.jpg)
îñ' 1411, òøá ùáú-÷åãù ôøùú éúøå, è"æ áùáè ä'úùò"ã (17.01.2014)
éåöà ìàåø òì-éãé öòéøé àâåãú çá"ã - äîøëæ (ò"ø)
ú"ã 14 ëôø çá"ã 60840, èì' 072-2770100, ô÷ñ: 03-9606169
òåøê: îðçí áøåã Ÿ éå"ø: äøá éåñó éöç÷ äëäï àäøåðåá
òîãä ùáåòéú
ëáåã àøòé îåì æéëøåï äéñèåøé
ùøåï ðçùá ãîåú îøú÷ú äøáä éåúø îùîéø, àáì àéï áëê ëãé ìäñáéø àú äùåðé ä÷éöåðé áäúééçñåú ìùðé äàéùéí òí ôèéøúí
äãøê ùáä èéôìä äú÷ùåøú äéùøàìéú áôèéøúå ùì øàù-äîîùìä ìùòáø àøéàì ùøåï îòåøøú àú äîçùáä äðåâä, îä äéä ÷åøä àéìå øàù-äîîùìä ùøåï äéä ðåäâ òì-ôé äîãéðéåú ùãâì áä ëì äùðéí àøé÷ äéùï åäèåá: ðìçí áëì äòåöîä åäúòåæä áàåéáé éùøàì, âåáä îçéø é÷ø òì ëì ôéâåò èøåø, îøçéá àú ääúééùáåú áëì çì÷é àøõ-éùøàì, äåãó àú ìçöé äàåîåú.
äúùåáä áøåøä. äú÷ùåøú äééúä îîùéëä áøöç äàåôé ùòùúä ìå ëì äùðéí. âåøîéí îñåééîéí äéå îñéúéí àú äòåìí ëåìå ðâãå. äãéôìåîèéä äáéï-ìàåîéú äééúä îöéâä àåúå ëàåééá äùìåí. àôùø ìäðéç ùâí äîòøëú äîùôèéú ìà äééúä èåîðú àú éãä áöìçú. àí àçøé ëì æàú äéä ùå÷ò áúøãîú ìîùê ùîåðä ùðéí åàçøéäï äåìê ìòåìîå, îï-äñúí äéä æåëä ìñé÷åø ú÷ùåøúé öðåò, áìé éîé ùéãåøéí îéåçãéí.
äîëáù äàãéø
àéï æå äùúòùòåú áùàìä äéôåúèéú. ìôðé ëùðä åçöé ðôèø òåã øàù-îîùìä áéùøàì, éöç÷ ùîéø. äëåúøú äøàùéú áòéúåï äðôåõ áîãéðä éåçãä ìèáéòú ðòøéí ùùúå ìùåëøä. òåã ëåúøú âãåìä òñ÷ä áàéøåò ñôåøè, åø÷ áôéðä ÷èðä áúçúéú äòîåã ãåÌåç òì ôèéøúå ùì øàù-äîîùìä äùáéòé, ùîéø.
ðëåï, ùøåï ðçùá ãîåú îøú÷ú äøáä éåúø, àáì àéï áëê ëãé ìäñáéø àú äùåðé ä÷éöåðé áäúééçñåú ìùðé äàéùéí òí ôèéøúí. 'çñøåðå' ùì ùîéø äéä ùìà ÷éãí àú úäìéê äðñéâåú åäååéúåøéí, ùîø òì àøõ-éùøàì, òîã ëöå÷ îåì ìçöé äòåìí, áéëø àú äàéðèøñéí ùì äòí åäàøõ òì ôðé èåáúå äàéùéú. æä äîçéø.
äîöéàåú äòöåáä äæàú îù÷ôú àú äîëáù äàãéø äîåôòì òì øàù-îîùìä áéùøàì. àí éòùä àú îä ùäåà îàîéï áå, éãàâ ìòúéã äòí åäàøõ, ééìçí áàåéáé éùøàì, éñøá ìååúø òì ðëñéí çéåðééí – éùìí îçéø ëáã. åìòåîú æä, àí ééëðò ììçöé äòåìí, éôø÷ ééùåáéí, éååúø òì çáìé àøõ – äòåìí ëåìå éçá÷ àåúå åäú÷ùåøú äéùøàìéú úäôåê àåúå ìâéáåø, ìîðäéâ ãâåì åàîéõ åìãîåú îåôú.
éáçøå ä÷áøðéèéí
ùîåðä ùðéí åçöé çìôå îàæ âéøåù úåùáé çáì òæä åäçøáú òùøéí åàçã ééùåáéí ôåøçéí. ëì äöéôéåú ùúìå áîäìê äæä éåæîéå åîçåììéå äúðôöå ìøñéñéí. ðàìöðå ìöàú ìùðé îáöòéí öáàééí ëãé ìäúîåãã òí îãéðú äèøåø ùöîçä áøöåòä àçøé òæéáúðå. ëì òøé äãøåí åäîøëæ ðëðñå ìèååç äèéìéí äîùåâøéí îòæä. äãéáåøéí òì çéæå÷ âåùé ääúééùáåú áéäåãä åùåîøåï äúáøøå ëäáèçåú øé÷åú. àìôé îùôçåú ùì îâåøùéí òãééï ìà æëå ìäâéò àì äîðåçä åàì äðçìä.
àìà ùäìäè ìñâú åìäøåñ ðäôê ìîèøä äòåîãú ìòöîä. îé ùéùøú àú äîãéðéåú äæàú – éçåá÷ åéåÌàãø, åîé ùéðñä ìòîåã áôøõ éåùîõ åéâåîã.
àåìí ìöã äëåúøåú äøòùðéåú åäîÄùãøéí äîéåçãéí éù ìòí äéäåãé æéëøåï äéñèåøé àçø. ìàåøê äùðéí ééæëøå ìèåáä ãåå÷à îé ùùîøå òì äàøõ, ãàâå ìèåáú äòí, äâðå òì òøëé äéäãåú. éáçøå ä÷áøðéèéí áéï úäéìä æîðéú åçåìôú åáéï äðöçúí áãáøé éîé éùøàì, ëîé ùùîøå òì àøõ-éùøàì åãàâå ìàéðèøñéí ä÷éåîééí ùì äòí äéäåãé.
ùîéø åùøåï. àú îé îçá÷éí åîîé îúòìîéí
éù çãù
ëéðåñ äùìåçåú
áùáåò äáà ééôúç äëéðåñ äòåìîé ùì äùìåçåú – ðùåú äùìåçéí îëì ÷öååé úáì. äëéðåñ ðòøê áîøëæ çñéãåú çá"ã ááøå÷ìéï, ðéå-éåø÷. äåà îú÷ééí áëì ùðä ñîåê ìë"á áùáè, éåí-äùðä ìäñúì÷åú äøáðéú çéä-îåù÷à ùðéàåøñåï, øòééúå ùì äøáé îìéåáàååéèù. ëàìôééí ùìåçåú, îëì ÷öååú úáì, áàåú ìëéðåñ.
îãøéê è"å áùáè
öòéøé çá"ã äôé÷å ì÷øàú è"å áùáè îãøéê öáòåðé îøäéá, äîâéù àú úëðéå ùì øàù äùðä ìàéìðåú, îòðé÷ ñ÷éøä îéåçãú åîøú÷ú òì ëì àçã åàçã îùáòú äîéðéí, îöééï àú çáéáåúä ùì àøõ éùøàì åîñô÷ äãøëä îòùéú ì÷éåí äîöååú äúìåéåú áàøõ. äîãøéê îåôõ áàîöòåú ôòéìé çá"ã.
àéôä ñáà
ñôøééú ðùîä äôé÷ä òåã ñôø éìãéí ìâéì äøê – àéôä ñáà, äîáåññ òì ñéôåø ù÷øä áéï ä'öîç öã÷' áéìãåúå åáéï ñáå, áòì äúðéà. èì' 052-7983192.
÷åìåú ùì ùååà÷é
äæîø éò÷á ùååà÷é îâéù ú÷ìéè çãù – ÷åìåú, åáå òùøä ùéøéí. ùéø àçã îáåöò áãåàè òí ùìåîé ùáú åòåã ùéø òí àäøï øæàì. èì' 1-700-704120. http://www.judaica-il.com/site.
ùìçï ùáú
ìà ìãáø áâðåú éùøàì
äôèøú äùáåò îñôøú òì á÷ùúå ùì ä÷á"ä îéùòéä ìäéåú ðáéà ìáðé éùøàì. áúçéìä éùòéä îñøá: "åÈàÉîÇø àåÉé ìÄé ëÄé ðÄãÀîÅéúÄé, ëÌÄé àÄéùÑ èÀîÅà ùÒÀôÈúÇéÄí àÈðÉëÄé". ìàçø îëï äåà îåñéó: "åÌáÀúåÉêÀ òÇí èÀîÅà ùÒÀôÈúÇéÄí àÈðÉëÄé éåÉùÑÅá".
äëéðåé äæä, "òí èîà ùôúééí", ùáå ëéðä àú òí éùøàì, âøø òåðù îéÈãé: "åÇéÌÈòÈó àÅìÇé àÆçÈã îÄï äÇùÌÒÀøÈôÄéí åÌáÀéÈãåÉ øÄöÀôÌÈä, áÌÀîÆìÀ÷ÇçÇéÄí ìÈ÷Çç îÅòÇì äÇîÌÄæÀáÌÅçÇ". äîìàê ì÷ç âçìú îòì äîæáç åðâò áä áùôúéå ùì äðáéà, åìàçø îëï àîø: "åÀñÈø òÂåÉðÆêÈ åÀçÇèÌÈàúÀêÈ úÌÀëËôÌÈø". äòååï ùäéä æ÷å÷ ìëôøä äåà ãáøé âðàé òì éùøàì, ëôé ùøù"é îôøù: "ìëôø òååðê ùçéøôú àú éùøàì".
ðáéà äéùåòä
ðùàìú äùàìä: ëéöã äùîéò äðáéà éùòéä ãáøéí áâðåúí ùì éùøàì? àîðí äåà ìà àîø àú ãáøéå áøáéí, àìà áéðå åáéï ä÷á"ä. ãáøéå âí ìà âøîå øòä ìáðé éùøàì, åáàå ëèéòåï îöéãå ùì éùòéä, îãåò ìà øàåé ùéäéä ðáéà. àê òãééï ðãøù äñáø îãåò äúáèà ëê òì òí éùøàì.
äãáøéí î÷áìéí îùîòåú éúøä ìàåø äéåúå ùì éùòéä 'ðáéà äâàåìä', áùåðä îéøîéä ùðåãò áäéåúå 'ðáéà äçåøáï'. éùòéä äúðáà òì äâàåìä åðéçí àú äòí àçøé çåøáï äáéú, áòåã éøîéä äåëéç àú áðé éùøàì. ääáãì áéðéäí îéåöâ âí áùîåúéäí: éøîéä ëåìì àú äîéìä 'îÇø', îìùåï îøéøåú, åàéìå éùòéä äåà îìùåï 'éùåòä'.
ôúç úùåáä
òìéðå ìåîø ùëéðåé äâðàé ùäùîéò éùòéä òì éùøàì ìà áà çìéìä ìãáø áâðåúå ùì òí éùøàì, àìà ìùîù äúøàä ìãåøåú áãáø çåîøú ãéáåø ëæä. éùòéä îñø àú ðôùå ëãé ùáãåøåú äáàéí ìà éçæøå òì îòùä ëæä åéåëìå ìú÷ï ãáøéí ëàìä, ëîå ãåã äîìê ùçèàå äéä ëãé "ìéúï ôúçåï ôä ìáòìé úùåáä".
ñéôåø æä îìîã ëîä éù ìäéæäø îìãáø áâðåú éäåãéí. ìòéúéí àãí îèéç ãáøé âðàé áçáøå, åìàçø îëï äåà îöèã÷ åàåîø áìéáå ùîðéòéå çéåáééí åùàîø àú ùàîø ëãé ìäåëéç àú çáøå åìäøçé÷å îï äçèà, ëìùåï äôñå÷ áîùìé "åÀàÉäÂáåÉ ùÑÄçÂøåÉ îåÌñÈø". òí æä, äãøê ìäåëéç àú äæåìú àéððä òì-éãé ãéáåø áâðåúå.
äãøê ìòåøø
àí éùòéä äðáéà, àó ùäéä îâãåìé äðáéàéí, òã ùøàä àú äîøëáä äòìéåðä á'òåìí äáøéàä', áùåðä îéçæ÷àì äðáéà, ùøàä àú äîøëáä äòìéåðä á'òåìí äéöéøä' áìáã, áëì-æàú ðòðù ëàùø äùîéò ãáøéí áâðåú éùøàì – ÷ì åçåîø ìàðùéí ëòøëðå.
åëôé ùîñåôø òì øáé æåùà îàðéôåìé, ùëàùø øöä ìâøåí ìéäåãé ìú÷ï àú ãøëéå, äéä òåîã áñîåê àìéå åàåîø îúåê áëé ùì úùåáä 'æåùà òùä ëê åëê', åäéä îåðä áòöí àú çèàéå ùì àåúå éäåãé, åëê äéä îòåøø àú ìéáå ìùåá áúùåáä.
(úåøú îðçí úùî"á, ëøê ã, òî' 2126)
îï äîòééï
îúï úåøä
ãéé áôä àçã
øáé ùîòåï áø-éåçàé àîø: àéìå äééúé òåîã áäø ñéðé áùòä ùðéúðä äúåøä ìéùøàì, äééúé îá÷ù îàú ä÷á"ä ùééáøàå ìàãí ùðé ôéåú, äàçã ùòîì áå áúåøä, åäàçã ùòåùä áå ëì öøëéå. çæø åàîø: åîä àí àçã äåà, àéï äòåìí éëåì ìòîåã áå îôðé ãìèåøéä ùìå, àéìå äéå ùðééí – òì àçú ëîä åëîä!
(éøåùìîé áøëåú)
ùúé ú÷åôåú
àú éîé äòåìí éù ìçì÷ ìùúé ú÷åôåú: äøàùåðä, îáøéàú äòåìí åòã îúï úåøä, åäùðééä îàæ îúï úåøä, ùîàæ ð÷øàå áðé éùøàì áëéðåéé çéáä îéåçãéí – 'òí ñâåìä', 'äòí äðáçø', 'âåé ÷ãåù'.
(ñôø äîàîøéí úù"å)
éã àçú
"åéçï ùí éùøàì ðâã ääø" (ùîåú éè,á). àéìå äéå ëì áðé éùøàì òåùéí àâåãä àçú åîùìáéí àéù àú éãå áéã øòäå, äéå ëì äéãééí ðòùåú éã àçú, åäééúä îâòú òã ëéñà äëáåã.
(äøáé î÷åæ'ðéõ)
ðâã ääø
òì "åéçï ùí éùøàì ðâã ääø" øù"é îôøù: "ëàéù àçã áìá àçã". áòáåãú ä' áçéé äéåí-éåí éù ãáøéí ùðãîéí ìàãí ë'äø' ù÷ùä ìòìåú òìéå, ëâåï àãí äàåîø áìéáå: äøé àðé òñå÷ ëì-ëê, ëéöã àåëì ì÷áåò òéúéí ìúåøä. ëðâã îöá æä öøéê ìäéåú "åéçï ùí éùøàì" – öøéëéí ëåìí ìäúçæ÷ "ëàéù àçã".
(ñôø äîàîøéí úøö"å)
áëåç äòí ëåìå
"åéòðå ëì äòí éçãéå... ëì àùø ãéáø ä' ðòùä" (ùîåú éè,ç). ø÷ áëåçå ùì ëì äòí éçãéå àôùø ì÷ééí àú ëì äúåøä ëåìä, ùëï éù îöååú øáåú äúìåéåú áøáéí, áöéáåø, åàé-àôùø ì÷ééîï áéçéã.
(äâàåï îååéìðä)
òåìí, ùðä, ðôù
"åäø ñéðé òùï ëåìå" (ùîåú éè,éç). 'òùï' øàùé úéáåú òåìí ùðä ðôù. îùîòåú ä'òùï' áìéîåã äúåøä äéà: 'òåìí' – î÷åí, ììîåã úåøä áëì áéú åáëì î÷åí. 'ùðä' – æîï, ìäøáåú áëîåú äæîï äîå÷ãù ììéîåã äúåøä. 'ðôù' – çéåú, ìäåñéó áàéëåú äìéîåã, ùäìéîåã éäéä áçéåÌú éúøä, åîîéìà éÅãò åéùéâ áòåî÷ éåúø.
(ì÷åèé ùéçåú)
ìäòìåú åìøåîí
"ëé ìáòáåø ðñåú àúëí áà äàìå÷éí åáòáåø úäéä éøàúå òì ôðéëí" (ùîåú ë,éæ). "ðñåú" – ìùåï äøîä (øù"é). îùä äñáéø ìáðé éùøàì ùîèøú ä÷åìåú åäìôéãéí äééúä ìäòìåúí ìãøâä ðòìéú áéåúø ùì äúáèìåú åéøàä îä÷á"ä.
(úåøä àåø)
úðåòú çééí
"åéøà äòí åéðåòå" (ùîåú ë,èå). "åéøà äòí" – áùòä ùøàå àìå÷åú, îéã ôòì òìéäí äãáø ù"åéðåòå" – ðòùúä àöìí úðåòä ùì çééí.
(äéåí éåí)
àîøú äùáåò
ìîðåò öòø
ä÷öáéí áòéø ììåá ðäâå ìäøàåú ìöãé÷ øáé ãåã îììåá àú äáäîåú äîåöòåú ìäí ìîëéøä, ëãé ùéàîø ìäí àí ééîöàå ëùøåú.
ôòí àçú áà àì øáé ãåã îçåúðå 'äéäåãé ä÷ãåù', ëãé ìñëí àú îåòã äçúåðä åôøèéä. áòåãå éåùá òí äàåøç äçùåá ðëðñ ÷öá àì äáéú åáé÷ù îøáé ãåã ìäáéè ááäîä ùäáéà òîå. îéã ðòúø äöãé÷ ìá÷ùúå, áé÷ù àú ñìéçú äàåøç åéöà ìçååú àú ãòúå òì äáäîä.
ùàìä àåúå øòééúå äøáðéú àí àéï áëê îùåí ôâéòä áàåøç äâãåì. äùéá øáé ãåã: "îëéø àðé àú îçåúðé åéåãò àðé ùìà é÷ôéã, àåìí ä÷öá àéù ôùåè äåà åçìéìä îìâøåí ìå òâîú ðôù".
ôúâí çñéãé
äàøõ ùåîøú
"àøõ-éùøàì äéà ááçéðú ùáú: ëùí ùäùáú ùåîøú òì òí-éùøàì, ëê àøõ-éùøàì ùåîøú åîâéðä òì òí-éùøàì" (øáé àäøåï î÷øìéï)
îòùä ùäéä
ñôø äúåøä çéáø îçãù
ááú àçú äåôø äù÷è áòééøä ä÷èðä ìåðö'éõ ùáôåìéï. ÷åìåú ðôõ åùàâåú ÷øá îéìàå àú çìì äàååéø áî÷åí äôñèåøìé åäùìéå.
éîé îìçîú äòåìí äùðééä. äöáà äâøîðé ùòè àì úåëëéä ùì ôåìéï. äòééøä ä÷èðä ðëáùä áñòøä, åäâøîðéí ðúðå îéã ôåø÷ï ìøùòåúí.
äéòã äøàùåï äéä áéú-äëðñú. äðàöéí äú÷äìå ñáéáå åäòìå àåúå áàù. öäìåú äùîçä äçééúéåú äúîæâå áùàåï äìäáåú äîìçëåú àú ëåúìé áéú-äëðñú. ìéáí ùì éäåãé ìåðö'éõ ð÷øò.
áàåúí øâòéí ðåøàéí äúâðá àì áéú-äëðñú öòéø, îùä âéðæáåøâ ùîå. äàù äáåòøú ìà äøúéòä àåúå. áìéáå áòøä àù âãåìä éåúø. äåà äéä ðçåù ìäöéì ñôø úåøä îï äìäáåú.
îúçú ìàôí ùì äâøîðéí çãø àì áéú-äëðñú îáòã ìãìú äàçåøéú. äåà äöìéç ìäåöéà îàøåï ä÷åãù ñôø úåøä àçã, àåã îåöì îàù.
ááéúå äîúéðä ìå îìëä, àùúå, ìéáä îôøôø îàéîä. æå äåçìôä áä÷ìä âãåìä ëùðëðñ åáçé÷å ñôø úåøä. "àåìé áæëåú æä ðéðöì âí àðå îéãé äàëæøéí", àîø ìä áòéðééí éå÷ãåú, åèîï àú ñôø äúåøä áîòî÷é àøåï äáâãéí.
äéîéí äáàéí äéå ÷ùéí åëåàáéí. îé ùéëåì äéä ðñ ìòáø äâáåì äøåñé. áðé äæåâ âéðæáåøâ àøæå îòè îéèìèìéí, ðèìå àú çðä'ìä, áúí áú äùðúééí, åùëøå àéëø ôåìðé ùéåáéìÅí àì äâáåì. áîäìê äðñéòä ðæëø ôúàåí îùä áñôø äúåøä. "ùëðéðå éáåàå ìáæåæ àú áéúðå åéçììå àú ñôø äúåøä", àîø áçìçìä. "òìéé ìäåöéàå îï äáéú åìäñúéøå áî÷åí îáèçéí".
îìëä ðçøãä: "äàí áãòúê ìçæåø òëùéå? åàéê ééôâùå ãøëéðå?".
îùä äéä ðçøõ: "àéððé éåãò, àê ñéëðúé àú çéé áùáéì ñôø äúåøä, åàéððé éëåì ìäô÷éøå".
áìá ëáã ðôøã îøòééúå åîáúå. äï äîùéëå áîñò ìáãï. îùä ÷éååä ìèåá. "áòåã éîéí îñôø ðéôâù ùí", àîø ìøòééúå.
òéø äâáåì äîúä îôìéèéí, ùáé÷ùå ìòáåø ìøåñéä. äöáà äøåñé ìà àäá àú ðäéøú äôìéèéí äæàú, åäÄâìä àåúí ìñéáéø äøçå÷ä.
îìëä åçðä'ìä äéå áéï àìôé äâåìéí ùäåáìå àì äéùéîåï ä÷ôåà. áìéáä ùì îìëä ÷éððä äãàâä ìùìåí áòìä. ìà äééúä ìä ùåí ãøê ìäùéâ îéãò òì àåãåúéå.
ùù ùðéí çìôå. äîìçîä úîä. äàåéá äâøîðé äåáñ. îìëä åçðä'ìä ùøãå áðéñé ðéñéí, åäöèøôå àì äôìéèéí ùùáå àì òøé îâåøéäí áôåìéï. äí ðéñå ìäùú÷í åìçáø àú ôéñåú äçééí äîøåñ÷åú.
äí äâéòå àì äòéø ùèèéï, ùððèùä îúåùáéä áæîï äîìçîä. àè-àè ðø÷îä áòéø ÷äéìä éäåãéú, äå÷í áéú-ëðñú, åçééí éäåãééí ùáå ìôòí òì àãîú ôåìéï äçøåëä.
ëàùø äâéòå äàí åäáú ìòéø, âéìå ùøåá äéäåãéí äúééùáå áîøëæä. ùí ÷îå îåñãåú ÷äéìúééí ëîå áéú-ëðñú, áéú-ñôø åàôéìå çðåéåú ëùøåú. àåìí áàæåø äæä ìà ðîöàä ãéøä ôðåéä.
áàéï áøéøä ôðúä îìëä ìùëåðú ôåòìéí îøåç÷ú, åùëøä çãø ááéúå ùì ðôç ôåìðé. äçééí ááéú äâåé äéå ÷ùéí. áòì äáéú ðäâ ìùåá äáéúä ùéëåø, ìùéø á÷åìðéåú åìâãó áâñåú. äàí åäáú äéå îöèðôåú áôéðä, åîééçìåú ùäòééôåú úëøéò àú äùéëåø.
éåí àçã çìúä çðäì'ä. îìëä ì÷çä àåúä àì äîÄøôàä. àì çãø ääîúðä ðëðñä àéùä ðåùàú úéðå÷. îìëä äúáåððä áúååé ôðéä, åäììå ðøàå ìä éäåãééí. äéà ôðúä àìéä áééãéù åäæîéðä àåúä ìùáú ìöéãä.
ôðéä ùì äàéùä àåøå. "ëîä èåá ìôâåù ëàï éäåãééä!", àîøä ìä áùîçä. "ðòéí ìäëéø: àñúø øáéðåáéõ. äàí àú ùåää æîï øá áùèèéï?".
áéï äùúééí äúôúçä ùéçä, åáñåôä ãîå ìîëøåú åúé÷åú. ëùàñúø ùîòä òì úðàé îâåøéä ùì îìëä ááéú äðôç äùéëåø àîøä ìä: "àðé îæîéðä àåúê ìáåà àì áéúé åìçéåú òîðå". îìëä äéññä îòè, àê ìáñåó ðòðúä ìäæîðä.
"éöç÷", ôðúä àñúø àì áòìä, ëùðëðñä ìáéúä òí äàåøçú äçãùä, "æå äàåøçú ùìðå, îìëä âéðæáåøâ".
éöç÷ áéøê àú äàåøçåú ìùìåí. äùí âéðæáåøâ òåøø áå æéëøåï òîåí. "àîøé-ðà ìé", ôðä àì îìëä, "äàí îåöàê áî÷øä îäòééøä ìåðö'éõ?".
îìëä ÷ôàä òì î÷åîä. "ëï", àîøä áãøéëåú.
éöç÷ àîø: "áîçðä äëôééä äøåñé ùáå ùäéúé äéä éäåãé åùîå îùä âéðæáåøâ, îäòééøä ìåðö'éõ".
øòã àçæ áîìëä. "àúä éåãò äéëï äåà?", ìçùä áäúøâùåú.
"ìà îîù", òðä éöç÷. "ãøëéðå ðôøãå ëùòîãðå ìöàú îøåñéä".
"äåà ìà àîø ìê ìàï ôðéå?", äúçððä îìëä.
éöç÷ àéîõ àú æéëøåðå. "ðãîä ìé ùîùä àîø ëé ééñò ÷åãí ììåðö'éõ, ìáãå÷ àí ðåúø ùí îé î÷øåáéå, åìàçø îëï éîùéê ìôééèø÷åá, ùí éé÷ç îîëø âåé ñôø úåøä ùäô÷éã áéãéå".
"æä áòìé!", ÷øàä îìëä áñòøú-ðôù.
ëòáåø ëîä éîéí, áøëáú äòåùä àú ãøëä îôééèø÷åá ìùèèéï, ðñòå áðé æåâ ðøâùéí. äâáø çá÷ ñôø úåøä. "äëåì áæëåú ñôø äúåøä", ìçù îùä âéðæáåøâ àì øòééúå.
(òì-ôé ñéôåøå ùì éåðä ðååä)
ìåîãéí âàåìä
ìîä ìàëåì ìçí
îòðééï ùëëì ùàðå éåøãéí áñåìí äáøéàä, òåìä äçùéáåú äúæåðúéú ùì àåúí ãáøéí. äáùø (ùäåà îñåâ ä'çé') àéðå îùáéò àú äàãí ëîå äìçí (ùäåà îñåâ ä'öåîç'); åäìçí çùåá ìàãí ôçåú îäîéí, ùáìòãéäí àéï äàãí éëåì ìäú÷ééí àôéìå æîï ÷öø (åîéí äøé äí 'ãåîí'). ðîöà àôåà ùäàãí æ÷å÷ ìöåøê ÷éåîå ìîæåï äì÷åç îäãøâåú äðîåëåú áéåúø ùì äáøéàä.
äæã÷÷åúå ùì äàãí ìîæåï ùøåáå îï äöåîç îòåøøú ùàìä: îãåò äàãí, ðæø äáøéàä, æ÷å÷ ììçí äáà îäöåîç? îä éù áöîç ùàéï áå?
ùàéôä ìðéöåöåú
áúåøú ä÷áìä åäçñéãåú îáåàø ùääæã÷÷åú ùì äàãí ìîæåï ðåáòú îäéîöàåú ðéöåöåú àìå÷ééí áàåúå îæåï. ðùîú äàãí ùåàôú ì÷áì àú äðéöåöåú äììå, åìëï äàãí ðáøà áàåôï ùéäéä æ÷å÷ úîéã ìîæåï.
øòéåï æä îøåîæ áôñå÷ (ò÷á ç,â): "ëé ìà òì äìçí ìáãå éçéä äàãí, ëé òì ëì îåöà ôé ä' éçéä äàãí". ëìåîø, ìà äìçí ìáãå, äçåîøéåú ùì äìçí, äåà äîçéä àú äàãí, àìà "îåöà ôé ä'", ëìåîø, äðéöåõ äàìå÷é ùáìçí – äåà äîòðé÷ ìå àú äçéåÌú. ëùäàãí àåëì àå ùåúä ãáø-îä, ðùîúå 'øåëùú' àú äðéöåöåú äàìå÷ééí ùäéå çáåééí áàåúå îàëì àå îù÷ä, åáëê ðñâø îòâì: äðéöåöåú äììå ðâàìéí òì-éãé äúëììåúí áðùîú äàãí, åëê äðùîä 'ðéæåðä' îäí.
ëàï, îúáøø, éù éúøåï ìáøåàéí äðçåúéí ãåå÷à. ëëì ùäðáøà ðçåú éåúø, òåìä éúøåðå ä'úæåðúé'. äðéöåöåú äàìå÷ééí äèîåðéí áñåâ ä'ãåîí', âáåäéí îï äðéöåöåú ùáñåâ ä'öåîç'; åàìä äçáåééí áñåâ ä'öåîç', ðòìéí îï äîöåééí áñåâ ä'çé'.
ãáø æä îåñáø òì-ôé îùì äçåîä. ëàùø çåîú àáðéí îúîåèèú, äàáðéí ùäéå áúçúéúä ðåôìåú ÷øåá åàéðï îúøç÷åú ëì-ëê. ãåå÷à äàáðéí ùäéå áøàù äçåîä äï äðåôìåú øçå÷ áéåúø. ëàùø àðå îåöàéí àáï áîøç÷ âãåì îäçåîä, àåú äåà ùáî÷åøä äééúä áøàù äçåîä, åìëï ðôìä øçå÷ ëì-ëê.
âí ááøéàä ùåìè àåúå òé÷øåï: äðéöåöåú äàìå÷ééí äâáåäéí áéåúø ðôìå ìáøåàéí äðçåúéí áéåúø. äðéöåöåú ùá'ãåîí' âáåäéí éåúø (îáçéðú ùåøùí) îäðéöåöåú ùá'öåîç' åá'çé', åëê äìàä. ðùîú äàãí ùåàôú ìäùéâ àú äðéöåöåú äàìä, åìëï äàãí æ÷å÷ ìîæåï, äì÷åç ãåå÷à îäáøåàéí äðçåúéí éåúø. åëôé ùôéøù äáòù"è àú äôñå÷ (úäéìéí ÷æ,ä) "øòáéí âí öîàéí, ðôùí áäí úúòèó": îãåò äí øòáéí åöîàéí? îôðé ù"ðôùí úúòèó" – ðùîúí äéà äøòáä ìðéöåöåú äàìå÷ééí ùáîæåï.
äòåìí ìòúéã
îöéàåú æå àîåøä ìäùúðåú ìòúéã ìáåà. ìàçø ùúäìéê áéøåø äðéöåöåú éâéò ìñéåîå, ìà éäéä òåã öåøê ìäæéï àú äðôù áðéöåöåú ä÷ãåùä äèîåðéí áîæåï. äðôù úçéä àæ îâéìåé òöîåúå ùì ä÷á"ä ùéàéø áâåó äâùîé, îëéååï ùàæ úúâìä îòìúä ùì äîöéàåú äâùîéú.
áæîï äâàåìä ä÷á"ä áëáåãå åáòöîå éúâìä áòåìí, åîîéìà úúâìä òìéåðåúå ùì äâåó äâùîé. ùåøùå ùì äâåó ðòìä ìàéï-òøåê îæä ùì äðùîä. áòåã äðùîä ðì÷çä îàåøå ùì ä÷á"ä, äâåó äâùîé ùåøùå îòöîåúå éúáøê, ùø÷ áëåçå åéëåìúå ìáøåà éù âùîé îàÇéï åàôñ.
áéîéðå îåñúøú òìéåðåú æå ùì äâåó åùì äâùîéåú, åìäôê, äâùîéåú ðçåúä îäøåçðéåú; àåìí ìòúéã ìáåà, ìàçø ùäòåìí éæãëê åéäéä ëìé ìâéìåé äàîú äîåçìèú – úúâìä äîòìä äòöåîä ùì äâùîéåú, òã ùäøåçðéåú úùàá àú çéåÌúä îîðä. ìëï áàåúå æîï úçãì äðùîä îìäçéåú àú äâåó, ùëï äéà òöîä ú÷áì àú çéåÌúä îï äâåó äâùîé.
çééí éäåãééí
äçåîù îöà àú áòìéå
ôúàåí, áàîöò äøéàéåï, äùúøøä ãîîä á÷å äèìôåï. ëòáåø æîï-îä ðèìä øòééúå ùì äîøåàééï, éöç÷ øåè, àú äùôåôøú. "áòìé îúøâù îàåã, ÷ùä ìå ìäîùéê áùéçä", äúðöìä áîáåëä. "àðñä áøùåúê ìäùìéí àú äôøèéí äçñøéí".
øåè (87), äîúâåøø ëéåí áùëåðú ðååä òåæ ùìéã ôúç-ú÷ååä, ðåìã áòééøä öéåøéú ááåøâðìðã, çáì àøõ áàåñèøééä, òì âáåì äåðâøéä åñìåá÷éä. "áòééøä äúâåøøå òåã ùúéí-òùøä îùôçåú éäåãéåú", äåà îñôø. "àðé æåëø àú òöîé äåìê òí àáà ìáéú-äëðñú åìåîã òîå áçåîù âãåì".
äâéøåù äôúàåîé
çééå ùì éöç÷ äöòéø åùì áðé îùôçúå äùúðå áàçú. "ìàçø ùàåñèøééä ñåôçä ìâøîðéä, äâøîðéí øéëæå àú äîùôçåú äéäåãéåú", äåà îñôø. "äí äçúéîå àú äéäåãéí òì èåôñé åéúåø òì øëåùí ìèåáú äøééê äùìéùé. ìîçøú ááå÷ø äòáéøå àåúðå àì îòáø ìâáåì.
"áàåúä òú òãééï ìà äå÷îå îçðåú øéëåæ", îñáéø øåè. "äâòðå ìäåðâøéä åîùí ðùìçðå áçæøä ìâáåì. ëê ëîä ôòîéí. áùìá îñåééí àééîå òìéðå ùàí ððñä ìçæåø ìâáåì ðåöà ìäåøâ. áñåôå ùì ãáø ðëðñðå ìäåðâøéä åðú÷áìðå áñáø ôðéí éôåú òì-éãé àðùé ä÷äéìä äéäåãéú".
ëúá-éã áâøîðéú
ìáðé îùôçú øåè äéä áøåø ùòúéãí àéðå áäåðâøéä. "äåøéé äçìéèå ìòìåú ìàøõ-éùøàì. ìîñò äàøåê äöèøôå òåã ùìåù îùôçåú îäòééøä. áãéòáã äúáøø ùäâéøåù îäáéú äöéì àú çééðå", àåîø øåè.
éåí àçã, áùòä ùéöç÷ äúôìì ááéú-äëðñú áùëåðú îâåøéå, ðéâù àìéå àçã îéãéãéå äååúé÷éí, çåîù áéãå. äåà ôúçå åäöáéò òì ùúé îéìéí ùðëúáå áëúá-éã, áâøîðéú: "äåâå øåè". éöç÷ øòã îäúøâùåú, äåà ìà äàîéï ìîøàä òéðéå. 'äåâå' äéä ëéðåéå ùì àáéå, çééí øåè. "àáà ðäâ ìøùåí àú ùîå òì ëì äñôøéí", àåîø éöç÷. "äçæ÷úé àú äçåîù, ãôãôúé áå ùåá åùåá. æå úçåùä ùàé-àôùø ìúàø áîéìéí".
îñòå ùì äçåîù
éöç÷ éãò ùáéú-äëðñú ùáå ðäâ ìäúôìì òí àáéå äåòìä áìäáåú áéãé äðàöéí. áãéòáã äúáøø ëé äöåøøéí äçøéîå ëîä ñôøé-÷åãù åäòáéøå àåúí ìàåðéáøñéèä î÷åîéú ìöåøëé 'îç÷ø'. ìàçø äùåàä äçìéèå ùìèåðåú àåñèøééä ìäòáéø àú äñôøéí ìøùåú ä÷äéìä äéäåãéú. øàùé ä÷äéìä ùìçå î÷öú äñôøéí ìàåðéáøñéèä äòáøéú áéøåùìéí. áàåðéáøñéèä ñáøå ùî÷åîí äèáòé ùì äñôøéí ááúé-äëðñú, åäí çåì÷å ìáúé-äëðñú áøçáé äàøõ.
áùìá æä ð÷èò äøéàéåï áùì äúøâùåúå ùì éöç÷. øòééúå îîùéëä: "ìàçø äúâìéú äééúä äùîçä ááéú âãåìä. äçåúîåú äøùîéåú òì äçåîù îñôøåú ìîòùä àú îñòå - îáéú-äëðñú áùëåðä ùáä äúâåøø áòìé òã ù'ðçú' àöìðå. äøâùðå ùäñôø ðùìç àìéðå îùîéí îîù. ÷ùä ìäáéï áäéâéåï ëéöã äçåîù ùáòìé ìîã áå, áéìãåúå, áàåñèøééä, åùðâæì áéãé äðàöéí, äâéò òã áéú-äëðñú ùáå áòìé îúôìì ëàï áàøõ".
äùâçä ôøèéú îåôìàä. øåè åîñîëé äçåîù
ôéðú ääìëä åîðäâ
ìà úçîåã
ùàìä: àí àãí øåàä ááéú çáøå çôõ ðàä åçåù÷ áå, äàí áëê äåà òåáø òì 'ìà úçîåã'?
úùåáä: äàéñåø çì áîöá ùäàãí éåãò ëé áòì äçôõ àéðå îòåðééï ìîñåø àåúå àå ìîåëøå, åáëì-æàú äåà îúàååä ìçôõ. îøâò ùäúôúä áìéáå åçùá ëéöã éåöéà îçáøå çôõ æä (ùìà ìøöåï áòìéå), òáø á'ìà úúàååä' (ùáãéáøåú äùðééí), ùëï "àéï úàååä àìà áìá áìáã".
àí ìà äñúô÷ áúàååä áìá àìà ôòì ëãé ìäåöéà àú äçôõ îøùåú áòìéå, òì-éãé äôòìú ìçõ òìéå, òåáø âí á'ìà úçîåã'. òì äàéñåø äæä äåà òåáø îùòú ôòåìú ä÷ðééï, ùðàîø (ãáøéí æ,ëä): "ìà úçîåã ëñó åæäá òìéäí åì÷çú ìê".
àí ìà äñúô÷ áäôòìú ìçõ (çáøúé åëãåîä) àìà ëôä àú äáòìéí ìîëåø ìå àú äçôõ, àó ùùéìí àú îìåà úîåøúå – äøé ðåñó òì ëì äàîåø, ðçùá äîòùä äæä 'çîñ', åäçåîã ðçùá âæìï îãøáðï.
òì äñëðä ùáçéîåã ëúá äøîá"í: "äúàååä îáéàä ìéãé çéîåã, åäçéîåã îáéà ìéãé âæì. ùàí ìà øöå äáòìéí ìîëåø... éáåà ìéãé âæì, åàí òîãå äáòìéí áôðéå ìäöéì îîåðí... éáåà ìéãé ùôéëåú ãîéí. öà åìîã îîòùä àçàá åðáåú", ùðáåú ðäøâ òì ëøîå ùçîã îîðå àçàá (îìëéí-à,ëà).
åëéöã ðîðòéí îëê? ëúá äàáï-òæøà: "ãò, ëé àéù ëôøé ùéù ìå ãòä ðëåðä, åäåà øàä áú îìê ùäéà éôä, ìà éçîåã àåúä áìéáå... [ëê] äîùëéì... éùîç áçì÷å, åìà éùéí àì ìéáå ìçîåã åìäúàååú ãáø ùàéðå ùìå, ëé éãò ù[ãáø] ùä' ìà øöä ìúú ìå, ìà éåëì ì÷çúå áëåçå åáîçùáåúéå åúçáåìåúéå... òì-ëï éáèç ááåøàå, ùéëìëìðå åéòùä äèåá áòéðéå".
î÷åøåú: ùîåú ë,éã. ãáøéí ä,éç. îëéìúà éúøå ô"ç. á"÷ ñá,à. á"î ä, ñò"á. øîá"í äì' âæéìä ô"à ä"è-éá. èåùå"ò çå"î ñé' ùðè ñ"è-éà, åðå"ë. ùå"ò àãîå"ø äæ÷ï äì' âæéìä åâðéáä ñ"ä (áîäãåøä äéùðä: çì÷ ä-å òî' 1757. áçãùä: ç"å òî' ÷à). ôúçé çåùï äì' âðéáä åàåðàä ô"à ñé"à åáäòøåú, åù"ð. | 
æîðéí ðåñôéí
ù÷éòä: 18:09
æøéçä: 6:44
