáòì-ùí-èåá, ìòøåê àçøé úôéìú îðçä ñòåãä îéåçãú – 'ñòåãú îùéç'. ðåèìéí éãééí, àåëìéí îöåú åâí ùåúéí àøáò ëåñåú. ñòåãåú îùéç ðòøëåú ááúé ëðñú øáéí áøçáé äàøõ, åîçæ÷éí áäï àú äàîåðä ááéàú îùéç öã÷ðå á÷øåá îîù. îåáï ùàôùø ì÷ééí ñòåãä æå âí ááéú, òí äîùôçä.

ñãøé ôñç áàå÷øàéðä

òì àó äîìçîä áàå÷øàéðä ðòøê îå÷ã ääöìä ùì çá"ã JRNU ì÷éåí 142 ñãøé ôñç áëì øçáé äîãéðä. îúçéìú äçåãù ùòáø äçì ìùðò ëîåéåú òð÷ ùì îæåï ëùø ìôñç ìîãéðä. äîñôøéí îãáøéí áòã òöîí: 56,000 çáéìåú îæåï, 70 èåðåú îöåú, 120,000 á÷áå÷é îéõ òðáéí, 98 èåðåú áùø åòåôåú åîåöøéí ëùøéí ìôñç. æå ôòéìåú äôñç äâãåìä áéåúø áàå÷øàéðä áëì äæîðéí.

ìé÷åè îãøùéí

ìùåìçï äîòøëú äâéòä äçåáøú 'àùø äúòììúé áîöøéí', îàú ãðéàì ñéáé – ìé÷åè îãøùé çæ"ì åîôøùé äúåøä áòðééï òùø äîëåú å÷øéòú éí ñåó, åáäîùê äìëåú ä÷ùåøåú ììéì äñãø. äçåîø ùáçåáøú éëåì áäçìè ìúøåí ìñéôåø éöéàú îöøéí. èì' 0527169480.

  ùìçï ùáú

çéðåê äéìãéí îçééá úùåáåú îôåøèåú

áîå÷ã ìéì äñãø òåîãú äîöååä "åäÄâãú ìáðê" – ìäðçéì àú ñéôåø éöéàú îöøéí ìãåø äáà. òì ëê ðàîø (ùîåú éâ,éã) "åÀäÈéÈä ëÌÄé éÄùÑÀàÈìÀêÈ áÄðÀêÈ îÈçÈø". æä ãáø ôìà ùìà îöàðå ãåâîúå áùåí îöååä. äìåà ä÷á"ä ðúï ìáðé éùøàì àú ëì úøé"â äîöååú, åáòúéã – 'îçø' – ééúëï ùéùàìå òì ëì îöååä îä òðééðä. àê ø÷ òì çâ äôñç éù (áî÷øà) öéååé ëæä.

éúøä îæå, á÷ùø ùì çâ äôñç äúåøä îáäéøä ìà ø÷ îä öøéê ìäùéá áàåôï ëììé ìùàìåú äáðéí, àìà îâãéøä àøáòä ñåâé áðéí åîòðä ééçåãé äîåúàí áàåôï àéùé ìëì àçã åàçã îäí. åàëï, éù îôøùéí ùäôñå÷ "ëé éùàìê áðê" îãáø òì îöååú çâ äôñç åìà òì ëì äîöååú - "îÈä äÈòÅãÉú åÀäÇçË÷ÌÄéí åÀäÇîÌÄùÑÀôÌÈèÄéí" ä÷ùåøéí òí ôøèé ìéì äôñç.

áîä ôåúçéí?

ãáø æä îáèà àú îøëæéåúå ùì çâ äôñç åàú äéåúå òðééï òé÷øé áçéé äéäåãé, åìëï öøéëéí ìäéåú òøåëéí åîåëðéí ìùàìä ùòìåìä ìäåôéò 'îçø'; åëîå-ëï äúåøä îìîãú ùàéï ìäñúô÷ áîòðä ëììé, åì÷ååú ù"åàéãê æéì âîåø", àìà éù ìòðåú ìëì àçã åàçã îäáðéí îúåê äúééçñåú îéåçãú åðåñç îéåçã.

ëé ëùîãåáø òì äéöéàä îîöøéí ìà ãéé ùäàãí òöîå éåöà îîöøéí, àìà æä öøéê ìäéåú ëãáøé îùä øáðå – "áÌÄðÀòÈøÅéðåÌ åÌáÄæÀ÷ÅðÅéðåÌ...À áÌÀáÈðÅéðåÌ åÌáÄáÀðåÉúÅðåÌ", åòðééï æä çéåðé ëì-ëê, òã ùääâãä ùì ôñç àéðä ðôúçú á'òáãéí äééðå' àìà á'îä ðùúðä' – áùàìú äéìãéí.

äñáø áøåø

äúåøä âí îáäéøä ëéöã éù ìäùéá ìéìãéí. ääñáø ùéù ìúú ìäí ùåðä îæä ùì äîáåâøéí. ìîáåâøéí àôùø ìäöéâ äñáøéí îåøëáéí, àáì ìéìãéí öøéê ìúú äñáø áøåø åîãåé÷, áùôä äîåáðú ìéìã.

ìëï äúåøä îàøéëä áúùåáä ùöøéëä ìäéðúï ìáï äçëí, ëé äåà éëåì åöøéê ì÷áì äñáø òì ëì ôøè. åìöã æä äúåøä îöéâä úùåáä âí ìáï äòåîã áîöá äôåê îäáï äçëí, àó ùàôùø ìçùåá ù'ìà îúàéí' ùäúåøä îðäìú àéúå ãéåï. áëì-æàú äúåøä îöéâä àú ùàìúå åîåøä ëéöã ìäùéá òìéä.

îñø ìëì äùðä

éù ëàï îñø ìëì äùðä: àéï ìñîåê òì äáï åìäðéç ùäåà 'çëí' áòöîå åáòì úëåðåú èåáåú åëå', åéîùéê àú îñåøú àáåúéå îòöîå. öøéê ìùìåç àåúå ìçéðåê ùáå ìåîãéí úåøä áìé úòøåáú ùì òðééðéí àçøéí.

âí àú ùìåùú äáðéí äàçøéí ùì ääâãä öøéê ìçðê ëøàåé, áàåôï ùðäéä áèåçéí ù"ìùðä äáàä áéøåùìéí". åòìÎéãé æä ðæëä ìöàú îäâìåú éçã, "ááðéðå åááðåúéðå", áâàåìä äàîéúéú åäùìîä á÷øåá îîù.

(úåøú îðçí ëøê òá, òî' 49, 116)

  îï äîòééï

ùáéòé ùì ôñç

îòáãéí ìáðéí

÷øéòú éí ñåó áùáéòé ùì ôñç äééúä úëìéú äâàåìä, ëé áéöéàú îöøéí éöàå îëìì òáãé ôøòä ìäéåú òáãé ä', åáùáéòé ùì ôñç ðúòìå ìîãøéâú áðéí – "äîòáéø áðéå áéï âæøé éí ñåó", åòì ùðé àìä ðàîø (éùòéä îè,â) "òáãé àúä, éùøàì àùø áê àúôàø".

(ùôú àîú)

áæëåú éåñó

ä÷á"ä äùää àú ÷øéòú éí ñåó ëîä éîéí åìà çéáø àú äðñ ùéäéä ñîåê ìéöéàú îöøéí, ëé äéí ð÷øò áæëåúå ùì éåñó, ëôé ùàîøå çæ"ì áîãøùéí, "äéí øàä åéðñ", áæëåú "åéðñ åéöà äçåöä", åìëï äîàåøò äæä çì áéåí å' ìñôéøú äòåîø, äåà éñåã öãé÷, îéãúå ùì éåñó, öãé÷ éñåã òåìí.

(øáé àáøäí îñåëåö'åá)

çñê äëúåá

"åáçîéùä-òùø éåí ìçåãù äæä çâ ùáòú éîéí" (áîãáø ëç,éæ). øáé ùîòåï àåîø, ôñç åçâ, ùàéï òåðú îìàëä äîä, æä æ' åæä ç' éîéí; åòöøú ùäéà òåðú îìàëä, àéðä àìà éåí àçã áìáã. îìîã ùçñê äëúåá òì éùøàì.

(ñôøé)

ìà ñáìå, ìà ùøå

áé÷ùå äîìàëéí ìåîø ùéøä, àîø ìäí ä÷á"ä, îòùé éãéé èåáòéí áéí åàúí àåîøéí ùéøä?! (îâéìä éá). ìîä ìéùøàì ðéúðä øùåú ìåîø ùéøä? ëé áðé éùøàì ñáìå îäîöøéí, ùùòáãå àåúí áçåîø åáìáðéí åùé÷òå àú éìãéäí ááðééï. ìëï îåúø äéä ìäí ìùîåç áîôìúí. àáì äîìàëéí, ùìà ðùúòáãå áîöøéí åìà ñáìå îäí, ìà øàåé ùéùîçå áîôìú îòùé éãéå ùì ä÷á"ä åéàîøå ùéøä.

(òéèåøé úåøä)

áðéúåç àéï ùîçéí

ëùòåùéí ìçåìä ðéúåç, àó ùáèåçéí áäöìçú äðéúåç åùéúøôà òì-éãå, áëì-æàú áùòú äðéúåç àéï î÷åí ìùéøä åùîçä, ëé ñåó-ñåó æå ùòú ðéúåç. åëê áùòú äðéúåç ùì "åáéòøú äøò î÷øáê" àéï î÷åí ìúøåòú ùîçä.

(éùåòåú îìëå)

øàééä åàîåðä

 "åéøà éùøàì" – æå äáçéðä äøàùåðä òì ùí äåé'ä, äùééëú ìòåìîåú, ùáä éëåìä ìäéåú øàééä. àê "åéàîéðå áä'" – àîåø òì äáçéðä äùðééä ùì ùí äåé'ä, äðòìéú îùééëåú ìòåìîåú, ùáä éëåìä ìäéåú àîåðä áìáã.

(úåøä àåø)

äñéòï áòì ëåøçí

"åéñò îùä àú éùøàì îéí ñåó" (ùîåú èå, ëá). äñéòï áòì ëåøçí. ùòèøå îöøéí ñåñéäí áúëùéèé æäá åëñó åàáðéí èåáåú, åäéå éùøàì îåöàéí àåúí áéí... ìôéëê äåöøê ìäñéòï áòì ëåøçí.

(øù"é)

÷éåí äöéååé

áùòú ÷øéòú éí ñåó äééúä äúâìåú àìå÷éú òìéåðä ìëì àçã åàçú îéùøàì, åàéê ééúëï ùîééã àçø-ëê äéå ù÷åòéí åèøåãéí ëì-ëê ááéæú äéí; åáôøè ùéãòå ùëì òéëåá ôéøåùå ùîúòëáéí îììëú ìäø ñéðé åì÷áì àú äúåøä? àìà áðé éùøàì øàå áàéñåó áéæú äéí ÷éåí äöéååé "åðéöìúí àú îöøéí" (ùîåú â), åìëï äéå èøåãéí áå ëì-ëê.

(äøáé îìéåáàååéèù)

  àîøú äùáåò

îáè ìîòìä

øáé ùìåí îåñ÷åáéõ', äàãîå"ø îùàõ, àîø ôòí àçú ìîñåáéí áòú òøéëú ä÷òøä áìéì äñãø:

"áéîé ÷ãí äùúîùå áøéçééí ùäéå áðåééí áùúé ÷åîåú. ìîèä ñåáá ñåñ àú äöéø ùì äøéçééí, åìîòìä äëðéñå çéèéí áéï äàáðéí äèåçðåú åäï èçðå àåúï ì÷îç. èòï äñåñ ìáòì äáéú: ëùàúä øåúí àåúé ìòâìä, àðé îáéï îä àúä îøååéç îæä, àê àéæå úåòìú éù ìê îäñéáåáéí ùìé ôä? äùéá ìå áòì äáéú: àúä øåàä ø÷ îä ù÷åøä ìîèä, àáì àéìå äééú øåàä îä ðòùä ìîòìä, äééú îáéï àú òøê òáåãúê".

åñééí øáé ùìåí: "àó àðçðå àéððå îáéðéí àú äñåãåú ùáëì ôøèé äñãø, àáì ìîòìä îúçåììéí ãáøéí âãåìéí îëì ôòåìåúéðå ëàï ìîèä".

  âàåìäôãéä

ì÷øàú äâéìåé äâãåì

øÈàÂúÈä ùÑÄôÀçÈä. éù äáãì îäåúé áéï äëøúå ùì äàãí áîöéàåú äâùîéú ìáéï äëøúå áîöéàåú äàìå÷éú: àú äòåìí äâùîé äåà øåàä áòéðéå, åìëï îöéàåúå îú÷áìú ëãáø îåçìè åîåáï îàìéå. ùåí àãí àéðå æ÷å÷ ìäåëçåú ëãé ìãòú ùäòåìí ÷ééí. ìòåîú æä, äîöéàåú äøåçðéú åäàìå÷éú àéðä îú÷áìú áôùèåú åáèáòéåú ëæàú. àðå æ÷å÷éí ìàîåðä, ìäúáåððåú, ìîçùáä, ìäåëçåú ùëìéåú. îëàï ùâí àçøé ëì ääåëçåú, åâí àçøé ùáøåø ìðå ëé äîöéàåú äøåçðéú ÷ééîú, òãééï àéï äéà çåãøú ìôðéîéåúðå åàéðä îúàîúú áàåúä òåöîä åáäéøåú ëîå ääëøä áîöéàåú äòåìí äâùîé äðøàéú ìòéðéðå.

ìòúéã ìáåà éúäôëå äãáøéí. äîöéàåú äàìå÷éú úäéä áøåøä åîåçìèú, îîù ëôé ùáéîéðå áøåøä åîåçìèú ìðå äîöéàåú äâùîéú; åàéìå äîöéàåú äâùîéú úäôåê ìãáø ùöøéê ìäåëéçå åìäùúëðò á÷éåîå. äãáø äéçéã ùéäéä áøåø åîåçùé áéîåú äîùéç äåà äëåç äàìå÷é, ëîå ùðàîø (éùòéä î,ä): "åÀðÄâÀìÈä ëÌÀáåÉã ä' åÀøÈàåÌ ëÈì áÌÈùÒÈø éÇçÀãÌÈå ëÌÄé ôÌÄé ä' ãÌÄáÌÅø". ëåìðå ðøàä àú äëåç äàìå÷é ëîäåú äàîéúéú åäôðéîéú ùì ëì äîöéàåú. ìòåîú æä, äîöéàåú äôéæéú úàáã àú úå÷ôä, åðæã÷÷ ìîçùáä åìäåëçåú ëãé ìäùúëðò ùàëï äéà ÷ééîú åùàéï äéà àçéæú òéðééí.

îòéï äâéìåé äæä äéä áòú ÷øéòú éí ñåó åáîòîã äø ñéðé. òì ÷øéòú éí ñåó àîøå çæ"ì (îëéìúà. äåáà áøù"é ùîåú èå,á): "øàúä ùôçä òì äéí îä ùìà øàä éçæ÷àì". áîòîã äø ñéðé äâéò äâéìåé ìùéàå, ëîå ùðàîø (ãáøéí ã,ìä) "àÇúÌÈä äÈøÀàÅúÈ ìÈãÇòÇú, ëÌÄé ä' äåÌà äÈàÁìÉ÷Äéí,  àÅéï òåÉã îÄìÌÀáÇãÌåÉ". ä÷á"ä äúâìä áøàééä îåçùéú ìòéðé ëì äòí. ìëï àéøòä àæ úåôòä îéåçãú áîéðä – "øåàéí àú äðùîò åùåîòéí àú äðøàä" (îëéìúà éúøå ë,èå). úåøú äçñéãåú îñáéøä ùãáøéí ùîáçéðú îöéàåú äòåìí äí 'ðùîò', äúàîúå àæ ëãáø ä'ðøàä'; åàéìå äãáøéí ä'ðøàéí' àéáãå àú úå÷ôí åäéå ëãáøéí ä'ðùîòéí'.

òÇéÄï áÌÀòÇéÄï. åàåìí äâéìåé äðôìà äæä, á÷øéòú éí ñåó åáòú îúï úåøä, äéä àøòé åçìó ìàçø îëï, åàéìå áéîåú äîùéç æä éäéä îöá ä÷áò ùì äòåìí. áæëåú äòéñå÷ áúåøä åáîöååú áîùê ëì ú÷åôú äâìåú äåëùø äòåìí ì÷áì àú äâéìåé äæä áòú äâàåìä. åëê ááåà äîùéç éåñø äìåè îòì äòåìí, åðøàä áòéðé áùø àú ääúâìåú äòöåîä ùì ä÷á"ä, ëãáø èáòé åáøåø îàìéå. ëì äôøèéí ùé÷øå áæîï äâàåìä – äùôò äâùîé äâãåì, øôåàú äçåìéí, áðééï äî÷ãù, ÷éáåõ ëì ðéãçé éùøàì åëå' – éäéå úåöàä îäùéðåé äòé÷øé åäîäåúé äæä ùéúçåìì áæîï äâàåìä.

ôñå÷éí øáéí áãáøé äðáéàéí îúàøéí àú äâéìåé äæä: "ëÌÄé òÇéÄï áÌÀòÇéÄï éÄøÀàåÌ áÌÀùÑåÌá ä' öÄéÌåÉï" (éùòéä ðá,ç); "åÀìÉà éÄëÌÈðÅó òåÉã îåÉøÆéêÈ, åÀäÈéåÌ òÅéðÆéêÈ øÉàåÉú àÆú îåÉøÆéêÈ" (ùí ì,ë), åëîå ùîáåàø áñôø äúðéà (ôø÷ ìå) – "ôéøåù, ùìà éúëñä îîê áëðó åìáåù", àìà äàåø äàìå÷é éàéø áòåìí áâìåé, áìé ùåí ëéñåé åìáåù.

  îòùä ùäéä

îöåú áãøê ìëåúì

ëàùø ùîåàì éöà îäîàôééä äîúéï ìå áøçåá 'çàôø' ëæä. äìä çèó àú ù÷éú äîöåú îéãéå åäçì ììòåñ àåúï ááåìîåñ

ìôðé ëàøáòéí ùðä äéä ø' àôøéí äåìöáøâ úåùá èøé áøåáò äéäåãé áéøåùìéí. áçâ äôñç éöà îáéúå ìòáø äëåúì äîòøáé, åäîøàä ùøàä öáè àú ìéáå.

áëðéñä ìøåáò äéäåãé ôòìå ëøâéì ùúé îàôéåú ìçí òøáéåú, åàôøéí øàä éäåãé ùäåìê àì äëåúì òåöø ìéã àçú äîàôéåú, ÷åðä áééâì åðåâñ áå ìäðàúå, áòåãå îîùéê ììëú àì äëåúì. äéäåãé ìà äéä ùåîø îöååú, åëëì äðøàä ìà ðúï àú ãòúå ìîùîòåú îòùäå, àáì ø' àôøéí äæãòæò òã òåî÷ ðùîúå.

äòðééï ìà äðéç ìå åäåñéó ìäòñé÷ àú îçùáúå áùòåú äáàåú. äåà çù ùîçåáúå ìòùåú îùäå ùééúï îòðä ìéäåãéí øòáéí ùáàéí ìëåúì, åòìåìéí ìäéëùì áàëéìú çîõ áôñç.

îîçùáä ìîòùä. äåà ôðä àì ëîä àðùéí áòìé éëåìú, åáé÷ù îäí úøåîä ìöåøê ÷ðééú ëîåú ðëáãä ùì îöåú. ãáøéå, ùéöàå îìéáå äëåàá, ðâòå ììéáí, åäåà äöìéç ìâééñ ñëåí ðëáã.

ëòáåø æîï ÷öø äöèééã àôøéí áîöåú åáù÷éåú ùúééä. äåà àøæ àú äîöåú åäîù÷ä áù÷éú çåîä, åöéøó îëúá ìááé ùäñáéø àú îùîòåúå ùì çâ äôñç åàú çùéáåúä ùì äîöä.

áäúìäáåúå äøáä ñçó àçøéå àú ø' ùîòåï îìîã, éäåãé çí åùåøùé ùòìä îîøå÷å. äåà äúðãá ìùáú áëðéñä ìøåáò åìäöéò ìòåáøéí åùáéí àú ù÷éú äîöåú åäîù÷ä.

äéåæîä äöìéçä îòáø ìëì äöéôéåú. äîåðé éäåãéí øòáéí ùðëðñå áçâ äôñç ìøåáò, åáé÷ùå ì÷ðåú ìòöîí ãáø îä ìàëåì, ôâùå àú ôðéå äàãéáåú ùì ùîòåï å÷éáìå îéãéå ááøëä àú äîöåú. ëê ðîðòå äéäåãéí äàìä îìàëåì çîõ.

áîåòöä äãúéú ùì éøåùìéí øàå àú ääöìçä äâãåìä ùì äîéæí äîéåçã áøåáò, åäòðé÷å ìàôøéí òåã ùìåù-îàåú ÷éìåâøí îöåú èøéåú, áòáåø äçìå÷ä.

àôøéí çù ÷åøú øåç øáä. "àéæå æëåú âãåìä ðôìä áéãé!", çùá áìéáå. "àðé, ðëãå ùì ø' ùîåàì-îùä äåìöáøâ îâèå åøùä, æåëä ìçì÷ îöåú áøçåáåúéä ùì äòéø éøåùìéí, åìäöéì éäåãéí úîéîéí îàéñåø àëéìú çîõ áçâ äôñç!".

ìà ìùååà ðæëø àôøéí áñáå. àú äñéôåø ùùîò îàáéå, ùîçä äåìöáøâ, 'àáé äôöåòéí', ìà éùëç ìòåìí.

æä äéä áâèå åøùä, áùðú úù"â (1943), áòéöåîí ùì éîé äùåàä äàéåîéí. ùîåàì äåìöáøâ äéä áéï äéäåãéí ùøåëæå áâèå. àó ùäðàöéí ðéñå ìäñååú àú ëååðåúéäí ááéöåò ä'à÷öéåú' (ùéìåçéí) ùì àìôé éäåãéí îäâèå, åäöéâå æàú ëäòáøä ìîçðåú òáåãä, éäåãé äâèå ëáø éãòå ùäøëáåú îåáéìåú àú äàåîììéí ìîçðåú ääùîãä.

òì ø÷ò æä äçì ìäúø÷í äîøã, ùäçì áéåí é"ã áðéñï, áú÷ååä ìäëåú áöåøøéí åìàôùø áøéçä ùì éäåãéí àì îçåõ ìâèå.

àê áàåúí éîéí ù÷åãí äôñç äéä ø' ùîåàì îåèøã îãáø àçã – îðéï éùéâ îöåú ììéì äñãø? äåà îëø àú ùàøéú äøëåù ùòåã ðåúø áøùåúå, ëãé ùéåëì ì÷ðåú ùìåù îöåú, åì÷ééí ëäìëúå àú äñãø äàçøåï áçééå.

áàîöò äìéìä éöà ùîåàì ìòáø îàôééú îöåú çùàéú, ùáä ðàôå îöåú áñéëåï øá. àú ôðéå òèó áîèôçú, ùäñúéøä àú äæ÷ï ùâéãì òì àó äàéñåø ùäèéìå äðàöéí. áçñåú äàôìä äâéò ìîàôééä, å÷ðä ùìåù îöåú, ùàåúï äëðéñ ìúåê ù÷éú ëää.

áàåúí éîéí ùøø áâèå øòá ðåøà. äîçñåø äçîåø áîæåï äáéà ìúåôòä àðåùéú ÷ùä, ùáä áðé-àãí àéáãå àú ùôéåú ãòúí. äììå ëåðå 'çàôøéí'. äí äéå àåøáéí áöéãé äøçåáåú, åëùøàå àðùéí ùñáøå ëé éù îæåï áëìéäí – äéå îúðôìéí òìéäí åçåèôéí îäí àú äàåëì. ìôòîéí äéå áåìòéí îøåá èéøåó ëì îä ùäéä áàåúå îàøæ, åàôéìå áøâéí åîñîøéí, ãáø ùäáéà ìîåúí äîöòø.

ëàùø éöà ùîåàì îäîàôééä äîúéï ìå áøçåá 'çàôø' ëæä. äìä çèó àú ù÷éú äîöåú îéãéå åäçì ììòåñ àåúï ááåìîåñ.

ùîåàì ÷ôà ìøâò, àê îééã äúòùú åçèó îä'çàôø' ëîä ùáøé îöåú. àú äùáøéí äàìä àëì áìéì äñãø!

"ëòú àðé îáéï", àîø àôøéí, ðëãå ùì ùîåàì, áòåãå ðåùà àú îàøæé äîöåú àì áéúå ùì îìîã. "àåìé áæëåú àåúí ùáøé îöåú, ùñáé îñø àú ðôùå òìéäí áùåàä, æåëä àðé ìæÇëåú éäåãéí áàëéìú îöä, ìáì ééëùìå áàéñåø çîõ".

ìéîéí ñéôø àôøéí áùéãåø øãéå: "äùèï ÷éðà áîöååä äæàú, åôòí ðéâù àìéé àáøê åèòï ùàðé îëùéì éäåãéí áàëéìú îöä áìé ðèéìú éãééí... ðéâùúé àì äøá éåñó-ùìåí àìéùéá, åäåà ôñ÷ ëé äöìú éäåãé àçã îàéñåø 'ëøú' ùååä àú ëì äîàîõ.

"òåã àáøê èòï ëé áù÷éåú äðééø ùáäï ðàøæå äîöåú éù çùù ùäãá÷ äåà çîõ. ðéâùúé àì äøá ùìåí ëäï, øàù éùéáú ôåøú éåñó; äåà öéèè àú äôñå÷ 'àåîø ìãá÷ èåá', åàîø ìé áçéåê: 'àéðê îëùéì àó àçã. äí àåëìéí àú äîöåú, ìà àú äù÷éú'...".

(òì-ôé ñéôåøå ùì éäåãä òöáä, îôé áòì äîòùä)

  øöéúé ìùàåì

òí äøá ùáúé ôéùø

îðäì áéú çá"ã âáòú ùîåàì

àéê àôùø ìäàîéï ùäâàåìä òåîãú òì ñó ãìúðå ëùøåàéí àú äðòùä áéîéí äàìä áàøõ åáòåìí?

ðøàä ùäùàìä îáåññú òì äðçä ùäâàåìä àîåøä ìáåà ëàùø äòåìí ðòùä îåùìí; åîëéååï ùòéðéðå øåàåú ùäòåìí àéððå îåùìí, îëàï ðâæøú äîñ÷ðä ùäâàåìä òåãðä øçå÷ä. àáì äðáéàéí åçæ"ì îöééøéí úéàåø äôåê – äâàåìä áàä áùòä ùäòåìí îéãøãø ìùôì äçîåø áéåúø, åàæ äîìê äîùéç îåôéò åîáéà àú äâàåìä ìòåìí.

çëîéðå îúàøéí (áñåó îñëú ñåèä åáòåã î÷åîåú) àú ú÷åôú 'ò÷áúà ãîùéçà' ëæîï ùáå ðùáøéí ëì äòøëéí, äï òøëé úåøä åàîåðä äï òøëéí àðåùééí, ëîå ëáåã ìäåøéí åìîáåâøéí.

ëê äéä áâàåìú îöøéí – òåì äùòáåã äçîéø åäâéò ìùéàå òøá äâàåìä ãåå÷à, òã ùàôéìå îùä øáðå æò÷ àì ä÷á"ä: "îÅàÈæ áÌÈàúÄé àÆì ôÌÇøÀòÉä ìÀãÇáÌÅø áÌÄùÑÀîÆêÈ, äÅøÇò ìÈòÈí äÇæÌÆä". åàæ, áùéà äùôì, áàä äâàåìä.

áñôø ãðéàì (éá,é) ðàîø ù÷åãí äâàåìä "éÄúÀáÌÈøÀøåÌ åÀéÄúÀìÇáÌÀðåÌ åÀéÄöÌÈøÀôåÌ øÇáÌÄéí". áòåã ÷åãí ìëï  äèåá äéä îòåøáá òí äøò, äøé ì÷øàú äâàåìä äãáøéí äùìéìééí ééöàå äçåöä, åéäéä àôùø ìøàåú ááéøåø îä èåá åîä øò. äøé ùäúâáøåú äëåçåú äùìéìééí òöîä îòéãä ùúäìéê äáéøåø îâéò ìñéåîå.

ëîå-ëï îåñáø ùì÷øàú äâàåìä àîåøä ìäúçåìì ÷øéñä ùì äòåìí äéùï, ëãé ùéåëì ìäéáðåú äòåìí äçãù ùì äâàåìä. åòì ëê äðáéà (éùòéä ðè,èæ) àåîø "åÇéÌÇøÀà ëÌÄé àÅéï àÄéùÑ, åÇéÌÄùÑÀúÌåÉîÅí ëÌÄé àÅéï îÇôÀâÌÄéòÇ, åÇúÌåÉùÑÇò ìåÉ æÀøÉòåÉ" – ëùìà úäéä òåã ú÷ååä àðåùéú, áð÷åãä æå éåôéò ä÷á"ä òöîå åéâàì àú òí éùøàì.

òì ëï ãåå÷à äîúøçù áéîéí äàìä îçæ÷ àú äöéôééä ìâàåìä. òìéðå ìçæ÷ àú äàîåðä áä, ìöôåú ìä, ìäúôìì òìéä, åìäåñéó áîòùéí èåáä ìäçùúä.

  ôéðú ääìëä åîðäâ

÷ðéåú áçåì äîåòã

ùàìä: äàí îåúø ìòøåê ÷ðéåú ùì øäéèéí åîåöøé çùîì áçåì äîåòã?

úùåáä: çæ"ì àñøå îñçø áçåì äîåòã îëîä ñéáåú: à) èéøçä. á) ùìà ééâøø àçøé æä åééîðò îùîçú éåí èåá. â) ìôòîéí é÷ðä áéå÷ø àå éîëåø áæåì åéöèòø îëê áîåòã. ã) âæéøä ùîà éëúåá. ä) æä æìæåì áîåòã ùàãí îåëø ëãøëå áéîé çåì.

äîñçø òì ëì öåøåúéå àñåø – äï ÷ðééä äï îëéøä, ùëéøåú (øëá, áéú) åëéåöà áæä, ùàéðí ìöåøê äîåòã. ëîå-ëï àéï ìñçåø áîðéåú åáðééøåú òøê (àìà ëùéù çùù ùîçéøéäí éòìå àå ééøãå áîéãä ùúéçùá 'ãáø äàáã'). ôòåìåú áð÷àéåú åúùìåí çùáåðåú ùàé-àôùø ìãçåúí ìàçø äçâ, àôùø ìòùåúí áîåòã.

âí îëéøä áöðòä áúåê äáéú àñåøä àìà áî÷øä ùðæãîðä ìàãí òñ÷ä ùøÄååçäÌ îøåáä, ùîåúø ì÷ééîä áöðòä, åáúðàé ùçì÷ îäøååç éùîù ìäåñôä áùîçú äçâ.

áãáø äàáã, åàó áñô÷ ùîà éäéä àáã, îåúø ìòùåú ñçåøä áîåòã, åàí àé-àôùø ìòùåú áöðòä, îåúø âí áôåîáé, åáìáã ùìà éúëðï îøàù ìòùåú æàú áîåòã.

çðåéåú äîåëøåú îåöøéí ùðéëø ëé ÷ðééúí åîëéøúí äéà ìöåøê äîåòã, ëâåï îåöøé îæåï åáùø åãâéí èøééí, äîú÷ééîéí æîï ÷öø, àå îöåú áôñç – øùàéåú ìîëåø âí áôøäñéä. àáì àñåø ìöàú ì÷ðéåú ùì áâãéí, ëìé áéú  åøäéèéí, àí àéï ìàãí öåøê áäí ìëáåã äçâ.

î÷åøåú: èåùå"ò àå"ç ñé' ú÷ìè åðå"ë. ôñ÷é úùåáåú ùí. ùîéøú ùáú ëäìëúä ç"á ôñ"æ ñë"á åàéìê. çåì äîåòã ëäìëúå ô"é.

  çééí éäåãééí

îðäâé ôñç áéáåà àéùé îîøå÷å

äâòâåòéí ðùîòéí äéèá á÷åìå ùì äáï, ëùäåà çåæø ììéì äñãø áîçéöú àáéå: "ôðéå ùì àáà äéå èäåøåú å÷ãåùåú. ìà äééúä àååéøú öçå÷éí åãéáåøéí"

òì 'ìÄéìÀú ìäâãä' å'èÇîÀñÀø÷ÀøÀàú' ùîòúí? áìéì äñãø éñáå áðé îùôçú èøé÷é äòðôä åéúøô÷å áâòâåòéí òì ãîåúå ùì äàá åäñá äâãåì, øáé éåñó-ùìîä èøé÷é, îçùåáé øáðé îøå÷å, ùäìê ìòåìîå ìôðé ùðúééí. çâ äôñç äéä áòáåøå îåòã îéåçã áîòâì äùðä. òí òìåúå ìàøõ éùøàì äáéà òéîå îðäâéí ÷ãåîéí ùì äçâ, åäðçéì àåúí ìéìãéå åìðëãéå áàäáä âãåìä.

'ìéì äñãø' ááéú îùôçú èøé÷é äåà âí ìéì æéëøåðåú, ùáå ðåäâéí áðé äîùôçä ìùçæø àú äîðäâéí ä÷ãåùéí ùäáéà òéîå äàá, ùëáø áäéåúå áï òùøéí îåðä ìãééï áîø÷ù. "àáà òìä àøöä ìôðé éåúø îùéùéí ùðä", îñôø áðå äöòéø, ø' øôàì (31). "äåà äúééùá áçåìåï, åäéä îäçìåöéí îîù áòáåãú ä÷éøåá áòéø. ëùøàä ðòøéí îùç÷éí áçåõ, ÷øà ìäí ììîåã òéîå úåøä. áîøåöú äùðéí æëä ì÷øá øáéí ìúåøä åìîöååú. äåà ä÷éí ÷äéìä åäøáéõ úåøä å÷áìä áéùéáú 'òõ éåñó' ùáøàùä òîã".

áò÷áåú äàá. ø' øôàì èøé÷é òì ø÷ò úîåðú àáéå, øáé éåñóÎùìîä

áìé îåöøéí úòùééúééí

"ìéäåãé îøå÷å äéä áñéñ ùì îðäâéí, åäí äúôúçå ìôé òøéí åîùôçåú", îñáéø ø' øôàì. ìîùì, äîöååä äîøëæéú ùì ìéì äñãø, 'åäÄâãú ìáðê', ëåðúä 'ìÄéìÀú ìäâãä' – 'ìéì ääâãä'.  "âãìúé áîùôçä áú àçã-òùø éìãéí. îéìãåúðå çååéðå àú ôñç åàú îðäâéå äééçåãééí ùàáà ùéîø. âãìðå ìúåê æä åìà äëøðå îöéàåú àçøú".

ìáéú îùôçú èøé÷é ìà ðëðñ ùåí îåöø úòùééúé áçâ. "òåâåú åçèéôéí, åëìì äîåöøéí äúòùééúééí, âí äëùøéí áéåúø, ìà òáøå àú îôúï äãìú", îøçéá äáï. "òí æä, àó ôòí ìà äøâùðå ùåðéí. àáà éãò ìäòáéø àìéðå àú äçååéä ä÷ãåùä åäîøåîîú ùì äçâ. àéîà äééúä îëéðä ìðå øéáä îúå÷ä îçøåñú, åàåîøú ùæä äùå÷åìã ùì ôñç. ëê âãìðå, åëê àðå îâãìéí àú éìãéðå".

â'àìáéåú åôéåèéí áîøå÷àéú

áìéì äñãø ðäåâ áîùôçú èøé÷é ììáåù â'ìàáéåú îéåçãåú, âìéîåú öçåøåú, ñîì ìèåäø åìçéøåú. òåã îðäâ äáéà òéîå äøá èøé÷é – ììîã àú éìãé äîùôçä ì÷øåà àú ääâãä áòøáéú-îøå÷àéú. "ìàçø çöééú äîöä ðäâðå ìùéø òí àáà", îñôø äáï äöòéø åôåöç áðòéîä îéåçãú òí ëì äãâùéí åääèòîåú: "äÇâÀãÈà ÷ÀöÆ'í à'ìÀäÈà àÆì'áÌÀçÇø òÈìà úÌÀðÇàÇùÒ' àÆì'èÀøÄé÷, çÄéï ëÆøÀæ'åÌ æ'ãåÌãÀðÈà îÀì'îÇàöÇàø, òÈìÈà éÄéã ñÄéãÀðÈà åÌðÀáÌÄéðÈà îåÌñÈà áÌÄï-òÇîÀøÈí, òÈìÈà ñÀìÇàí åÌøÀãÈà. çÄéï ôÄ÷ÀäåÌí îÄï äÇàìÀã ìÄëÀãÀîÇà öÀ'òÄéáÌÈà. äÇâÀãÈä éÄôÀ÷ÀðÈà äÇ÷ÌÈãåÉùÑ-áÌÈøåÌêÀ-äåÌà åÀðÉàîÇø àÈîÅï". åáúøâåí ìòáøéú: "ëê ÷øò ä÷á"ä àú äéí ìùðéí-òùø ðúéáéí, áòú ùéöàå àáåúéðå îîöøéí, òì-éãé àãåððå åðáéàðå îùä áï-òîøí òìéå äùìåí åäøçîéí, áòú ùäåöéàí îòáãåú ÷ùä ìçéøåú; ëï éåöéàðå ä÷á"ä, åðàîø àîï".

òã ùìåù ìôðåú áå÷ø. ùåìçï äñãø ááéú îùôçú èøé÷é

ìéì ñãø ìéìãéí

äâòâåòéí ðùîòéí äéèá á÷åìå ùì äáï, ëùäåà çåæø ììéì äñãø áîçéöú àáéå: "ôðéå ùì àáà äéå èäåøåú å÷ãåùåú. ìà äééúä àååéøú öçå÷éí åãéáåøéí. ìéì äñãø ðîùê ëîòè òã ùìåù ìôðåú áå÷ø, ëùàáà îøáä ìåîø ãáøé úåøä åìùéø".

ø' øôàì îñôø òì òåã îðäâ ùøåÉåç áîùôçä: ä'èÇîÀñÀø÷ÀøÀàú' – ìéì äñãø ùì äéìãéí. "áàçã îéîé çåì äîåòã äéìãéí ùîúçú ìâéì îöååú ðåäâéí ìòøåê îòéï ìéì äñãø. äí éåùáéí òì äøöôä åîùçæøéí àú ìéì äñãø, òí äñéîðéí, äîàëìéí åäîöåú, åäëåì áëìéí ÷èðéí. æå çååéä îúå÷ä, äîàôùøú ìøàåú àéê äéìãéí ÷ìèå àú ìéì äñãø åàéê äí îáèàéí àåúå áòöîí".