.jpg)
îñ' 1834, òøá ùáú-÷åãù ôøùú åé÷äì/ù÷ìéí, ë"ã áàãø-øàùåï ä'úùô"á (25.02.2022)
öòéøé àâåãú çá"ã
éåöà ìàåø òì-éãé äîøëæ ìòæøé ùìéçåú
ú"ã 14 ëôø çá"ã 60840, èì' 073-3731777
òåøê: îðçí áøåã Ÿ éå"ø: äøá éåñó éöç÷ äëäï àäøåðåá
òîãä ùáåòéú
àéê îøáéí áùîçä?
îä æä àåîø ìîòùä? àéê îøáéí áùîçä? îä áãéå÷ àîåø ìòùåú éäåãé øâéì, ùçåæø ìáéúå îéåí òáåãä?
áçåãù àãø àðçðå ð÷øàéí ìäøáåú áùîçä, ëîàîø çæ"ì "îùðëðñ àãø, îøáéí áùîçä". äùðä éù ìðå ùðé çåãùé àãø, åæå ùîçä ëôåìä. àáì àãí îï äùåøä îú÷ùä ìäåáéì äåøàä æå ìàôé÷éí áøåøéí åîòùééí.
îä æä àåîø ìîòùä? àéê îøáéí áùîçä? áéùéáåú îñåéîåú äúìîéãéí îàøâðéí øé÷åãéí àçøé ñãøé äìéîåã, åæå áäçìè ãøê ìáèà ùîçä åìäúîìà ùîçä. àáì îä áãéå÷ àîåø ìòùåú éäåãé øâéì, ùçåæø ìáéúå îéåí òáåãä?
ìùîç àú äæåìú
àçú äãøëéí äéôåú ìäøáåú áùîçä äéà ôùåèä ëì-ëê, òã ùàéï çåùáéí òìéä – ìùîç îéùäå àçø. áéîéí äàìä àðçðå ÷îéí ááå÷ø åçåùáéí àéê ìùîç àú äæåìú. îúäìëéí òí îçùáä åîåÌãòåÌú àéê òåùéí ãáø îä ùéùîç àú ìéáå ùì éäåãé ùðé.
áøâò ùàðçðå î÷ãéùéí ìëê ÷öú úùåîú ìá, àðçðå éåãòéí äéèá îä éëåì ìäáéà ùîçä ìæåìú. àçã éùîç îîéìä èåáä åîäúòðééðåú áùìåîå. äùðé éúîìà ùîçä àí ðòæåø ìå ìú÷ï îùäå ááéú. äùìéùé éùîç ì÷áì îúðä ëìùäé. åäøáéòé éòìä çéåê òì ùôúéå ìîùîò áãéçä çáéáä.
îé ùòåáãéí òí áðé-àãí àçøéí ìà öøéëéí ìäúàîõ éåúø îãéé. çéåê çí, àëôúéåú, úçåùä ùàúí áàîú øåöéí ìòæåø ìôåðä – åäåà ÷åøï îàåùø. öååúé çéðåê éëåìéí ìäøðéï àú ìá äúìîéãéí áàîéøú îéìú ùáç, áöéåï úëåðä èåáä ùðéçðå áä, áäúòðééðåú áðòùä àöìí.
ëì àìä ãáøéí ÷èðéí åôùåèéí ùéëåìéí ìäéòùåú áîäìê äçééí äùâøúé. òì-àçú-ëîä-åëîä àí øåöéí ìäù÷éò éåúø. ìçùåá òì äùëðéí ùäôøðñä àéðä îöåéä áëéñí åìùîç àú ìéáí áîùäå ùàéï äí îøùéí ìòöîí ì÷ðåúå – ãáø îæåï, öòöåò, ëìé îèáç ëìùäå, áâã åëãåîä.
äøøé îîú÷éí îéåúøéí
áéîéí äàìä îúçéìåú ä÷ðéåú ùì äøøé äîîú÷éí áòáåø îùìåçé äîðåú. áãøê ëìì àðå ùåìçéí àåúí ìùëðéí åìáðé îùôçä ùîîù àéðí æ÷å÷éí ìäí. àçøé ôåøéí äëåì îçôùéí àéê ìäéôèø îëì îåöøé äîæåï òúéøé äñåëø ù÷éáìå áîùìåçé äîðåú. àæ áùáéì îä àðçðå òåùéí àú æä?
äøîá"í ÷áò ëé "îåèá ìàãí ìäøáåú áîúðåú àáéåðéí, îìäøáåú áñòåãúå åáùÄìåç ìøÅòéå; ùàéï ùí ùîçä âãåìä åîôåàøä, àìà ìùîç ìá òðééí åéúåîéí åàìîðåú åâøéí".
äøáé îìéåáàååéèù ðäâ ìùìåç áôåøéí 'îùìåç îðåú' ôùåè åöðåò ìùìåùä éäåãéí, ëåäï, ìåé åéùøàì. á'îùìåç' äéå àåæï äîï, ôøé åá÷áå÷ îù÷ä. ìà öøéê éåúø îæä. îä òãéó, ìáæáæ îàåú ù÷ìéí òì çèéôéí åáåðáåðééøåú áòáåø àðùéí ùàéðí æ÷å÷éí ìäí, àå ì÷ðåú ìîùì ëîä àøâæéí ùì ôéøåú îùåáçéí åìúú àåúí ìîùôçåú ùéùîçå ì÷áìí?
àí àðçðå îöéáéí àú äéòã äæä ìðâã òéðéðå – ìùîç àú ìá äæåìú, áøåø ìðå àéê îøáéí áùîçä, åàéï ñô÷ ùâí àðçðå òöîðå ðùîç äøáä éåúø.
.jpg)
ëìÎëê ôùåè ìùîç àú ìéáå ùì éäåãé ùðé (öéìåí: îðãé äëèîï)
éù çãù
ùîçä òí ôøéã åáï-ãåã
ùðé òð÷é äæîø äçñéãé, îøãëé áï-ãåã åàáøäí ôøéã, éåôéòå òì áîä àçú áàéøåò äâãåì ìöéåï îàä åòùøéí ùðä ìäåìãú äøáé îìéåáàååéèù, áé"à áðéñï ä÷øåá. äîòîã, äîàåøâï òì-éãé öòéøé àâåãú çá"ã, éäéä áäéëì èãé áéøåùìéí, áéåí øáéòé, ä' áðéñï (6.4), áùòä 6 áòøá. áéîéí àìä òîìéí òì úëðéú îéåçãú, ùúúàéí ì÷äì äøááåú ùéáåà ìîòîã. ðôúçä äæîðú äëøèéñéí áàúø 120shana.co.il àå ááéú çá"ã.
îòåú ôåøéí
áúé çá"ã ÷åøàéí ìä÷ãéí åìúøåí áøåçá ìá ì'îúðåú ìàáéåðéí' áéåí äôåøéí. ùìéçé çá"ã éòðé÷å ìøááåú îùôçåú ðæ÷÷åú îùìåçé îæåï îéåçãéí ìôåøéí, ëãé ùâí äï éåëìå ìçâåâ àú äçâ áùîçä. ëì æä ðåñó òì äôòéìåú äøçáä ùì ÷øéàú äîâéìä åçìå÷ú îùìåçé îðåú. ôøèéí ááéú çá"ã äî÷åîé.
äéòøëåú ìôåøéí
àâó äìåâéñèé÷ä ùì öòéøé çá"ã, äîøëæ ìòæøé ùìéçåú, îôé÷ äùðä îâååï îåöøéí ùéùîùå ìîáöò äâãåì ùì äáàú ùîçú ôåøéí ìäîåðé áéú éùøàì. áúé çá"ã îæîéðéí îàøæéí îøäéáéí ùì îùìåçé îðåú åîáçø àáæøéí ùéáéàå àú ùîçú äçâ ìäîåðé áéú éùøàì. áúé çá"ã îæîéðéí àú äöéáåø ìäùúúó áòìåú äîáöò åìäéåú ùåúôéí áîéîåðå.
ùìçï ùáú
àù îåúøú åàù àñåøä
ôøùúðå ðôúçú áîéìéí: "åÇéÌÇ÷ÀäÅì îÉùÑÆä àÆú ëÌÈì òÂãÇú áÌÀðÅé éÄùÒÀøÈàÅì". ðàîø òì ëê áîãøù (éì÷åè ùîòåðé åé÷äì) ùîùä úé÷ï ìòí éùøàì "ìä÷äéì ÷äéìåú áëì ùáú åùáú... åìäåøåú ìéùøàì ãáøé úåøä".
ðàîø áùí äàøéæ"ì (èòîé äîöååú ìøáé çééí åéèàì, åàúçðï) ùäìéîåã äîøëæé áùáú öøéê ìäéåú ôðéîéåú äúåøä. áùùú éîåú äçåì äìéîåã äòé÷øé äåà áçì÷ äðâìä ùì äúåøä, åàéìå ìéîåã ôðéîéåú äúåøä ðòùä áçì÷ ÷èï éåúø ùì äæîï; åàåìí áùáú äñãø îúäôê – òé÷ø äìéîåã äåà áôðéîéåú äúåøä, åììéîåã äðâìä îééçãéí ôçåú æîï.
áùáú îúòìéí
òì éåí äùáú ðàîø áôøùúðå "÷ÉãÆùÑ äÄéà". áñôø äæåäø (çì÷ â öã,á) îåñáø, ùäîåùâ '÷ÉãÆùÑ' îáèà àú òöí ä÷ãåùä (áùåðä îãáø '÷ãåù' ùä÷ãåùä äéà ëîå ãáø ðåñó òì òöí îöéàåúå). æå îäåúä ùì äùáú, ùáòöí îäåúä äéà ÷åãù åäéà îøåîîú îäòåìí.
ìëï òé÷ø äìéîåã áùáú äåà áúåøú äçñéãåú, ùàó äéà àéðä òåñ÷ú áçééí äâùîééí, àìà áòðééðéí àìå÷ééí áìáã – äñôéøåú äòìéåðåú, äðùîåú åëãåîä – åâí áî÷åîåú ùáäí äéà ãðä áòðééðé äòåìí, äøé æä ëôé ùäòåìí äåà áúåøä, åùí àéï î÷åí ìäòìí åäñúø òì äàìå÷åú.
ìöðï àú äçåí
ìôé æä éåñáø âí äöéååé: "ìÉà úÀáÇòÂøåÌ àÅùÑ áÌÀëÉì îÉùÑÀáÉúÅéëÆí áÌÀéåÉí äÇùÌÑÇáÌÈú". äîãøù îöééï ùéù ëàï ñééâ: "áîåùáåú àé àúä îáòéø, àáì àúä îáòéø ááéú äî÷ãù". ááéú äî÷ãù ä÷øéáå ÷øáðåú âí áùáú, åìöåøê æä äéå îáòéøéí àù, àê áëì î÷åí àçø àñåø ìäáòéø àù.
'àù' îñîìú çåí åìäè. áéåí äùáú, ùäåà éåí ÷ãåù, àéï î÷åí ì'çåí' åìäúìäáåú 'áëì îåùáåúéëí' – áòðééðé äòåìí äâùîééí. òì äàãí ìëáåù àú ìäéèåúå áòðééðéí äàøöééí åìäúééçñ àìéäí á÷øéøåú åáàãéùåú. åàåìí 'ááéú äî÷ãù' – áòðééðé ÷ãåùä – ùí äàù øàåéä åàó øöåéä âí áùáú.
äùôòä òì äùáåò
åæä äøîæ äèîåï áñãø äôñå÷éí: úçéìä "åé÷äì îùä" – "ìä÷äéì ÷äéìåú áëì ùáú åùáú", ììîåã àú ôðéîéåú äúåøä. òì-éãé æä îùéâéí àú ääîùê – "ìà úáòøå àù áëì îåùáåúéëí áéåí äùáú", ùáùáú äéäåãé éùúçøø îäìäè åääúìäáåú áòðééðé äòåìí äâùîééí.
òì äùáú ðàîø áæåäø (ñâ,á) "îéðéä îúáøëéï ëåìäå éåîéï" – îîðä îúáøëéí ëì éîåú äùáåò. îé ùéù÷éò àú òöîå áùáú áìéîåã ôðéîéåú äúåøä, äìéîåã éìååä àåúå áéîåú äùáåò, éôçéú àú äîùéëä ìòðééðéí äâùîééí åéôòì ùâí ìéîåã äðâìä ééòùä îúåê äøâùä ùæå úåøú ä'. ìöã æä äùôòú äùáú úäéä âí áâùîéåú ëôùåèä – ááøëåú ááðé, çéé åîæåðé øååéçà.
(úåøú îðçí, ëøê éè, òî' 108)
îï äîòééï
ôøùú ù÷ìéí
úùåáä îàäáä
"áàçã áàãø îùîéòéï òì äù÷ìéí" (ù÷ìéí à,à). ìîä áàãø? îôðé ùäåà æîï úùåáä, ëîå çåãù àìåì, ëé âí à' áðéñï äåà øàù äùðä. àìà ùáàìåì äúùåáä äéà îéøàä, åáàãø æå úùåáä îàäáä. áìá ëì àéù îéùøàì îúòåøøéí àæ øöåï åðãéáåú, åæä òðééï äù÷ìéí, ìòåøø ðãéáåú ìá åøöåï èåá ááðé éùøàì.
(ùôú àîú)
éîéï åùîàì
"îùîéòéï òì äù÷ìéí åòì äëìàééí" (ù÷ìéí à,à). ùîàì ãåçä åéîéï î÷øáú. áàåúä ùòä ùîùîéòéí òì äù÷ìéí, ìäãâéù ùëì àçã åàçã àéðå àìà 'îçöéú', äæ÷å÷ ìäùìîä, îùîéòéí òì äëìàééí, ùìà ìòøáá îéï áùàéðå îéðå.
(éì÷åè äãøåù)
îé öøéê ëåôø ðôù
"ëé úéùà àú øàù áðé éùøàì" (ùîåú ì,éá). äúøåîä äæàú áàä ìëôø òì îòùä äòâì, åàîøå çæ"ì ùäðùéí ìà äùúúôå áçèà äòâì. ìëï öéååä ä' éúáøê ìúú îçöéú äù÷ì, äééðå ùëì àéù ééúï áòáåø òöîå áìáã, ëé æåâúå, ùäéà 'äçöé äùðé', ìà çèàä åìà ðôâîä. äåà ìáãå öøéê ëåôø ðôù åìà äéà.
(àìùéê)
îöååä äæ÷å÷ä ìäùìîä
îçöéú øåîæú ùäîöååä æ÷å÷ä ìäùìîä. àí äàãí ðúï ôòí àçú öã÷ä, ìà ÷ééí áëê àìà î÷öú äîöååä, ëé ëì ðúéðä äéà îçöéú áìáã.
(çúí ñåôø)
îèáò ùì àù
ùìåùä ãáøéí ùîò îùä îï ä÷á"ä åäøúéò ìàçåøéå. ëéååï ùàîø ìå "åðúðå àéù ëåôø ðôùå", àîø îùä: îé éåëì ìéúï ëåôø ðôùå? ðèì ä÷á"ä ëîéï îèáò ùì àù îúçú ëéñà äëáåã åäøàä ìå ìîùä: æä ééúðå, ëæä ééúðå.
(îãøù øáä)
çéáåø äðéâåãéí
'àù' å'îèáò' îñîìéí úëåðåú îðåâãåú. àù èáòä ìòìåú ìîòìä, åäéà îñîìú àú äöéîàåï ìàìå÷åú. îèáò îñîì àú äòåìí äçåîøé åàú òáåãú ä' áãáøéí äâùîééí, îúåê ÷áìú òåì. 'îèáò ùì àù' îñîì àôåà çéáåø ùì äùðééí – ìäçãéø çéåú åäúìäáåú áúåê äãáøéí ùàãí òåùä îúåê ÷áìú òåì áìáã.
(äøáé îìéåáàååéèù)
òùøä ëðâã äéöø
ðàîø (áøëåú ñà) "îàé ãëúéá å'ééöø ä' àìå÷éí àú äàãí', áùðé éå"ãéï, ùðé éöøéí áøà ä÷á"ä, àçã éöø èåá åàçã éöø øò". äøé ùëì 'éå"ã' ÷ùåø ìàçã äéöøéí. ìëï ãéé áîçöéú äù÷ì, ùîù÷ìå òùø âøä, ìëôø òì äçèà äáà îéöø äøò.
(àåø äúåøä)
àîøú äùáåò
çù÷ îéåúø
øáé ùìîä äëåäï øáéðåáéõ', áòì 'úôàøú ùìîä', äàãîå"ø äøàùåï îøãåîñ÷, øàä ôòí àçú ìîãï ùéùá áìéìä ááéú äîãøù åìîã áòéåï åáøöéôåú ùìåùä ãôé âîøà òí äîôøùéí. äìîãï äæä äéä ù÷ãï åòîì òì äúåøä, åâí äéä òåáã ä', àáì áèáòå äéä àåäá îîåï.
àîø ìå äøáé áìùåï äôñå÷: "åÈåÅé äÈòÇîÌåÌãÄéí – ìîãú å' òîåãéí ùì âîøà áù÷éãä åäúîãä, åáëì-æàú åÇçÂùÑË÷ÅéäÆí ëÌÈñÆó?! – òãééï éù ìê çù÷ åúàååä ìëñó?"...
âàåìäôãéä
îúé éáåà? áéãéðå äãáø
àÂçÄéùÑÆðÌÈä. äðáéà éùòéä àåîø òì äâàåìä ùúé îéìéí áàåúå ôñå÷ äñåúøåú ìëàåøä æå àú æå: "àÂðÄé ä' áÌÀòÄúÌÈäÌ àÂçÄéùÑÆðÌÈä" (éùòéä ñ,ëá). äâîøà (ñðäãøéï öç,à) òåîãú òì äñúéøä: 'áÌÀòÄúÌÈäÌ' îùîòåúä ùäâàåìä úáåà áæîðä ä÷áåò ìä îøàù, åàéìå äîùîòåú ùì 'àÂçÄéùÑÆðÌÈä' äéà ùä÷á"ä éçéù åéæøæ àåúä åéáéà àåúä ÷åãí äæîï.
äâîøà îùéáä: "æëå – àçéùðä, ìà æëå – áòéúä". ëìåîø, ðøîæå ëàï ùúé äàôùøåéåú ùì îåòã äâàåìä. àí ðæëä – éúøçù 'àçéùðä', åäâàåìä úáåà ÷åãí äæîï äñåôé ùìä, åàí ìà ðæëä – úáåà 'áÌÀòÄúÌÈäÌ', áæîï ä÷áåò ìä îøàù.
ëìåîø, ìâàåìä éù îåòã ÷áåò îøàù ('áÌÀòÄúÌÈäÌ'), åâí àí ìà éäéå äéäåãéí øàåééí ìëê, äâàåìä úáåà áîåòã ääåà; åàåìí àí éæëå áîòùéäí, éú÷ééí 'àÂçÄéùÑÆðÌÈä' – ä÷á"ä éçéù àú äâàåìä åéáéàä äøáä ìôðé äîåòã äð÷åá.
æÅøåÌæ. éñåã áñéñé áàîåðú äâàåìä äåà ääëøä, ùëì àçã åàçã éëåì ìæøæä. àéððå éëåìéí ìäñúô÷ áàîåðä áîùéç åáöéôééä ìáåàå, àìà îçåáúðå ìòùåú ôòåìåú ùì úåøä åîöååú äîæøæåú àú áåàå. æä àçã ääñáøéí ìëê ùä÷á"ä ìà âéìä ìðå àú æîï äâàåìä, ëãé ùìà ðøâéù ùäòðééï ëáø ñâåø åçúåí, àìà ùëì àçã åàçã éùúãì ìôòåì åìòùåú ëãé ì÷øá àú äâàåìä.
çæ"ì öééðå ëîä åëîä ãáøéí ùéù áäí ñâåìä îéåçãú ì÷éøåá äâàåìä. äáåìèú áéðéäí äéà äöã÷ä, ùòìéä ðàîø (ááà áúøà é,à): "âãåìä öã÷ä ùî÷øáú àú äâàåìä". áúðà ãáé àìéäå (æåèà, ôø÷ à,é) ðàîø: "âãåìä öã÷ä, ùäéà îîäøú éåí áï-ãåã åéîåú âàåìúðå". áäîùê (à,èæ) îåáà òì ëê äôñå÷ (éùòéä ðå,à): "ùÑÄîÀøåÌ îÄùÑÀôÌÈè åÇòÂùÒåÌ öÀãÈ÷Èä, ëÌÄé ÷ÀøåÉáÈä éÀùÑåÌòÈúÄé ìÈáåÉà åÀöÄãÀ÷ÈúÄé ìÀäÄâÌÈìåÉú". äééðå ùòì-éãé äöã÷ä ôåòìéí ùéäéä "÷øåáä éùåòúé ìáåà".
âí äúùåáä áëåçä ìäáéà àú äâàåìä áùòúà çãà, ëãáøé äøîá"í (äìëåú úùåáä ôø÷ æ, äìëä ä): "äáèéçä úåøä ùñåó éùøàì ìòùåú úùåáä áñåó âìåúï, åîééã äï ðâàìéï". åîñåôø áæåäø (îãøù äðòìí, çì÷ à, ÷ìè,á) ùøáé àìòæø áï-òøê éùá ôòí àçú áöòø øá. ùàìåäå ìñéáú öòøå, åäùéá ùäåà øåàä ëé äâàåìä úäéä áàìó äùéùé åäâìåú úéîùê äøáä, åòì ëê äåà îöèòø, ùëï îé éæëä ìàøéëåú éîéí ëæàú. àçø-ëê çæø åàîø: "áúùåáä éú÷ãí ëåìà" [=òì-éãé äúùåáä éå÷ãí äëåì].
ëîå-ëï òöí äöéôééä ìâàåìä äéà îäãáøéí äòé÷øééí äîæøæéí àú äâàåìä åùáæëåúä úáåà äâàåìä îäø éåúø, ëîàîø çæ"ì (éì÷åè ùîòåðé, àéëä, øîæ úú÷öæ): "àîø éöç÷ ìôðé ä÷á"ä: øéáåðå-ùì-òåìí, ùîà àéï çæøä ìáðéí?!". äùéáå ä÷á"ä: "àì úàîø ëï. éù ãåø ùäåà îöôä ìîìëåúé – îééã äí ðâàìéí, ùðàîø åÀéÅùÑ úÌÄ÷ÀåÈä ìÀàÇçÂøÄéúÅêÀ, ðÀàËí ä', åÀùÑÈáåÌ áÈðÄéí ìÄâÀáåÌìÈí" (éøîéä ìà,èæ).
çùéáåú äöéôééä ìâàåìä äéà âí áôùèåú, ùëï àí àéððå îöôéí çñ åùìåí ìâàåìä, ëàéìå àðå îöäéøéí ùäîöá äðåëçé èåá ìðå. ìëï äöéôééä ìâàåìä îæøæú åîçéùä àú áåàä, ëé ëùä÷á"ä øåàä ùáðéå îöôéí ìéùåòä, äåà ðòðä ìá÷ùúí åîæøæ àú áåàä.
îòùä ùäéä
ðîöàä äñéáä
"æîï øá àðé úåää îãåò ðâæø òìéé îï äùîééí ìùáú áëìà. òã ùðæëøúé áàéøåò ùáå ùåèø ôöò éäåãé ùáà ì÷áì àú ôðéé"
"àéé!", ðùîòä æò÷ú ëàá îúåê ääîåï ùáà ì÷áì àú ôðé äøáé. äùåèø ùäåô÷ã ìùîåø òì äñãø ìà äúàæø áøçîðåú îøåáä, åäöìéó áùåè ùáéãå òì æøåòå ùì àçã äéäåãéí äðãçôéí.
äãáø àéøò áòéø éàñé ùáøåñéä (øåîðéä ëéåí). áàåúí éîéí ô÷ãä àú äòéø îâéôä ÷ùä. äðôâòéí äéå úéðå÷åú øëéí, åøáéí îäí äìëå ìòåìîí.
äúåùáéí äúëðñå ìàñéôä ãçåôä. øáðé äòéø ðéñå ìùòø îäé äôøöä äøåçðéú ùáò÷áåúéä áàä òìéäí äîâéôä, åëéöã àôùø ìáèì àú äâæéøä. ìàçø ãéåï îîåùê äåñëí òì ëåìí ëé éù ìùéí ÷õ ìøéáåé äîçìå÷åú ùáéï ä÷äéìåú äùåðåú.
äåçìè ìîðåú îùìçú îëåáãú ùúéñò àì øáé àáøäí-ãåã ååàäøîï, äàãîå"ø îáåèùàèù, åúá÷ù îîðå ùéåàéì ìáåà ìéàñé ìëîä éîéí, åéðñä ìäùëéï ùìåí áòéø åìòåøø øçîé ùîééí ùäîâéôä úéòöø. ëùðëðñå àìéå çáøé äîùìçú åäöéâå àú á÷ùúí, ðòðä äøáé áçôõ ìá.
"áåàå ùì äàãîå"ø ìòéøðå åãàé éáéà ìå ëáåã âãåì", àîø àçã äùìéçéí, òí öàúí îçãøå ùì äöãé÷. "áîäìê áé÷åøå áòéø åãàé éàñåó äøáé ñëåí ðëáã îäúåùáéí", ñééí ìôèôè áèéôùåú.
"çæøå ìçãøé!", ðùîò ÷åìå ùì äøáé. çáøé äîùìçú çæøå åðëðñå àìéå, åäåà äáäéø ìäí: "àí äðñéòä ìòéøëí úáéà ìé ëáåã åîîåï – äððé îååúø òìéä áìá ùìí. àéððé øåöä ìäéðæ÷ îëê". çáøé äîùìçú ðàìîå ãåí. áåùä ëéñúä àú ôðéäí.
"ìëå àì øáé éùøàì îøåæ'éï", éòõ ìäí äöãé÷. "äåà çñéï îôðé äðæ÷éí ùì ëñó åëáåã. ñîåê åáèåç àðé ëé ééòðä ìá÷ùúëí ìáåà ìòéøëí". çáøé äîùìçú ÷éáìå àú äòöä áùîçä, åôðå àì îùëðå ùì äàãîå"ø øáé éùøàì ôøéãîï îøåæ'éï. äåà ùîò àú á÷ùúí åðòðä ìä.
äãáø àéøò áùðú ú÷ö"ã (1834). äùîåòä òì áåàå ùì äöãé÷ îøåæ'éï òåøøä äúøâùåú áëì øçáé éàñé. áéåí äáé÷åø ðäøå äîåðé éäåãéí ì÷øàúå, áöéôééä ìøàåú àú ôðéå.
ôøðñé ä÷äéìä ðòøëå ìëê îøàù, åãàâå ëé äîùèøä úô÷ç òì äñãø. äùåèøéí òîãå áôúç áéú äëðñú åðéñå ìîðåò öôéôåú îñåëðú. àçã äùåèøéí øàä éäåãé äîðñä ìòáåø àú âãø äáéèçåï, äðéó àú ùåèå åäöìéó òìéå. ääöìôä ôâòä áéãå ùì äéäåãé åôöòä àåúä.
ëàùø ùîò òì ëê äàãîå"ø îøåæ'éï, äúòöá îàåã. ìéáå ëàá òì ùáâììå äåëä éäåãé åñáì ëàá.
áîùê éîé ùäééúå áéàñé ôòì äøáé ìäùëéï ùìåí áéï äöããéí, åàëï äöìéç áëê åäîâéôä ðòöøä. ëàùø äëåì áà òì î÷åîå áùìåí, ùá äøáé ìáéúå.
ëòáåø ëîä ùðéí ðø÷îä òìéìä ðâã äöãé÷ îøåæ'éï. éøéáéå äìùéðå òìéå ëé äåà æåîí ìäîìéê àú òöîå ìîìê. áàáéá ú÷ö"ç (1838) ðòöø åùää áëìà òùøéí åùðééí çåãùéí.
æîï øá ìà àÄôùøå äùìèåðåú ìîùôçúå àå ìîé îçñéãéå ìá÷øå. àçã äçñéãéí, ø' éçæ÷àì îæååàðéõ, äéä ñåçø âãåì åòîã á÷ùøéí äãå÷éí òí øàùé äùìèåï. ìàçø îàîöéí øáéí äöìéç ì÷áì äéúø ìá÷ø àú äøáé ìîùê øáò ùòä.
ôðé äöãé÷ äåàøå áøâò ùøàä àú äçñéã. "ø' éçæ÷àì", ôðä àìéå äøáé áçáéáåú. "æä æîï øá àðé úåää îãåò ðâæø òìéé îï äùîééí ìùáú áëìà. äúòî÷úé áùàìä æå øáåú. ôùôùúé äéèá áîòùéé åìà îöàúé çèà ùáâéðå òìéé ìäéòðù áîàñø.
"òã ùðæëøúé áàéøåò ù÷øä áéàñé, ëàùø ùåèø ôöò àú éãå ùì éäåãé ùáà ì÷áì àú ôðéé. îàçø ùàðé äééúé äâåøí ìäú÷äìåú, äøé ùâøîúé ëé éäåãé éöèòø".
äöãé÷ äåöéà îëéñå îôúç åîñø àåúå ìø' éçæ÷àì. "ñò ìáéúé åîñåø àú äîôúç ìáðé îùôçúé. äåøä ìäí ìôúåç àú äîâéøä ùáöã äùåìçï ùáçãøé, åìäåöéà îùí ù÷é÷ ùáúåëå ëîä îèáòåú æäá ùòøëí øá. àú äîèáòåú ÷éáìúé ááé÷åøé áéàñé, åîàæ äí ùîåøéí áçãøé.
"àîåø ìáðé áéúé ëé éáçøå ùðé çñéãéí ùééñòå ìòéø éàñé åéðñå ìàúø àú äéäåãé ùðôöò áòú áé÷åøé áî÷åí. æëåøðé ùùîå äéä ååìååì äçåëø, åùäçæé÷ áéú îæéâä. äððé îá÷ù ìîñåø ìå àú äëñó, åìá÷ùå áùîé ëé éîçì òì äöòø ùâøîúé ìå àæ".
ø' éçæ÷àì ùîç òì äæëåú ùðôìä áçì÷å, ìäéåú ùìéç ðàîï ìäñøú äñéáä äøåçðéú ùâøîä ìîòöøå ùì øáå. äåà îñø àú äùìéçåú ìáðé äáéú, åàìä áçøå îééã ùðééí îâãåìé äçñéãéí åäììå éöàå ìéàñé. ìàçø áéøåøéí âéìå ëé ååìååì äçåëø ëáø äìê ìòåìîå, åàåìí øòééúå òãééï çéä.
á÷åùé øá ðæëøä äàéùä áú÷øéú ääéà. äéà äáäéøä ìçñéãéí ëé áòìä îòåìí ìà ééçñ ìæä çùéáåú, åâí äôöò äâìéã áîäéøåú.
åàåìí äçñéãéí äôöéøå áä ùú÷áì àú äôéöåé ùùìç ìä øáí. äí àñôå îðééï éäåãéí åäìëå ì÷áøå ùì äáòì, åùí áé÷ùå îîðå îçéìä áùí äöãé÷.
äçñéãéí çæøå ìáúéäí îàåùøéí òì äæëåú ùðôìä áçì÷í ìîìà àú ùìéçåú øáí. åàëï, ëòáåø æîï ÷öø äöìéç øáé éùøàì îøåæ'éï ìäéîìè îëìàå, ìöàú îøåñéä åìòáåø ìòéø ñãéâåøä ùäééúä áùìéèú äàéîôøéä äàåñèøå-äåðâøéú.
öéåï øáé éùøàì îøåæéï - áàäìé öãé÷éí
(òì-ôé 'ðø éùøàì')
çééí éäåãééí
áãøëé äáï – ìùîç çåìéí
äøâò äæä äéä îùîòåúé áéåúø áçééå ùì ùå÷é áøéó. ááå÷ø ùáå ÷í îä'ùáòä' òì áðå, áðéîéï-àùø (áðé) æ"ì, ðñò ìáéú äòìîéï, ìòìåú òì ÷áøå äèøé. ìàçø îëï, áî÷åí ìçæåø ìáéúå, äçìéè ìðñåò ìîøëæ äøôåàé ùéáà, ùáå äéä áðå îàåùôæ áú÷åôú äîçìä.
"òöøúé áçðéä", îúàø ùå÷é, "åðùàøúé áøëá. éùáúé ëê ëùòä åáëéúé áìé äôñ÷ä. äãîòåú æìâå áìé äôåâä. åàæ àîøúé ìòöîé: äòìä çéåê òì äôðéí åäéëðñ ìîçì÷ä, ìäîùéê áãøëå ùì áÌÆðé, ùðäâ ìùîç àú äçåìéí áãøëå äîéåçãú åäîàéøä. àí ìà úòùä àú æä òëùéå – äåñôúé ìåîø ìòöîé – ìà úòùä æàú ìòåìí. ðëðñúé ôðéîä, åäöååú ðãäí ìøàåú àåúé. àîøúé ìäí: äáï ùìé òîã áñáì åáèéôåìéí ä÷ùéí áæëåú äùîçä, äàîåðä åäëåç. æä âí äîúëåï ùìé ìäçæé÷ îòîã àçøé äùáø äâãåì".
"áåà ðé÷ç àú äâéèøä"
äùéçä òí áøéó ëåìä ùéòåø áàîåðä, áúòöåîåú äðôù, áëåçä ùì äùîçä åáòé÷ø ááéèçåï ááåøà äòåìí. ìôðé ùù ùðéí ðúâìúä äîçìä äîîàøú àöì áðå, àæ úìîéã éùéáú îéø áøëôìã, áï ùîåðä-òùøä åçöé. áúçéìä äòøéëå äøåôàéí ëé ìà éùøåã éåúø îëîä çåãùéí, åäåà äçæé÷ îòîã ùìåù ùðéí. "áùðä äøàùåðä òáø èéôåìéí ÷ùéí", îñôø äàá. "öååú ùì 'øçùé ìá' äéä áà åîùîç àú äçåìéí. áðé äéä øåàä îä äùîçä òåùä ìå åìçåìéí äàçøéí, åàîø ìé: àáà, áåà ðé÷ç àú äâéèøä åðùîç âí àðçðå àú äçåìéí".
áðé ðéâï åùå÷é ùø. "ùéîçðå ùðéðå àú äçåìéí áîùê ëì ú÷åôú àùôåæå", îåñéó ùå÷é åîñôø. "öøéê áùáéì æä úòöåîåú ðôù áìúé-øâéìåú. áçåø öòéø, çåìä, ùîúîåãã òí ëàáéí åñáì, øåàä öåøê ìùîç çåìéí àçøéí. áðé àó ôòí ìà äúìåðï òì ëàáéí, ëùäéä ìéã àðùéí àçøéí".
îéìéåðø ùì çñã
øâùåú, ãîòåú âòâåòéí åãîòåú ùîçä îúòøááéí áùéçä òí ùå÷é. äåà îúøô÷ òì äùéçåú äáìúé-ðùëçåú òí áðå. "ëùäéå ùåàìéí àú áðé îðéï äëåç, âí ìäúîåãã òí äîçìä åâí ìùîç àçøéí, äéä òåðä: 'ìùîç éäåãéí – æä îä ùðåúï ìé ëåç!'. ëùäçåìéí äéå øåàéí àåúå, áîöáå, îòåãã åîùîç àåúí, ÷éáìå îîðå äîåï òåöîåú åòéãåã".
ùå÷é òåáã ìôøðñúå áçáøä ìðéúåá îøëæéåú èìôåï, àáì îåñéó ìáåà çîù ôòîéí áùáåò ìùîç àú äçåìéí. "àðé øåöä ìäîùéê àú ãøëå ùì áðé", äåà àåîø. "ôòí ùàôúé ìäéåú îéìéåðø áëñó, äéåí àðé øåöä ìäéåú îéìéåðø áçñã. ðòùéúé ëúåáú ùì çåìéí øáéí, åàðé úîéã àåîø ìäí: àúí òåùéí ìé èåáä ëùàúí ôåðéí àìéé, åìà ìäôê. ëëì ùàåëì ìñééò – àòùä æàú áùîçä".
úðå ö'àðñ
àéê îöìéçéí ìùîç çåìä äîúôúì îëàáéí åîöá øåçå ùôåó? ùå÷é îùéá: "ìà ôòí çåìä àåîø 'àéï ìé ëåç' ìîåæé÷ä åìùîçä. àðé îá÷ù ìúú ö'àðñ, åæä úîéã ðâîø áëê ùäçåìä ùø åîåçà ëôééí åëåìå îàåùø. äøâòéí äîøâùéí äììå ùååéí äëåì. áðé ìéîã àåúé àéê ìòæåø ìëåìí. ëùðôèø, ìôðé ùðúééí åçöé, ìéîã àåúé àéê ìðçí àú ëåìí".
ùå÷é îá÷ù ìäòáéø îñø ìîé ùîúîåããéí òí îçìä: "àñåø ìäúééàù. øáéí îçìéîéí, áôøè éìãéí. åëëì ùàãí éäéä ùîç éåúø, ëê ééèéá àú îöáå. àãí öøéê ìäàîéï ùéúâáø åéáøéà, áòæøú ä'. ùéçôù îä îøéí àú îöá øåçå åîòåãã àåúå. îòðééï àåúê îåæé÷ä? ú÷ùéá ìîåæé÷ä. îòðééï àåúê úçåí àçø? úúî÷ã áæä. äòé÷ø ìçåù îòåÌãã åîìà ú÷ååä".
äåà îñôø ùàçøé ôèéøú áðå ùàìä àåúå øåôàä, "àéê ðùàøú îàîéï?". "àîøúé ìä: éù ìé àáà áùîééí ùàåäá àåúé. àáà, âí ëùäåà ðåúï îëä, äéà áàä îàäáä. áøâò ùàúä éåãò ùéù ìê àáà áùîééí ùàåäá àåúê – äëåì àçøú. äéåÌ áùîçä, úîéã!".
áðé (îéîéï) åùå÷é (áàîöò) îùîçéí çåìéí
ôéðú ääìëä åîðäâ
ëðãáú ìéáå
ùàìä: àçøé äòìéåú ìúåøä äâáàé ðå÷á ñëåí âí ìîé ùìà éùìîå àú úøåîúí, åìãáøéå æä ðòùä ëãé ùìà ìáééùí. äàí äãáø îåúø?
úùåáä: ëàùø äâáàé àåîø 'áòáåø ùééúï' åðå÷á ñëåí, àí áñåôå ùì ãáø äòåìä ìà éúøåí, ééúëï ùéù áæä îùåí "ãåáø ù÷øéí ìôðé ä'" åòåã ìéã ñôø úåøä! áøåø ùàéï ìæä î÷åí ëìì, åäðéîå÷ 'ùìà ìáééù' àéðå îöãé÷ äùîòú äúçééáåú ù÷ø.
äôúøåï áîöá ëæä äåà ùäâáàé éàîø ëé äòåìä îúðãá 'îúðä' àå 'ëðãáú ìéáå'. äâáàé éøùåí ìòöîå àçøé ùáú ùôìåðé òìä ìúåøä áùáú ôìåðéú, åìàçø æîï éá÷ù îîðå ìúøåí ëôé ðãáú ìéáå. ëê îùàéøéí àú äòðééï ìîöôåðå ùì äòåìä, åìôòîéí éù îæä úåöàåú îîùéåú.
éù îöáéí ùäâáàé îëøéæ òì ñëåí îñåéí áìé äñëîúå ùì äòåìä, åìòåìä ìà ðòéí ìú÷ðå åìä÷èéï àú äñëåí. ééúëï ùéù áæä çùù âæì, ùäâáàé îúøéí àú äòåìä áìé ùéøöä áëê åìîòùä îàìõ àåúå òì-éãé äáåùä ìùìí æàú.
øàåé ùäâáàé éàîø 'áòáåø ùééúï' àå 'áòáåø ùéúøåí' åëãåîä åìà 'áòáåø ùðãø'. âí àí äâáàé àîø 'áòáåø ùðãø' éù ãéåï àí àëï éù áæä âãø ùì ðãø (îëéååï ùäòåìä àîø ø÷ àú äñëåí ùîåëï ìðãá åìà ð÷è áéèåé ùì ðãø), àå ùéù áæä äúçééáåú äìëúéú îñéáåú àçøåú.
äøáé îìéåáàååéèù ëúá ìàçã äâáàéí: "âáàé øàùé úéáåú: 'àðà áëåç âãåìú éîéðê'. æàú àåîøú, îé ùáäùâçú äáåøà éúáøê ðáçø ìäéåú âáàé ááéú äëðñú, öøéê ùéäéä ìå ëåç áçñã (éîéðê), åáìùåï ùì á÷ùä (àðà), äééðå ùäùôòúå úäéä çæ÷ä, àáì òí æä – ùéùúîù áä áîéãú äçñã, ìòùåú àú áéú äëðñú [ìîàåø], ùéàéø åéçîí àú ëì äñáéáä".
î÷åøåú: öã÷ä åîùôè ô"ã äò' â,éá, öá, åù"ð. àâ"÷ ç"ã òî' ÷ìç.
øöéúé ìùàåì
òí äøá ñòãéä îòèåó, øá äîåùá áø÷ú
áòìé úåøí ñëåîéí âãåìéí ìöã÷ä, ùìà òì ãòúé. àðé øåöä ùéúàí àéúé àú äúøåîåú ùìå.
áòáø äéä î÷åáì ùäáòì äåà äîôøðñ äòé÷øé åäåà ðéäì àú òðééðéä äëìëìééí ùì äîùôçä. áò÷áåú æàú ð÷áòå äìëåú áãáø äñëåîéí ùâáàé öã÷ä øùàéí ì÷áì îäàéùä, áìé éãéòú áòìä.
åàåìí áéîéðå ùðé áðé äæåâ ðåùàéí áãøê ëìì áòåì ôøðñú äîùôçä, åâí ääúðäìåú äëñôéú ðòùéú áùéúåó ùðéäí. ìëï âí äúøåîåú ìöã÷ä öøéëåú ìäéåú áäñëîú ùðé áðé äæåâ.
ìàéùä àåîÇø: òìééê ìùîåç ùæëéú ááòì ðãéá ìá, ùéãå ôúåçä ìöåøëé öã÷ä. àðå îàîéðéí ùäöã÷ä ôåúçú àú ùòøé äùîééí ìùôò åáøëä, åëîå ùàîøå çæ"ì: "òÇùÒÅø – ëãé ùúúòùø".
åìáòì àåîÇø: àëï, ðúéðú öã÷ä äéà ñâåìä ìòùéøåú, àáì éù òåã ñâåìä ìòùéøåú, ëîàîø äâîøà (ááà îöéòà ðè,à) "ëáãå àú ðùåúéëí ëãé ùúúòùøå". ùìåí áéú äåà ëìé ìùôò åáøëä, åìëï çùåá ùúãáøå áéðéëí åúâéòå ìäñëîåú, ëãé ùäîöååä úéòùä áùîçä åîúåê ùìåí.
ääñëîä öøéëä ìäéåú ìà ø÷ òì äñëåîéí, àìà âí òì äîèøåú. ôòîéí äáòì ðåèä ìúøåí ìñåâ îñåéí ùì îèøåú öã÷ä, áòåã äàéùä øåöä ìòæåø ìîèøåú àçøåú. âí áæä çùåá ùéúãáøå áéðéäí.
ëøá áîåùá àðé îòåøø øáåú òì çùéáåú äúøåîä ìöã÷ä, àê ìôòîéí àðé ðãøù ìäúòøá åìäâáéì ðúéðä áìúé-îáå÷øú. äéå î÷øéí ùàðùéí òæøå ëì-ëê ìàçøéí òã ùòîãå òì ñó ÷øéñä ëìëìéú, åòì ëê ðàîø "åîáùøê àì úúòìí". åàí ð÷áò ù"òðéé òéøê ÷åãîéí", åãàé ùáðé áéúê ÷åãîéí. | 
æîðéí ðåñôéí
ù÷éòä: 19:48
æøéçä: 5:46
